PHÂN TÍCH

Bắc Triều Tiên: Với chính quyền Biden, bài toán hạt nhân thêm nan giải

Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên tại Quảng trường Kim Nhật Thành, Bình Nhưỡng. Ảnh chụp ngày 10/10/2020.
Lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un tại lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên tại Quảng trường Kim Nhật Thành, Bình Nhưỡng. Ảnh chụp ngày 10/10/2020. AFP - -

Joe Biden là một ẩn số trong tính toán chiến lược của Bình Nhưỡng. Bắc Triều Tiên chờ đợi những gì ở chính quyền Mỹ sắp tới trên hồ sơ nguyên tử và có thể làm được những gì tránh để tiến trình giải trừ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên chìm vào quên lãng giữa rất nhiều ưu tiên mà tổng thống Hoa Kỳ thứ 46 cần giải quyết cấp bách ?

Quảng cáo

Có lẽ Bắc Triều Tiên là quốc gia thất vọng hơn cả trước viễn cảnh Nhà Trắng sắp đổi chủ. Tổng thống tân cử Joe Biden tuy vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại, nhưng đòi Bình Nhưỡng phải có một số cam kết cụ thể. Trong cuộc vận động tranh cử, ông Biden liên tục chỉ trích đối thủ Donald Trump quá vồ vập với Kim Jong Un.  

Giáo sư Park Won Gon, chuyên gia về quan hệ quốc tế đại học Hàn Quốc Handong Global University ở Pohang, được hãng tin Pháp AFP trích dẫn, lưu ý cho tới nay Bình Nhưỡng không quên rằng khi còn là phó tổng thống dưới thời Obama (2008-2016) , Joe Biden đã chủ trương « kiên nhẫn đợi chờ », dứt khoát từ chối đàm phán, để buộc Bắc Triều Tiên phải lùi bước trước.  

Vậy thì hơn 70 ngày trước khi ông Biden bước vào Nhà Trắng, Kim Jong Un đang toan tính những gì ?

Trên trang mạng The Diplomat của Nhật (10/11/2020), nhà nghiên cứu Liang Tuang Nah, Viện Nghiên Cứu Quốc Phòng và Chiến Lược thuộc đại học công nghệ NTU Singapore, chờ đợi trong những tháng tới Bắc Triều Tiên sẽ có những hành động khiêu khích để buộc chính quyền Biden phải quan tâm đến quốc gia này. Vấn đề còn lại là mức độ của các hành vi khiêu khích đó.

Chuyên gia này nêu lên bốn kịch bản như sau : một là Kim Jong Un cho thử đầu đạn hạt nhân, hai là Bắc Triều Tiên khiêu khích đồng minh của Mỹ là Hàn Quốc, ba là thử nghiệm tên lửa liên lục địa có thể bắn tới lãnh thổ Hoa Kỳ và sau cùng là đều đặn thử nghiệm tên lửa tầm ngắn.

Theo tác giả bài viết, khả năng thứ nhất có nguy cơ khiến cộng đồng quốc tế gia tăng các biện pháp trừng phạt, và kể cả điểm tựa của Bình Nhưỡng là Bắc Kinh cũng sẽ không hài lòng. Trong bối cảnh đại dịch toàn cầu, Bắc Triều Tiên đóng cửa biên giới với cả Nga và Trung Quốc, kinh tế càng thêm kiệt quệ, đây không chắc là một sự chọn lựa khôn ngoan. Thử nghiệm tên lửa liên lục địa có thể bắn tới lãnh thổ Mỹ sẽ phản tác dụng, do hành động này sẽ càng tạo cơ hội cho chính quyền Biden cứng rắn hơn nữa với Bắc Triều Tiên. Còn việc thử nghiệm tên lửa tầm ngắn là điều mà chính quyền Kim Jong Un vẫn thường làm sau ba lần trực tiếp đối thoại với tổng thống Trump, mà Hoa Kỳ vẫn không giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt Bình Nhưỡng.

Do vậy chuyên gia quân sự Liang Tuang Nah, trường đại học Singapore, thiên về kịch bản Bắc Triều Tiên gây sự với nước láng giềng sát cạnh để Mỹ phải can thiệp. Tác giả bài viết trên The Diplomat giải thích thêm : Bình Nhưỡng biết rằng nếu gây sự với Hàn Quốc, với sức mạnh quân sự lớn hơn so với phía Bắc Triều Tiên, Seoul chắc chắn sẽ đáp trả đích đáng. Hơn nữa, do Hàn Quốc là đồng minh của Hoa Kỳ, chắc chắn Washignton sẽ can thiệp. Nhưng Mỹ sẽ chỉ can thiệp một cách chừng mực, do vũ khí của Bắc Triều Tiên không gây thương tích cho bất kỳ một công dân Mỹ nào và trong bối cảnh hiện nay, gần như chắc chắn chính quyền Biden sẽ không điều động thêm quân đội sang bán đảo Triều Tiên.

Khả năng Bắc Triều Tiên chĩa ống ngắm vào Hàn Quốc để gây áp lực với chính quyền tương lai của Mỹ cũng là quan điểm của một cựu nhân viên tình báo Mỹ CIA, Soo Kim, được AFP trích dẫn. Hồi năm 2009, chế độ họ Kim đã đợi đến 4 tháng sau ngày tổng thống Obama lên cầm quyền mới tiến hành vụ thử nghiệm vũ khí nguyên tử, vụ thử thứ nhì của Bắc Triều Tiên. Lần này với Joe Biden, có thể là ông Kim Jong Un sẽ còn « kiên nhẫn hơn nữa », để đợi xem Washington tính toán những gì trước khi ra tay. Vẫn theo chuyên gia này, lãnh tụ Bắc Triều Tiên ý thức được rằng đi sai một nước cờ có thể đẩy « Mỹ và các nước đồng minh phản ứng một cách tiêu cực », và điều đó không giúp ích gì cho Bắc Triều Tiên. Do vậy, vẫn theo cựu nhân viên tình báo CIA Soo Kim, rất có thể là Bình Nhưỡng sẽ chọn một giải pháp « kín đáo hơn », vừa đủ để thu hút chú ý của chủ nhân Nhà Trắng sắp tới. Mục tiêu nhắm tới có thể là Hàn Quốc, bởi vì khuấy động căng thẳng với nước láng giềng sát cạnh cũng chỉ là một vấn đề liên quan đến an ninh khu vực.

Có một điều chắc chắn, như ghi nhận của Evans Revere, một cựu quan chức trong bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, với báo Time: chính quyền Biden sẽ không vồ vập với Bình Nhưỡng như dưới thời tổng thống Donald Trump.

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí