Vào nội dung chính
PHÂN TÍCH

Khủng hoảng Belarus : Châu Âu kêu gọi tinh thần trách nhiệm của Nga

Ngay trước trụ sở bộ Nội Vụ Belarus, tại Minsk, một người giương áo phông in hình lãnh đạo đối lập Sviatlana Tsikhanouskaya, với hàng chữ : « Tổng thống của chúng tôi », để phản đối kết quả cuộc bầu cử tổng thống. Ảnh chụp ngày 19/08/2020.
Ngay trước trụ sở bộ Nội Vụ Belarus, tại Minsk, một người giương áo phông in hình lãnh đạo đối lập Sviatlana Tsikhanouskaya, với hàng chữ : « Tổng thống của chúng tôi », để phản đối kết quả cuộc bầu cử tổng thống. Ảnh chụp ngày 19/08/2020. REUTERS - VASILY FEDOSENKO
Tú Anh
5 phút

Cứng rắn đối với Minks nhưng cởi mở với Matxcơva với hy vọng tổng thống Putin hợp tác trong tinh thần xây dựng giải quyết khủng hoảng chính trị tại Belarus : đó là kế hoạch cương nhu của châu Âu hầu tránh tái diễn kịch bản Ukraina gây tổn hại cho mọi phía.

Quảng cáo

Châu Âu tay thép tay mời

Trong bối cảnh phong trào phản đối tổng thống Lukachenko đã kéo dài gần hai tuần lễ, Liên Hiệp Châu Âu quyết định đứng về phía đối lập, không công nhận tính hợp pháp của chính quyền Belarus và chuẩn bị trừng phạt một loạt quan chức cao cấp, qua cuộc họp thượng đỉnh ngày 19/08/2020.

Song song với thái độ cứng rắn đối với Minsk, châu Âu nỗ lực vận động Nga đóng vai trò tích cực giải quyết khủng hoảng mà cuộc bầu cử gian lận là giọt nước làm tràn ly nước bất mãn đã đầy tại Belarus.

Theo thông tin riêng của báo Le Monde, ngày 20/08/2020, một ngày trước thượng đỉnh 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu, trong cuộc điện đàm với lãnh đạo Nga Vladimir Putin, tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề nghị để cho Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác Châu Âu (OSCE) đứng ra làm trung gian hòa giải. OSCE đang đóng vai trò quan trọng duy trì hòa bình ở miền đông Ukraina. Cơ quan châu Âu này, được xem là mái nhà chung, vì có Nga và Belarus là thành viên.

Được biết, Putin không khước từ đề nghị của Macron nhưng yêu cầu có thêm thời gian để « suy nghĩ ». Tổng thống Nga cũng không ủng hộ tỷ lệ 80% của Lukachenko và cũng không công kích phong trào phản kháng đang lan rộng. Trái lại, chủ nhân điện Kremlin cho biết quân đội Nga đồn trú ở biên giới với Belarus sẵn sàng can thiệp nếu tình hình an ninh tồi tệ.

Nga ở thế chủ động

Thái độ thận trọng hay câu giờ của Nga không khỏi làm châu Âu lo ngại kịch bản xấu nhất là âm mưu của  chính quyền Belarus gây bạo động để đánh phá uy tín của đối lập và tạo cớ đàn áp trong nước và cho Nga có lý do can thiệp quân sự, như theo yêu cầu của Lukachenko.

Tuy nhiên, cũng theo phân tích của Le Monde, phản ứng để ngỏ các đối sách của Putin cho phép Paris hy vọng vào một giải pháp đàm phán, với sự trợ giúp của Matxcơva. Với điều kiện là không để cho Nga hiểu lầm rằng Belarus đã được NATO hay Liên Hiệp Châu Âu cam kết cho gia nhập .

Hồ sơ Belarus là một thử thách mới trong cuộc đối thoại chiến lược với Nga được chính thức hóa cách nay đúng một năm khi tổng thống Macron tiếp đồng nhiệm Putin tại pháo đài Brégançon, nơi nghỉ mát của các vị tổng thống Pháp khi tại chức. Nhưng 12 tháng qua, các hồ sơ nóng, từ Donbass cho đến tị nạn Syria và tin tặc đều không tiến triển mấy.

Ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov, người được xem là kiến trúc sư của chính sách đối ngoại Nga, cảnh báo : « Ai cũng biết cuộc cờ hiện nay là địa chiến lược, là cuộc chiến đấu vì không gian hậu Xô viết từ khi Liên Xô tan rã. Bằng chứng cụ thể là Ukraina ».

Paris xem tuyên bố « răn đe » trên đây của ngoại trưởng Nga là phản ứng tự nhiên trong bối cảnh khủng hoảng, theo một nhà ngoại giao Pháp « cao cấp » được Le Monde trích dẫn.

Nhưng giải pháp nào cũng bất toàn

Chắc chắn một điều là Putin không bao giờ để cho Belarus, lệ thuộc vào Nga từ năng lượng, kinh tế cho đến chính trị, ra khỏi quỹ đạo của Matxcơva. Vấn đề là sử dụng phương án nào có lợi nhất trong bối cảnh Nga đang gồng gánh nhiều cuộc xung đột trên lưng ?

Không như Ukraina, người dân Belarus gần gũi với văn hóa Nga, nói tiếng Nga, không ghét Nga. Putin có nên dùng vũ lực ?

Nhưng thay thế Lukachenko bị dân tẩy chay, đối lập thành lập một chế độ dân chủ sát nách nước Nga, thì cũng không phải là giải pháp tối ưu đối với một người muốn làm  tổng thống Nga đến mãn đời.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.