La Jaula de Oro : Thảm cảnh của người nhập cư vào Mỹ

Từng là trợ lý của nhà làm phim người Anh Ken Loach khi mới bắt đầu sự nghiệp, Diego Quemada Diez lần đầu tiên được mời tham dự liên hoan điện ảnh quốc tế Cannes ở hạng mục Un Certain Regard với « La Jaula de Oro - Lồng son ». Giấc mơ để lại cảnh bần cùng sau lưng trở thành một cơn ác mộng.

Một cảnh trong phim ''La Jaula de Oro " của đạo diễn Diego Quemada Diez Festival de Cannes

05:11

La Jaula de Oro : Thanh Hà từ liên hoan Cannes

Trong buổi dự thi chiều ngày 22/05/2013, La Jaula de Oro đã được khán giả hết sức hoan nghênh. Những tràng pháo tay bất tận đã làm rúng động dàn diễn viên còn rất trẻ cũng như đạo diễn người Tây Ban Nha nhưng dự thi dưới màu cờ của Mêhicô, Diego Quemada Diez.

Tất cả bắt đầu bằng hình ảnh của một cô gái mới lớn giả dạng nam nhi để cùng với hai thằng bạn đồng trang lứa rời xa khu nhà ổ chuột ở Guatemala.

Sara, Juan và Samuel ở vào độ tuổi 15, chúng cùng mơ đến được miền đất hứa là Hoa Kỳ. Trên con đường « hướng về phương bắc » đó, Chauk một thổ dân da đỏ nhập bọn. Chauk không biết tiếng Tây Ban Nha. Khác biệt về ngôn ngữ là khó khăn đầu tiên ba người bạn trẻ Guatemala này phải vượt qua.

Biết bao nhiêu con tàu đưa chúng qua từng chặng để mong đến được một vùng đất giàu có và bình an. Một ngàn thách thức lần lượt mở ra trước mắt : trong đợt bố ráp của cảnh sát Mêhicô, Juan và Chauk bị cướp mất đôi giày. Bốn người bạn đồng hành nếm đủ mùi đắng cay và đói khát, trước khi Samuel bỏ cuộc. Ba người còn lại tiếp tục lên đường.

Những đường tàu dài hun hút băng qua những mảnh đất khô cằn, núi non trùng điệp, rồi những tên thảo khấu trấn lột những kẻ bần cùng … cho đến khi Sara bị phát hiện là gái. Một đám đàn ông vất cô bé lên chiếc xe Jeep. Juan thiếu chút nữa thì mất mạng. Chỉ còn lại có hai thằng bạn bất đồng ngôn ngữ tiếp tục hành trình tha phương cầu thực.

Khi đến được miền đất hứa, giấc mơ đổi đời « the American Dream » trở thành một cơn ác mộng đối với Juan. Bằng những hình ảnh rất đẹp, đạo diễn Diego Quemada Diez đã đề cập đến thảm cảnh của những người nhập cư trái phép vào Hoa Kỳ. Cái giá phải trả đôi khi là chính mạng sống của những con người cùng khổ.

Trả lời trong buổi họp báo, nhà làm phim này tâm sự : cách nay đã 10 năm, anh đã từng tận mắt trông thấy hàng ngày có biết bao nhiêu người bám theo đường xe lửa, tìm đường đến Mêhicô để từ đó tiếp tục vượt biên sang Mỹ. Dù biết là trước mặt họ đầy rẫy những hiểm nguy, nhưng họ vẫn sẵn sàng đánh đổi mạng sống.

Sau khi đã nghe biết bao nhiều người thuật lại kinh nghiệm thì Diego Quemada Diez cảm thấy anh có bổn phận phải kể lại những câu chuyện đó. Quemanda Diez nói một cách đơn giản : « La Jaula de Oro » là câu chuyện của những người nhập cư.

Thực ra đề tài nói về thân phận những người nhập cư trái phép được đề cập đến trong ba bộ phim trình chiếu tại Cannes năm nay. Cùng với La Jaula de Oro thì còn phải kể đến « Né quelque part » của đạo diễn Pháp gốc Algérie Mohamed Hamidi,  hay « L’Escale » của đạo diễn người Thụy Sĩ gốc Iran Kaveh Bakhtiari ở hạng mục La Quinzaine des Réalisateurs.

Đánh giá về "La Jaula de Oro" , tạp chí The Hollywood Reporter nhận xét : bốn năm trước Quemada Diez, Cary Joji Fukunaga từng đề cập đến đề tài người nhập cư. « La Jaula de Oro » không sắc bén bằng nhưng có thể tha thứ vì đây là tác phẩm đầu tay của một nhà làm phim và xin nói luôn là bộ phim này của anh được chọn để tranh Ông kính vàng -giải thưởng dành cho những bộ phim đầu tay.

Sinh năm 1969 tại Tây Ban Nha nhưng từ nhiều năm qua Diego Quemada Diez sống và làm việc tại Mêhicô. Vào giữa những năm 1990 anh đã hai lần là trợ lý của nhà làm phim Ken Loach khi ông thực hiện « Land and Freedom » và "Carla’s Song". Ngoài ra anh cũng đã từng cộng tác với một tên tuổi lớn khác của điện ảnh thế giới là Oliver Stone.