Vào nội dung chính
PHÂN TÍCH – PHÁP

Chống dịch Covid-19 : Chính phủ cần niềm tin, dân Pháp thiếu đồng cảm

Tổng thống Pháp Macron tự tin có thể ban hành luật kéo dài tình trạng khẩn cấp dịch tễ vào tối 10/05, nhưng đến trưa hôm nay 11/05, Hội Đồng Bảo Hiến vẫn chưa phê chuẩn dự luật.
Tổng thống Pháp Macron tự tin có thể ban hành luật kéo dài tình trạng khẩn cấp dịch tễ vào tối 10/05, nhưng đến trưa hôm nay 11/05, Hội Đồng Bảo Hiến vẫn chưa phê chuẩn dự luật. Jacques DEMARTHON / AFP
Thu Hằng
5 phút

Từ ngày 11/05/2020, gần 67 triệu người Pháp tìm lại được một chút tự do có điều kiện sau 55 ngày phong tỏa nghiêm ngặt để chống dịch Covid-19. Gérard Courtois, cựu giám đốc xã luận của nhật báo Le Monde, so sánh xã hội Pháp hiện giờ như một chiếc nồi áp suất, sức ép quá lớn sẽ gây sôi sục chính trị và xã hội, nên chính phủ thận trọng tạm “xả hơi” để bước vào giai đoạn hai chống dịch và vẫn cần sự ủng hộ của đại đa số người dân.

Quảng cáo

“Không một kế hoạch nào cho phép ngăn được dịch nếu như người dân Pháp không tin vào đó”, thủ tướng Edoudard Philippe đã cố thuyết phục Hạ Viện với những từ ngữ trên

vào ngày 28/04. Thế nhưng, có đến 66% người dân Pháp không hài lòng về phương pháp chống dịch của chính phủ, theo kết quả thăm dò cuối tháng Tư và đầu tháng Năm của Viện Odoxa thực hiện cho nhật báo Le Figaro và đài France Info. Chính phủ hai nước Anh và Tây Ban Nha, nơi dịch Covid-19 tác động nghiêm trọng hơn, vẫn được người dân tín nhiệm hơn đồng nhiệm Pháp.

Sự bất bình của người dân Pháp xuất phát từ chiến lược chống dịch thiếu nhất quán, “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” của chính phủ. Bộ máy hành pháp đã sai lầm khi coi thường mức độ nghiêm trọng của dịch trong thời gian đầu (coi Covid-19 như một dạng cúm mùa) dẫn đến chần chừ, chậm xử lý, thiếu chuẩn bị, thiếu minh bạch, nói dối (về tác dụng của khẩu trang) …

Tổng thống Pháp tự tin có thể ban hành luật kéo dài tình trạng khẩn cấp dịch tễ vào tối 10/05 nhưng cuối cùng, dự luật vẫn nằm trên bàn của Hội Đồng Bảo Hiến. Trong khi đó, hơn 70% người dân cho rằng không thể áp dụng được những biện pháp được đề xuất trong dự luật trên. Luật chưa có, chính phủ chỉ biết kêu gọi “trách nhiệm của người dân Pháp” để hạn chế đi lại và sử dụng phương tiện giao thông công cộng.

Thiếu niềm tin, bất bình : “Đặc tính quốc gia”

Thế nhưng, tình trạng mất niềm tin vào các nhà lãnh đạo chính trị nói chung và các chính phủ nói riêng không phải là điều mới mẻ, mà đã ngấm vào máu của người Pháp từ hai thập niên gần đây, được nhà báo Gérard Courtois gọi là một “đặc tính quốc gia”.

Dù trong bối cảnh nào và dù đó là dưới thời tổng thống nào, từ Jacques Chirac đến Nicolas Sarkozy hay François Hollande, họ đều bị chỉ trích bất lực, không trung thành với những lời hứa khi tranh cử. Chính phủ của tổng thống Macron hiện nay không phải là trường hợp ngoại lệ : “Sáu tháng sau khi vào điện Elysée, Jacques Chirac bị coi là kẻ nói dối, Nicolas Sarkozy thích thể hiện, François Hollande nghiệp dư và Emmanuel Macron là kẻ kiêu ngạo”. Cách xử lý khủng hoảng dịch tễ cũng không giúp chính phủ đương nhiệm lấy lại niềm tin, dù phải nói rằng Covid-19 là đại dịch chưa từng có từ hơn 100 năm nay.  

Sau “thiếu niềm tin”“nỗi tức giận”, một đặc tính khác của người dân Pháp : Thường xuyên chỉ trích chính quyền trung ương nhưng từ chối các trách nhiệm ở địa phương ; trông đợi nhiều từ Nhà nước nhưng khăng khăng bảo vệ quyền lợi riêng. Một bệnh trầm kha, được nhật báo Le Monde (06/05) bắt mạch rất đúng khi gọi là “căn bệnh phân lập”.

Tâm lý tức giận trỗi dậy trong và sau giai đoạn phong tỏa. Về mặt tâm lý, người dân sẽ không tuân thủ các quy định giãn cách xã hội nếu các quyền tự do cá nhân tiếp tục bị hạn chế. Về mặt kinh tế, Covid-19 đẩy Pháp vào tình trạng suy thoái nghiêm trọng gấp 3 lần so với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. GDP được dự báo mất 9%.

Khoảng 64% người Pháp hiểu rằng dịch Covid-19 gây ra những hậu quả “rất nghiêm trọng”, chắc chắn sẽ tác động đến kinh tế trong tương lai. Nhưng liệu họ có dám cống hiến một phần để bù đắp những nỗ lực tài chính của chính quyền? Chính phủ đã tạm tránh được tình trạng thất nghiệp đại trà nhờ các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp, “quốc hữu hóa” lương của 12 triệu lao động thất nghiệp tạm thời, trong khi cả hai quỹ hưu trí và bảo hiểm đều bị thâm hụt nghiêm trọng.

Mọi dự án cải tổ hai quỹ này đều bị phản đối gay gắt từ nhiều đời chính phủ, minh chứng gần đây nhất là phong trào Áo Vàng dưới thời tổng thống Macron. Vì dịch Covid-19, tham vọng “chuyển đổi sâu sắc” của tổng thống Macron có lẽ cũng sẽ được quàn” tại “nghĩa trang những ảo ảnh đã mất”, theo nhận định của nhà báo Gérard Courtois.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.