PHÂN TÍCH

Hoa Kỳ: Donald Trump khẳng định thêm ảnh hưởng to lớn trong đảng Cộng Hòa

Dân biểu Liz Cheney bị phe Cộng Hòa tại Hạ Viện bãi nhiệm chức vụ “nhân vật số 3” của đảng tại Hạ Viện. Trong ảnh, bà Liz Cheney tại Hạ Viện, Washington, ngày 12/05/2021.
Dân biểu Liz Cheney bị phe Cộng Hòa tại Hạ Viện bãi nhiệm chức vụ “nhân vật số 3” của đảng tại Hạ Viện. Trong ảnh, bà Liz Cheney tại Hạ Viện, Washington, ngày 12/05/2021. AP - J. Scott Applewhite

Là một chức sắc hiếm hoi trong đảng Cộng Hòa Mỹ công khai phản đối lập luận của cựu tổng thống Donald Trump về một cuộc bầu cử “gian lận” đã giúp cho Joe Biden đắc cử, nữ dân biểu Liz Cheney đã bị nhóm nghị sĩ đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện bãi nhiệm khỏi vị trí “nhân vật số 3” của đảng trong định chế lập pháp này, vào hôm qua 12/05/2021. Quyết định của các dân biểu Cộng Hòa đã cho thấy rõ ảnh hưởng lớn mạnh của ông Trump đối với giới lãnh đạo của đảng.

Quảng cáo

Cuộc họp của 212 dân biểu Cộng Hòa mở ra vào buổi sáng đã diễn ra một cách ngắn ngọn, cho thấy là đối với các nghị sĩ đảng này, số phận của bà Cheney không cần phải tranh cãi. Thậm chí việc biểu quyết bãi nhiệm cũng chỉ bằng cách vỗ tay, không cần dùng đến phiếu kín.

Là người trong nhiều tháng qua không ngừng chỉ trích lập luận của ông Donald Trump về một cuộc bầu cử bị ông cho là “gian lận”, cũng như cách hành xử theo đuôi cựu tổng thống của giới lãnh đạo đảng Cộng Hòa, bà Liz Cheney, con gái của cựu phó tổng thống Dick Cheney, một lãnh đạo có uy tín trong phe Cộng Hòa, vẫn không chịu khuất phục.

Phát biểu sau phán quyết của các đồng nghiệp trong đảng, bà tiếp tục khẳng định: “Tôi sẽ làm mọi việc trong khả năng của mình để bảo đảm rằng cựu tổng thống - tức là ông Trump - không bao giờ trở lại được Phòng Bầu Dục”.

Trong một bài phát biểu hôm trước tại Hạ Viện, trong một hội trường gần như trống rỗng, bà Cheney không ngần ngại tuyên bố: “Tôi là một người thuộc đảng Cộng Hòa bảo thủ, và điều bảo thủ nhất trong các nguyên tắc bảo thủ là tôn trọng pháp quyền. Giữ im lặng và phớt lờ những lời nói dối là khuyến khích kẻ nói dối” “phá hoại nền dân chủ của chúng ta”.

Từ khi bỏ phiếu ủng hộ bản luận tội tổng thống Trump vì "kích động nổi dậy", sau cuộc tấn công vào Điện Capitol ngày 06/01/2021, bà Liz Cheney đã bị các dân biểu cùng đảng cho là không đủ tư cách đại diện cho họ tại Hạ Viện.

Lãnh đạo phe thiểu số của đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện, ông Kevin McCarthy, người ban đầu cũng quy trách nhiệm cho cựu tổng thống về vụ tấn công vào trụ sở Quốc Hội, đã nhanh chóng chạy theo ông Trump và dần dần xa lánh bà Liz Cheney.

Còn đối với nhiều dân biểu đảng Cộng Hòa khác, uy tín còn rất lớn của ông Trump trong số hàng chục triệu người đã bỏ phiếu cho ông đã được đưa lên bàn cân, vì vào tháng 11 năm tới 2022 là cuộc bầu cử giữa kỳ, với việc toàn bộ các ghế dân biểu sẽ được bầu lại.

Nhìn chung, với tham vọng lật đổ phe Dân Chủ hiện kiểm soát cả Hạ Viện và Thượng Viện trong cuộc bầu cử sắp tới, đảng Cộng Hòa rất cần đến số phiếu của các cử tri trung thành với cựu tổng thống, do đó không thể làm trái ý ông Trump. Việc bãi nhiệm bà Cheney, một người bị cựu tổng thống muốn loại bỏ nằm trong chiều hướng đó.

Tóm lại, quyết định đối với nữ dân biểu Liz Cheney của các nghi sĩ Cộng Hòa tại Hạ Viện vào hôm qua là một bằng chứng rõ rệt cho thấy ảnh hưởng to lớn của ông Donald Trump với đảng Cộng Hòa, đang dần dần biến đảng này thành công cụ phục vụ cho tham vọng chính trị của bản thân ông.

Trong tình hình đó, theo phân tích của nhật báo Pháp Les Echos, một số người đang lo lắng trước nguy cơ đảng bảo thủ bị biến chất, và bị những đảng viên Cộng Hòa ôn hòa hơn hoặc thậm chí truyền thống hơn tẩy chay. Trong một ý kiến đăng trên tờ The Washington Post, bà Liz Cheney từng bảo vệ quan điểm trung thành với chủ nghĩa bảo thủ tự do của Ronald Reagan, một biểu tượng của đảng Cộng Hòa.

Đối với Les Echos, nữ dân biểu bảo thủ này có thể thu hút được những tiếng nói khác trong giới, không tán đồng sự chuyển biến hiện nay của đảng Cộng Hòa. Một phong trào bao gồm các cựu đại biểu dân cử thuộc đảng Cộng Hòa có kế hoạch tung ra vào hôm nay một "Lời Kêu Gọi Đổi Mới Nước Mỹ”.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí