Vào nội dung chính
PHÂN TÍCH - NHẬT – COVID-19

Covid-19 : Nhật Bản vội vã sửa sai vì chần chừ chống dịch

Ảnh chụp tại một bến tàu ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 09/04/2020.
Ảnh chụp tại một bến tàu ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 09/04/2020. AFP
Thu Hằng
5 phút

So với các nước phát triển trên thế giới, Nhật Bản hiện bị dịch Covid-19 tác động ít nghiêm trọng hơn, với hơn 10.000 ca nhiễm, cho dù ở ngay cạnh Trung Quốc, nơi xuất phát virus corona. Tuy nhiên, hệ thống y tế, đặc biệt là ở Tokyo, có nguy cơ vỡ trận do số ca nhiễm mới tăng lên từng ngày. Chính phủ bị chỉ trích trì trệ và cân nhắc giữa kinh tế và mạng người.

Quảng cáo

Trường hợp một bệnh nhân nghi nhiễm virus corona được xe cấp cứu đưa đến nhưng bị tới 80 bệnh viện từ chối có thể là ví dụ rõ nhất, đầy đủ nhất về tình trạng thiếu chuẩn bị và trang thiết bị của hệ thống y tế Nhật Bản trong phòng chống dịch Covid-19. Điều này được bộ trưởng Y Tế Ozaki thừa nhận hôm 16/04 : Nhật Bản đã không xây dựng kiểu hệ thống (y tế) cho phép các bệnh viện thông thường cấp cứu bệnh nhân mắc các bệnh truyền nhiễm”, thêm vào đó, tốc độ lây nhiễm nhanh hơn dự kiến”.

Quyết định ngày 16/04 ban hành tình trạng khẩn cấp trên cả nước được nhiều người dân Nhật xem là sự thừa nhận ngầm của chính phủ về những thiếu sót và chậm trễ trong việc phòng chống dịch, theo nhận định của báo Le Monde (16/04). 

Trước hết phải kể đến thái độ trì trệ quan liêu trước tình trạng khẩn cấp. Tuy nhiên, đây lại là chiến lược có tính toán của chính phủ nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế, tránh tác động đến sản xuất. Đối với chính phủ và các doanh nghiệp, không có chuyện để nền kinh tế và GDP giảm sút vì các biện pháp hạn chế trong nước”, trong khi đó, kí ức khó khăn thời hậu chiến vẫn chưa phai, theo nhận định trên nhật báo Les Echos của nhà sử học, giáo sư Christian Kessler, đại học Musashi (Nhật Bản).

Thái độ chậm trễ của chính phủ trong việc đưa ra quyết định phòng chống dịch còn nhằm một mục đích khác : Duy trì tổ chức Thế Vận Hội Tokyo năm 2020, một dự án lớn của thủ tướng Abe. Và để tạo cảm giác là tình hình nằm trong tầm kiểm soát, chính phủ đã tìm cách giảm thiểu số người bị nhiễm”, theo nhận định trên Twitter của cựu thủ tướng Yukio Hatoyama (thuộc đảng đối lập).

Tuy nhiên, Tokyo, một lần nữa, có lẽ sẽ phải xem lại khả năng tổ chức Thế Vận Hội vào tháng 07/2021. Giáo sư Kentaro Iwata, thuộc đại học Kobe, nhận định : Thế Vận Hội phải hội đủ hai điều kiện : khống chế dịch Covid-19 tại Nhật Bản và kiểm soát dịch ở các nước khác, vì phải mời các vận động viên và khán giả trên khắp thế giới”. Thủ tướng Shinzo Abe kỳ vọng khép lại nhiệm kỳ ba với thành công của Thế Vận Hội 2021.

Ngoài ra, thái độ quan liêu còn được thể hiện qua việc rất khó đưa ra một quyết định mang tầm quốc gia, căn cứ vào hệ thống chính trị hiện nay của Nhật Bản, theo nhận định của nhà sử học Kessler (đại học Musashi). Không ai dám gánh trọng trách đưa ra một quyết định cứng rắn, có thể tác động đến cuộc sống hàng ngày. Kinh nghiệm này từng được thấy qua cách xử lý thiên tai trong quá khứ, từ trận động đất năm 1995 ở Kobe, đến trận động đất gây sóng thần ở Fukushima hoặc cuộc khủng hoảng hạt nhân tháng 09/2011. Trước khi phải ban hành tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, chính thủ tướng Shinzo Abe cũng đẩy trách nhiệm cho các tỉnh trưởng trong việc đưa ra các biện pháp hạn chế đi lại, đóng cửa trường học, hàng quán không cần thiết ... tại địa phương.

Tuy nhiên, chính việc không xét nghiệm trên diện rộng khiến số ca nhiễm không cao (theo số liệu chính thức) và tạo cảm giác an toàn cho người dân : Virus corona hoành hành ở đâu, chứ không phải ở Nhật Bản. Người dân xứ hoa anh đào vẫn tự hào về tính kỉ luật, ý thức vệ sinh cao cũng như thói quen đeo khẩu trang nên họ vẫn ra đường, giới trẻ tiếp tục đến các tụ điểm vui chơi giải trí ở Tokyo vì tin rằng khẩu trang và dung dịch khử trùng, được đặt ở khắp nơi, giúp họ tránh được virus.

Tình trạng khẩn cấp tại Nhật Bản được áp dụng ít nhất đến ngày 06/05. Tuy nhiên, hai chuyên gia Iwata và Ozaki cảnh báo các biện pháp được đưa ra vẫn chưa đủ : Mặc dù họ nói đến kiểm soát ở biên giới và hạn chế tiếp xúc giữa các cá nhân, nhưng họ lại cho các cửa hàng tiếp tục hoạt động”. Nhưng để có thể xử lý dịch hiệu quả hơn, liệu chính phủ dám đưa ra những hạn chế nghiêm ngặt hơn không ? Và người dân có chấp nhận hy sinh một phần tự do không ?

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.