Vào nội dung chính
PHÂN TÍCH - NGA

Tổng thống Nga thách thức virus corona để khẳng định quyền lực

Nga bỏ phiếu trưng cầu dân ý trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành. Các biện pháp phòng dịch được siết chặt. Ảnh cử tri chờ đến lượt tại một điểm bỏ phiếu, St Petersbourg, Nga, ngày 25/06/2020.
Nga bỏ phiếu trưng cầu dân ý trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành. Các biện pháp phòng dịch được siết chặt. Ảnh cử tri chờ đến lượt tại một điểm bỏ phiếu, St Petersbourg, Nga, ngày 25/06/2020. REUTERS - ANTON VAGANOV
Thanh Hà
5 phút

Vào lúc mỗi ngày vẫn có thêm từ sáu đến bảy ngàn ca dương tính với virus corona, chính quyền Nga huy động cử tri tham gia một cuộc trưng cầu dân ý - dưới tên gọi chính thức là một cuộc « bỏ phiếu quần chúng », về sửa đổi Hiến pháp cho phép tổng thống Vladimir Putin nắm quyền cho đến năm 2036.

Quảng cáo

Câu hỏi đặt ra là tại sao tổng thống Putin, người đã nắm trọn quyền lực, lại cần đến sự đồng thuận của cử tri và điện Kremlin toan tính những gì qua việc duy trì cuộc bỏ phiếu lần này, trong lúc nước Nga đang phải đối mặt với đại dịch ?

Nước Nga bước vào một tuần lễ trưng cầu dân ý kể từ 25/06/2020 cho tới ngày 01/07/2020. Cuộc bỏ phiếu lần này được kéo dài đến một tuần lễ, do đòi hỏi « tuân thủ các biện pháp giãn cách xã hội, bảo đảm an toàn về mặt y tế ».

Văn bản sửa đổi Hiến Pháp, mở đường cho thổng thống Putin tiếp tục điều hành đất nước cho đến năm ông 84 tuổi, đã được Quốc Hội lưỡng viện Nga thông qua từ đầu năm nay. Kết quả cuộc « tham khảo ý kiến người dân » gần như đã được báo trước, nhưng điện Kremlin vẫn muốn có một cuộc bỏ phiếu nhằm tăng thêm bề dầy cho quyền lực đã hoàn toàn trong tay tổng thống Putin từ năm 2000. Sự kiện này được dự trù vào tháng 4/2020, nhưng Covid-19 đã buộc chính quyền dời lại cho đến nay.

Theo phân tích của lãnh đạo Đảng Cộng Sản Nga, Guennadi Ziouganov, đây là điều trớ trêu khi biết rằng ông Putin đã thâu tóm « nhiều quyền lực hơn cả những vị pharaon Ai Cập xưa kia, hơn cả các vị sa hoàng Nga hay tổng bí thư đảng Cộng Sản dưới chế độ Xô Viết ». Đồng thời, các tiếng nói đối lập ở Nga vừa bị chia rẽ, vừa ít nhiều bị vô hiệu hóa.

Trả lời đài EuroNews, sử gia Sergey Radchenko chuyên nghiên cứu về thời kỳ chiến tranh lạnh, trưởng khoa Luật và Khoa Học Chính Trị đại học Cardiff – Anh Quốc, giải thích : Kết quả trưng cầu dân ý lần này đã được biết trước, bất luận người dân Nga có nghĩ gì về Vladimir Putin, đối với chủ nhân điện Kremlin, trò hề dân chủ lần này vẫn quan trọng. Đơn giản là sự kiện này sẽ cho thấy tổng thống Nga là một nhà « dân chủ ». Các vị sa hoàng xưa kia nhận được sứ mệnh cai trị nước Nga từ các đấng thiêng liêng, còn Putin nhận được sứ mệnh từ nhân dân. Tổng thống Nga muốn « tạo dựng một cơ chế pháp luật để chứng minh cho tính chính đáng » của ông ở điện Kremlin.

Ngoài phần « hình thức », như sử gia Sergey Radchenko giải thích, tuần lễ trưng cầu dân ý này còn quan trọng đối với ông Putin ở chỗ uy tín của tổng thống Nga trong mắt công luận đã liên tục suy giảm từ mùa xuân 2018. Dịch Covid-19 và nhiều tuần lễ nước Nga tự phong tỏa để ngăn ngừa dịch bệnh càng làm lộ rõ những khó khăn về kinh tế của nước Nga. Chính vì vậy mà tổng thống Vladimir Putin đã phải khơi dậy lòng tự hào dân tộc, mở lại những trang sử oai hùng của Liên Xô trong bài diễn văn ở Quảng Trường Đỏ kỷ niệm 75 năm chiến thắng Đức Quốc Xã trong Thế Chiến Thứ Hai. Đồng thời Putin nhắc nhở người dân Nga rằng chính ông mới là người khôi phục lại danh dự cho Liên Bang Nga. Vậy phải chăng do hào quang đang bị mờ nhạt, cho nên tổng thống Nga sẵn sàng « thách thức cả dịch Covid-19 » để tổ chức cho bằng được cuộc trưng cầu dân ý mà kết quả đã được biết trước  ?

Cho đến ngày 24/07/2020, đô trưởng Matxcơva vẫn kêu gọi người dân xem lễ duyệt binh mừng 75 năm kết thúc chiến tranh qua đài truyền hình. Cách nay hai hôm,  nước Nga ghi nhận thêm 7.425 ca nhiễm virus corona và đang vượt ngưỡng 600.000 bệnh nhân.

Ngay cả tờ báo Nezavissimaïa Gazeta trung thành với chính quyền cũng đã phải cho rằng tổng thống Putin « hủy dịch để tổ chức cho bằng được cuộc bỏ phiếu hôm nay ».  Điện Kremlin cần trông thấy hình ảnh cử tri Nga « ồ ạt » đến các phòng phiếu. Để đạt được mục tiêu này, nhiều vùng miền đã tổ chức các cuộc sổ số với những lô độc đắc giá trị hay tặng quà cho cử tri. Báo Le Monde tiết lộ thủ đô Matxcơva dự trù một ngân sách 130 triệu euro để tặng quà cho những ai thi hành bổn phận công dân.

Theo viện thăm dò VTsiOM, thân cận với điện Kremlin, 42 % những người được hỏi tin vào một cuộc bỏ phiếu « trung thực » với kết quả « đáng tin cậy ». Có điều các nhà quan sát thường được gửi đến các phòng phiếu lần này phải có giấy phép của các chính quyền địa phương mới được tác nghiệp. Đáng chú ý không kém, theo như ghi nhận của thông tín viên báo Le Monde từ Matxcơva, là cử tri không cần phải trình giấy tờ tùy thân, mà chỉ cần một chữ ký là đủ. 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.