PHÁP - XÃ HỘI

Pháp : Chợ bán sỉ Rungis sẽ mở chi nhánh phía bắc Paris

Một góc chợ bán sỉ ở Rungis, ngoại ô Paris, Pháp. Ảnh minh họa chụp ngày 15/05/2020.
Một góc chợ bán sỉ ở Rungis, ngoại ô Paris, Pháp. Ảnh minh họa chụp ngày 15/05/2020. REUTERS/Benoit Tessier

Được khánh thành vào năm 1969, Rungis là một trong những ngôi chợ bán thực phẩm tươi thuộc vào hàng lớn nhất thế giới. Tiền thân của Rungis là ''chợ trời'' Les Halles, từng được dời từ trung tâm Paris về vùng ngoại ô phía nam, nằm cách thủ đô khoảng 10 cây số. Sau nhiều lần được tu sửa mở rộng, Rungis nay dự trù mở thêm một chi nhánh tại vùng ngoại ô phía bắc Paris.

Quảng cáo

Đây là một dự án đầy tham vọng nhằm thúc đẩy các hoạt động kinh tế tại khu vực có tên là Vùng tam giác Gonesse, nằm giữa sân bay Le Bourget và phi trường quốc tế Roissy-Charles de Gaulle. Một khi được hoàn tất, chi nhánh phía bắc của Chợ Rungis nằm trong một quần thể, bao gồm một trung tâm đào tạo quốc tế (kể cả trường dạy nấu ăn với cơ sở giảng dạy và cư xá). Quan trọng hơn nữa là việc xây dựng tuyến đường métro số 17, nối liền các thành phố ở vùng ngoại ô phía bắc Paris, từ Saint-Denis cho tới sân bay Roissy.

Rungis muốn có thêm 160 hécta cơ sở hoạt động

Quần thể này ban đầu có tên là EuropaCity, phát triển cùng lúc một công viên, nông trại sản xuất rau tươi xung quanh một thành phố mới có đầy đủ cơ sở thể thao và văn hóa. Nhưng rốt cuộc, dự án phát triển EuropaCity bị hủy bỏ vào cuối năm 2019, do thiếu nguồn đầu tư. Chợ Rungis thừa hưởng kế hoạch này 18 tháng sau, việc nâng cấp cơ sở phía nam đã đạt mức tối đa, cho nên dự án mở thêm một chi nhánh ở phía bắc có vẻ thích hợp nhất và đặc biệt là nhận được sự hậu thuẫn từ phía chính phủ cũng như từ hội đồng cấp tỉnh Val d'Oise.

Theo cơ quan Semmaris, công ty điều hành Chợ bán sỉ Rungis, mọi chi tiết kế hoạch chỉ được thông báo vào tháng 10 năm 2021, nhưng có rất nhiều khả năng, Rungis sẽ chiếm đến ba phần tư diện tích của dự án xây dựng này. Điều đó có nghĩa là trên gần 160 hécta đất nông nghiệp ở vùng Gonesse, khoảng 120 hécta sẽ được dành để tiếp đón các hoạt động kinh doanh của chợ Rungis. Ngoài nông trại trồng trọt còn có thêm một cơ sở để chế biến trực tiếp thực phẩm, rút ngắn dây chuyền cung ứng do khâu sản xuất và phân phối đều ở cùng một nơi.

Thông qua dự án mang tên là Agoralim, ban điều hành Chợ Rungis hy vọng phát triển các ''nông trại thành thị'', mở thêm một mạng dịch vụ hầu cung cấp một số nông phẩm và thực phẩm tươi nhưng vẫn tôn trọng môi trường. Đồng thời, họ khuyến khích các cơ sở nông nghiệp tại chỗ trồng ''rau sạch'', đáp ứng được chờ đợi của đa số người tiêu dùng ở Pháp, thích mua các loại hoa quả và rau tươi sản xuất ngay ở địa phương thay vì phải được chuyên chở từ các nơi thật xa.

Giới bảo vệ môi trường phản đối việc hủy hoại đất canh tác

Đối với ông Stéphane Layani, giám đốc cơ quan quản lý Chợ Rungis, dự án mở thêm chi nhánh này ở phía bắc Paris là hết sức cần thiết, do các cơ sở hoạt động truyền thống của Rungis ở phía nam đã đạt tới mức tích trữ tối đa. Tuy nhiên, dự án Agoralim đã gặp phải nhiều ý kiến phản đối, chủ yếu đến từ các hiệp hội bảo vệ môi trường. Do ban đầu vùng này chủ yếu là đất canh tác, trong khi các dự án xây dựng vẫn nhằm mục đích ''đô thị hóa''. Vào tháng 02/2021, các hiệp hội bảo vệ môi trường đã vận động chống lại dự án này, vào lúc nhiều đất canh tác đã bị lấp đầy bêtông theo kế hoạch xây trạm tàu điện ngầm mới của tuyến đường số 17.

Những mối bất đồng có nguy cơ làm chậm lại việc triển khai dự án, hội đồng cấp vùng vẫn đang tham khảo nhiều đối tác địa phương, do vậy theo dự đoán, việc xây dựng cơ sở phía bắc của Rungis chỉ có thể bắt đầu trong hai hoặc ba năm tới. Đối với hội đồng cấp tỉnh Val-d'Oise, đây là một dự án quan trọng do về mặt kinh tế, có thể tạo thêm hàng ngàn việc làm. Theo số liệu 2017 của cơ quan thống kê Insee của Pháp, tỷ lệ thất nghiệp của giới thanh niên (18-26 tuổi) ở khu vực này là 31% so với mức trung bình là khoảng 20% cho toàn vùng Ile-de-France.

Còn đối với Semmaris, cơ quan quản lý Chợ Rungis, dự án đầy tham vọng này cũng hàm chứa một số rủi ro, do mức đầu tư lên tới khoảng 600 triệu euro, nếu bị chậm trễ thì càng phải chịu tốn kém thêm khá nhiều. Dù vậy, cơ quan này vẫn phải chấp nhận vì trước mắt đây là dự án khả thi nhất. Mục tiêu là giảm bớt áp lực lên các cơ sở ở phía nam, vào những mùa cao điểm, khi các hoạt động của Rungis buộc phải nâng lên mức tối đa, bất kỳ hạt sạn nào dù có nhỏ cách mấy cũng có nguy cơ làm cho guồng máy bị tê liệt. Nhược điểm lớn nhất của Rungis đến từ hạ tầng cơ sở, mạng đường xá không còn đủ cho khối lượng hàng hóa phải vận chuyển vào mùa cao điểm.

Mặc dù Rungis đã đầu tư một tỷ euro cho kế hoạch nâng cấp trong 10 năm (2015-2025) và nhờ vậy mà tăng thêm 20% diện tích, tuy nhiên về mặt an toàn cơ sở, Rungis đã đạt tới mức tối đa, cho dù có muốn chi thêm tiền cũng vẫn khó thể nào mà tăng thêm sức chứa và khả năng hoạt động,

1.200 công ty bán sỉ phục vụ 18 triệu người tiêu dùng

Được thành lập cách đây hơn nửa thế kỷ, Rungis trong vòng nhiều thập niên qua đã không ngừng khuếch trương cơ sở hoạt động, song song với đà phát triển dân số ở thủ đô Paris và các vùng phụ cận. Giờ đây, Rungis được xem như là thị trường lớn nhất trên thế giới chuyên cung cấp thực phẩm tươi. Ở phía nam ngoại ô Paris, chợ này rộng hơn 234 hécta, tập trung hơn 1.200 công ty  bán sỉ cho các cửa hàng, phục vụ cho hơn 18 triệu người tiêu dùng.

Rungis trải rộng như một thành phố mà các nhà kho lúc nào đèn cũng thắp sáng, ngôi chợ được chia thành nhiều khu vực, trong đó có 10 gian nhà dành để bán sỉ trái cây rau quả, một gian nhà chuyên bán hải sản, 6 gian nhà dành cho các nhà cung cấp thịt và sữa, 3 gian nhà dành cho các loại hoa tươi, cây kiểng và đồ trang trí. Khi dịch Covid-19 bùng phát, Rungis đã buộc phải giảm hoạt động trong hơn một năm, doanh thu vì thế đã giảm sút đáng kể. Do Chợ Rungis là nguồn cung cấp thực phẩm cho hàng ngàn tiệm ăn nhà hàng, cho nên doanh thu đã tuột dốc khi các ngành phục vụ ẩm thực đều đóng cửa. Tuy nhiên, Rungis đã nhanh chóng xoay sở và nhờ vậy mà hạn chế phần nào thất thu ở mức 13% trong năm 2020.

Rungis chuyển qua giao hàng cung cấp cho nhiều cửa hiệu bán thực phẩm, các chợ rau tươi, hay các điểm phân phối độc lập trực tiếp. Trong thời gian có phong tỏa, người Pháp làm việc từ xa và chủ yếu đi chợ gần nhà, chứ không nhất thiết phải ra ngoài các siêu thị lớn. Dịch Covid-19 đã thay đổi cung cách mua sắm của người Pháp, trong khi Chợ Rungis đã nhanh chóng nắm bắt các xu hướng tiêu dùng để tránh bị thất thu nặng nề. Việc từng bước dỡ bỏ phong tỏa cho phép các tiệm ăn hay hàng quán phục vụ thực khách kể từ ngày 09/06/2021. Điều đó tạo điều kiện cho Chợ Rungis dần dần khôi phục lại toàn bộ các hoạt động, từ đây cho tới mùa hè. 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí