PHÂN TÍCH

Chính quyền Biden: Cứng rắn với Trung Quốc, nhưng liên kết với đồng minh

Ông Antony J. Blinken, điều trần tại tiểu ban Đối Ngoại Thượng Viện, Capitol, Washington, ngày 19/01/2021, trước khi được chính thức  thông qua chức ngoại trưởng Hoa Kỳ.
Ông Antony J. Blinken, điều trần tại tiểu ban Đối Ngoại Thượng Viện, Capitol, Washington, ngày 19/01/2021, trước khi được chính thức thông qua chức ngoại trưởng Hoa Kỳ. REUTERS - POOL

Chính quyền của tân tổng thống Mỹ Joe Biden tiếp tục có thái độ cứng rắn đối với Trung Quốc, nhưng sẽ liên kết chặt chẽ với các đồng minh, chứ không đi theo chính sách ngoại giao đơn phương của Donald Trump.

Quảng cáo

Trong 4 năm dưới nhiệm kỳ tổng thống Trump, Hoa Kỳ đã lao vào một cuộc đối đầu quyết liệt, “một mất một còn” với Trung Quốc, không khác gì cuộc đối đầu với Liên Xô vào thời chiến tranh lạnh. Trong thời gian ông Trump tranh cử tổng thống nhiệm kỳ 2, các thành phần bảo thủ bên đảng Cộng Hòa cũng đã liên tục đả kích ứng cử viên Joe Biden nói riêng và đảng Dân Chủ nói chung là đã tỏ ra quá nhu nhược với Bắc Kinh, gián tiếp tạo điều kiện cho Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ như thế.

Trước những lời chỉ trích này, các bộ trưởng tương lai của tổng thống Joe Biden đã tỏ cho thấy là chính quyền Dân Chủ cũng sẽ biết đương đầu với Bắc Kinh.

Hôm qua, 19/01/2020, khi ra điều trần trước Thượng Viện để được chấp nhận làm ngoại trưởng của tổng thống Biden, ông Antony Blinken đã tuyên bố: “Chúng ta có thể chiến thắng trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc”. Cũng giống như chính quyền của tổng thống tiền nhiệm Donald Trump, ông Blinken xem siêu cường quốc đối địch với Hoa Kỳ là “thách đố quan trọng nhất” đối với nước Mỹ. Thậm chí nhân vật được ông Biden đề cử làm ngoại trưởng còn công nhận là cựu tổng thống Trump “đã có lý khi chọn một lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc”, tuy ông không đồng tình với cách thức mà ông Trump thể hiện lập trường cứng rắn này.

Tuyên bố nói trên của ông Blinken chắc đã làm nhà tỷ phú “mát ruột”, vì trong suốt nhiệm kỳ 4 năm vừa qua, Donald Trump vẫn luôn đề cao chiến lược của ông đối với Bắc Kinh. Trong bài phát biểu từ giã Nhà Trắng hôm qua, cựu tổng thống Mỹ cũng đã nêu bật: “ Chúng ta đã tạo được xung lực mới cho các liên minh của chúng ta và đoàn kết được các quốc gia trên thế giới để đối đầu với Trung Quốc một cách mạnh mẽ chưa từng có”.

Trong buổi điều trần trước Thượng Viện, ông Blinken cũng đã đồng tình với cáo buộc Trung Quốc phạm tội “diệt chủng” đối với người Duy Ngô Nhĩ Hồi Giáo, như thông cáo của ngoại trưởng mãn nhiệm Mike Pompeo hôm qua.

Về phần bộ trưởng Tài Chính tương lai Janet Yellen, trong cuộc điều trần hôm qua trước Thượng Viện, bà cũng đã cho biết là về thương mại, chính quyền Biden sẽ giữ nguyên chính sách của chính quyền Trump. Bà Yellen coi như đã lập lại đúng những cáo buộc mà tổng thống mãn nhiệm Cộng Hòa thường đưa ra: “Chúng ta phải tấn công vào những hành động lạm dụng, bất công và bất hợp pháp của Trung Quốc”, cụ thể đó là “ăn cắp sở hữu trí tuệ”, “cưỡng ép chuyển giao công nghệ” và “ trợ cấp trái phép” cho các doanh nghiệp. Tuy không nêu chi tiết, nhưng bộ trưởng Tài Chính tương lai Janet Yellen hôm qua cho biết chính quyền Biden sẽ sử dụng nhiều công cụ để chống những hành động đó của Bắc Kinh.

Chính là nhân danh việc bảo vệ các doanh nghiệp và người lao động Mỹ, mà vào năm 2018 tổng thống Trump đã phát động một cuộc chiến tranh thương mại chống cường quốc kinh tế thứ hai thế giới. Cuộc thương chiến chỉ tạm ngưng với thỏa thuận mà hai bên ký kết vào tháng 1/2020, theo đó Bắc Kinh cam kết sẽ mua thêm hàng hóa của Mỹ, nhưng hai bên vẫn giữ nguyên phần lớn các thuế quan mang tính trừng phạt.

Nếu như chính sách của chính quyền Biden đối với Trung Quốc vẫn sẽ cứng rắn giống như dưới thời Donald Trump, tân tổng thống Mỹ sẽ thay đổi phương pháp: Hoa Kỳ kể từ nay sẽ không “đơn thương độc mã” trong cuộc đối đầu với Trung Quốc, mà sẽ dựa vào các đồng minh. Đây là điều mà cả hai vị bộ trưởng tương lai của ông Biden đều nhấn mạnh hôm qua. Bà Janet Yellen đã tuyên bố Hoa Kỳ “sẽ làm việc với các đồng minh”, nhất là với Liên Hiệp Châu Âu, vốn cũng lên án những hành động của Trung Quốc về thương mại. Về phần Anthony Blinken, ông khẳng định phải hợp tác với các đồng minh, “thay vì bài bác họ”. Theo ngoại trưởng tương lai của Mỹ, Washington “phải tham gia và lãnh đạo các tổ chức quốc tế, thay vì rút ra khỏi các tổ chức đó”.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí