PHÂN TÍCH

G7 : Nỗ lực thể hiện vị thế của Hàn Quốc có thể bị hồ sơ Trung Quốc che lấp

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In phát biểu tại lễ khai mạc Hội nghị đối tác về tăng trưởng xanh và các mục tiêu toàn cầu (P4G) ở Seoul, ngày 30/05/2021.
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In phát biểu tại lễ khai mạc Hội nghị đối tác về tăng trưởng xanh và các mục tiêu toàn cầu (P4G) ở Seoul, ngày 30/05/2021. AFP - HANDOUT

Hôm nay, 11/06/2021, hội nghị thượng đỉnh nhóm các nước công nghiệp phát triển G7 mở ra tại nước Anh với sự hiện diện của tổng thống Mỹ Joe Biden là tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế. Các cuộc thảo luận tập trung nhằm ngăn chặn Trung Quốc có thể làm lu mờ các hồ sơ khác.

Quảng cáo

Nguyên thủ của một quốc gia phát triển của châu Á, ông Moon Jae In tới dự G7 với tư cách khách mời, mang theo tham vọng chứng tỏ Hàn Quốc cũng là một tác nhân quan trọng trên các vấn đề quốc tế lớn như biến đổi khí hậu hay trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, theo giới quan sát, các nỗ lực ngoại giao của Seoul lần này có thể sẽ bị khỏa lấp bởi các cuộc thảo luận chiến lược địa chính trị của phương Tây nhằm ngăn chặn đà bành trướng của Trung Quốc, một hồ sơ được cho là khá tế nhị cho sự tham gia của Hàn Quốc.

Từ khoảng một năm trở lại đây, Hàn Quốc vẫn nuôi hy vọng muốn có được quy chế chính thức là thành viên G7 mở rộng. Trước khi lên đường tới dự hội nghị, tổng thống Moon tuyên bố trong một cuộc họp chính phủ trong tuần này : « Việc tôi tham dự thượng đỉnh sẽ có tác dụng xúc tác để cải thiện ngoại giao của chúng ta …trách nhiệm và vai trò của chúng ta trong cộng đồng quốc tế đã được nâng cao ».

Các nước dân chủ giàu có nhân cuộc họp thượng đỉnh lần này đang muốn chứng tỏ với thế giới là họ có thể phối hợp hành động để đối phó với các cuộc khủng hoảng lớn, sẵn sàng cung cấp hàng trăm triệu liều vac-xin ngừa Covid-19 cho các nước nghèo, đồng thời cam kết mạnh mẽ hơn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Mặc dù bị dịch Covid-19 bùng phát nhiều lần, Hàn Quốc vẫn được đánh giá là quốc gia thành công trong chống dịch, không phải phong tỏa dân cư làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế. Dưới thời của tổng thống Moon Jae In, Hàn Quốc cam kết từ nay đến năm 2050 sẽ đạt mức không phát thải, bằng cách đầu tư mạnh vào công nghệ xanh.

Tuy nhiên, hồ sơ trọng tâm được thảo luận ở thượng đỉnh G7 là về tự do mậu dịch và tạo lập một mặt trận thống nhất chống lại đà bành trướng ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc. Nhà nghiên cứu Jean-Sylvestre Mongrenier, thuộc Viện Thomas More, nhận định trong một bài viết trên Le Figaro : « Hội nghị thượng đỉnh lần này phải là dịp để xác định lại chiến lược địa chính trị của phương Tây để đối phó với mối đe dọa Trung Quốc ».

Một nước khách mời khác là Úc đã đặt vấn đề G7 ủng hộ cải cách Tổ Chức Thương Mại Thế giới theo hướng chống lại các hành vi « lấn lướt kinh tế » trong quan hệ thương mại quốc tế, một ám chỉ nhắm vào Trung Quốc trong những căng thẳng gần đây giữa Bắc Kinh và Canberra. Có lẽ những đề xuất theo hướng như của Úc thích hợp với chương trình nghị sự và mục tiêu của thượng đỉnh G7 lần này.

Trong khi đó, Seoul luôn tỏ ra thận trọng khi tiếp cận các vấn đề liên quan tới Bắc Kinh. Trung Quốc vẫn luôn là đối tác thương mại lớn của Hàn Quốc. Quan hệ kinh tế giữa hai nước vẫn diễn ra ổn định, ngoại trừ hồi năm 2017 có bị khuấy động chút ít sau vụ Seoul cho lắp đặt hệ thống lá chắn chống tên lửa của Mỹ trên đất Hàn Quốc.

Trong lần gặp tổng thống Mỹ Joe Biden tháng trước, ông Moon Jae-In đã khiến nhiều nhà quan sát bất ngờ khi tuyên bố rằng Hàn Quốc sẽ chung tay với Hoa Kỳ vì « hòa bình và ổn định trong eo biển Đài Loan ». Ngay lập tức Bắc Kinh cảnh cáo rằng Seoul không nên can dự vào chuyện này.

Nhiều nhà phân tích nhận thấy có nhiều lý do để các lãnh đạo Hàn Quốc tránh các tuyên bố mạnh mẽ thể hiện lập trường chống Trung Quốc, chia sẻ quan điểm với các đồng minh phương Tây. Trước hết phải cân nhắc lợi hại về kinh tế, thứ nữa là vì Seoul vẫn coi Bắc Kinh như là nhân tố có khả năng kiềm chế mối đe dọa từ Bắc Triều Tiên.

Thế nhưng về mặt đối nội, giới quan sát gần đây nhận thấy, chính quyền Moon đang bị áp lực khá lớn bởi tâm lý chống Trung Quốc ngày càng trở nên phổ biến ở Hàn Quốc. « Trong kỳ bầu cử trong chưa đầy một năm tới, đảng cầm quyền phải chứng tỏ cho cử tri thấy họ có lập trường đủ kiên quyết để chống Trung Quốc », theo nhận định của Anthony Rinna, lãnh đạo nhóm nghiên cứu bán đảo Triều Tiên và các mối quan hệ với láng giềng Trung Quốc Sino-NK.

Ở hội nghị G7 lần này, có thể những nỗ lực mà tổng thống Moon Jae In muốn thể hiện về sự đóng góp và vai trò quốc tế của Hàn Quốc sẽ trở nên lạc lõng, hay ít ra không hợp thời, cũng chỉ vì cái bóng Trung Quốc phủ kín bàn hội nghị. 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí