Tạp chí văn hóa

Phóng sự triển lãm Expolangues 2015

Phần âm thanh 12:12
Triển lãm Expolangues 2015 : Osez le Monde - Đừng ngại vươn mình ra thế giới - DR
Triển lãm Expolangues 2015 : Osez le Monde - Đừng ngại vươn mình ra thế giới - DR

Từ hơn 30 năm nay, cuộc triển lãm Expolangues, mà RFI là một trong những đối tác, vẫn là dịp để khuyến khích dân Pháp học các ngoại ngữ và khám phá các quốc gia, các nền văn hóa khác thông qua di sản ngôn ngữ của những nước đó.

Quảng cáo

Nhưng triển lãm Expolangues năm nay, từ ngày 05 đến 07/02, tại khu triển lãm Porte de Versailles, Paris, có thêm những nội dung mới đó là khuyến khích các chương trình học mang tính quốc tế và khuyến khích giới trẻ đi học hoặc làm việc ở nước ngoài. 

Năm nay sẽ có sự tham gia của hơn 100 nhà triển lãm, cùng với đại diện của khoảng 20 quốc gia và 80 ngôn ngữ. Khách tham quan cũng có thể tham gia vào nhiều hội thảo và sinh hoạt khác nhau. Đặc biệt sẽ có một diễn đàn riêng về các nghề dịch thuật. Thậm chí Liên minh Bắc Đại Tây Dương, NATO cũng có một gian riêng để tuyển dụng các thông dịch viên cho khối quân sự này. Uỷ ban châu Âu cũng có gian hàng tương tự. 

Khẩu hiệu của triển lãm Expolangues 2015 chính là « Oser le monde ! », tạm dịch là « Đừng ngại vươn mình ra thế giới ! », vì triển lãm năm nay đặc biệt chú trọng đến việc hỗ trợ cho những sinh viên nào muốn học ngoại ngữ, nâng cao trình độ và ra nước ngoài học. 

Theo bảng xếp hạng về trình độ của công ty Education First, nước Pháp hiện đứng hạng 29 trên tổng số 63 quốc gia được trắc nghiệm và đứng hạng 21 trên 24 quốc gia châu Âu. Kết quả, cho thấy là dân Pháp còn phải nỗ lực rất nhiều về mặt ngoại ngữ, nhất là hiện nay, trình độ ngoại ngữ là một trong những yếu tố quan trọng giúp thành công trong nghề nghiệp và tiếng Anh ngày càng trở thành một ngoại ngữ không thể thiếu được. 

Không chỉ có tiếng Anh, khách đến Expolangues còn được dịp làm quen với những ngôn ngữ khác vì tại đây có nhiều lớp dạy sơ đẳng các thứ tiếng như tiếng Hoa, tiếng Nga, tiếng Ả Rập, tiếng Nhật, tiếng Ý và cả tiếng Latvia nữa. 

Một điều đáng chú ý là tại Expolangues năm nay có rất nhiều gian hàng của các trường dạy tiếng Nhật. Riêng Trường Quốc tế Nhật ngữ Tokyo thì lần đầu tiên tham gia triển lãm này. Bà Mami Yamanaka, đại diện của trường này cho biết : 

“Công ty chúng tôi có trụ sở tại quận Shinzuku của Tokyo, nhưng hiện giờ chúng tôi chưa có các cơ sở ở Pháp, mà chỉ tổ chức các khóa học tiếng Nhật ở Tokyo dưới nhiều hình thức khác nhau, từ 1 tuần lễ đến 3 tháng. Dành cho những người mới học tiếng Nhật, mỗi năm chúng tôi tổ chức 5 khoá học, tháng 1, tháng 4, tháng 7, tháng 8, tháng 10.

Còn những người đã có trình độ tiếng Nhật tương đối khá rồi thì họ có thể ghi danh với trường chúng tôi bất cứ lúc nào. Về chi phí học, vấn đề là hiện nay giá vé máy bay ngày càng đắt. Tổng cộng tiền vé máy bay, ăn ở, học phí có thể lên tới 2500 euro. 

Từ bốn năm nay, chúng tôi đã tham gia triển lãm Japan Expo tại Pháp, nhưng công chúng đến triển lãm đó không quan tâm nhiều đến học tiếng Nhật. Đây là lần đầu tiên chúng tôi tham gia Expolangues vì thấy rằng tại đây công chúng mới thật sự quan tâm đến việc học ngoại ngữ. Trường chúng tôi hy vọng sẽ đón tiếp nhiều khách tham quan.  

Chúng tôi cũng có liên hệ rất nhiều với trường INALCO ( Học viện Ngôn ngữ và Văn minh phương Đông ), một trong những trường lớn ở Pháp có giảng dạy tiếng Nhật. Tại INALCO, ngày 10/02 tới, chúng tôi sẽ có một buổi giới thiệu về khóa học tiếng Nhật do trường chúng tôi tổ chức trong hai tháng 7 và 8 tại Tokyo. 

Đúng là đối với công chúng Pháp, học tiếng Nhật không phải là dễ, nhưng một khi đã học, thì chúng tôi bảo đảm là học viên sẽ có tiến bộ nhanh chóng, vì chương trình của chúng tôi toàn bằng tiếng Nhật, các giáo sư rất tận tâm. 

Đối với những ai muốn làm việc ở Nhật, nắm vững tiếng Nhật là yếu tố rất quan trọng, vì nếu không biết tiếng Nhật thì hầu như sẽ không kiếm được việc làm nào, dù là nhỏ. Mặc dù du khách ngoại quốc đến Nhật Bản ngày càng nhiều, nhưng người dân Nhật vẫn chưa quen với việc một xã hội đa văn hóa theo kiểu Pháp. Người dân vẫn cứ muốn là người trao đổi với họ phải biết tiếng Nhật và có hiểu biết về văn hóa, phong tục Nhật.” 

Một ngôn ngữ khác của châu Á cũng thu hút ngày càng nhiều dân Pháp đó là Hàn ngữ. Tại Expolangues năm nay cũng có khá nhiều gian hàng của các trung tâm dạy Hàn ngữ, như tổ chức Korea Foudation. Cô Lee Bokyeong đại diện của tổ chức này giải thích : 

“Hàn ngữ ngày càng trở nên quan trọng nhờ các mối quan hệ văn hóa giữa Hàn quốc với quốc tế ngày càng phát triển. Với việc nhạc Hàn Quốc và phim ảnh Hàn Quốc được phổ biến ngày càng nhiều tại Pháp, nhiều người Pháp nay muốn học Hàn ngữ. Tôi cũng có nhiều người bạn Pháp học Hàn ngữ để có thể sang Hàn Quốc làm việc, chẳng hạn làm giáo viên dạy tiếng Pháp. 

Dĩ nhiên học Hàn ngữ không phải là dễ, cũng phải mất từ 2 đến 3 năm. Nhưng những ai thích nghe nhạc Hàn Quốc và xem nhiều phim Hàn Quốc thì sẽ học Hàn ngữ nhanh hơn.  

Hiện giờ tại Pháp, có 11 trường đại học và 9 trường trung học có lớp dạy Hàn ngữ. Một số học sinh chọn Hán ngữ là ngoại ngữ thứ hai để thi tú tài. Tại Paris, Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc cũng có những lớp dạy Hàn ngữ.” 

Nhưng so với Nhật ngữ và Hàn ngữ, thì dĩ nhiên Hoa ngữ từ lâu vẫn là ngoại ngữ châu Á được dân Pháp quan tâm nhiều nhất. Tại Expolangues năm nay, Viện Khổng tử Đại học Paris Diderot cũng có mặt. Giáo sư Chu Hán Bân giới thiệu về các lớp Hoa ngữ của viện này dành cho công chúng đủ mọi trình độ : 

"Viện Khổng tử Đại học Diderot Paris do trường đại học này kết hợp một trường đại học Trung Quốc thành lập. Viện Khổng tử Đại học Diderot Paris mở cửa vào tháng 10 năm 2006 và chính thức được khánh thành vào năm 2007. Chúng tôi có những lớp dạy Hoa ngữ đủ mọi trình độ, từ trình độ sơ cấp cho đến trình độ cấp 8, cấp 9. 

Từ nhiều năm qua, chúng tôi nhận thấy là ngày càng có nhiều người dân Pháp muốn học tiếng Hoa. Chẳng hạn như ở Viện Khổng tử của chúng tôi, mỗi năm có đến 400 người ghi danh học tiếng Hoa. Có nhiều lý do khác nhau, có những người nghĩ rằng nói được tiếng Hoa sẽ kiếm được việc làm dễ hơn, có những người quan tâm đến văn hóa Trung Hoa, nên cố gắng học tiếng Hoa để tìm hiểu sâu hơn về nền văn hóa này.  

Tôi thường đặt câu hỏi với các học viên rằng tại sao họ thích học tiếng Hoa, thì đa số đều trả lời rằng từ lâu họ đã quan tâm đến văn hóa Trung Hoa, và nhất là họ muốn hiểu tại sao cách đây 30 năm, Trung Quốc còn là một nước nghèo, mà sao đã phát triển nhanh như vậy. 

Nắm vững được tiếng Hoa là một trong những yếu tố quan trọng giúp các sinh viên tốt nghiệp kiếm được việc làm dễ dàng trong các công ty liên doanh Pháp Trung ở Trung Quốc. Trong số các học viên của Viện Khổng tử Đại học Diderot Paris có nhiều người do các công ty gởi đến và cũng có khá nhiều người đã về hưu. "   

Bên cạnh các ngôn ngữ châu Á nói trên, tiếng Việt cũng được giảng dạy tại một số trường trung học ở Paris, và tại một số trường đại học như Trường Cao đẳng Thông dịch và Dịch thuật Sorbonne Nouvelle và từ lâu tiếng Việt đã được giảng dạy tại Viện Ngôn ngữ và Văn minh phương Đông INALCO.

Nhưng thuộc loại lâu đời nhất tại INALCO là tiếng Tây Tạng, đã được giảng dạy tại đây từ gần 180 năm, theo lời giáo sư tiếng Tây Tạng Françoise Robin của viện này : 

"Tiếng Tây Tạng đã được giảng dạy ở INALCO từ rất lâu rồi, từ năm 1842, tức là gần 180 năm nay. INALCO là trung tâm thứ hai trên thế giới giảng dạy tiếng Tây Tạng, sau Saint-Petersbourg. Tiếng Tây Tạng được giảng dạy lâu đời như vậy là bởi vì từ lâu phương Tây vẫn rất quan tâm đến văn hóa Tây Tạng.

Nay nó vẫn thu hút những người Pháp hay người phương Tây theo Phật giáo Tây Tạng, muốn có thể tự mình đọc các văn bản Tây Tạng hoặc trao đổi trực tiếp với các nhà sư Tây Tạng. 

Viện INALCO không phải là trường tôn giáo, chúng tôi chú trọng giảng dạy ngôn ngữ nói của Tây Tạng, ngôn ngữ cổ cũng như ngôn ngữ đương đại, giảng dạy về lịch sử, địa lý, nghệ thuật cổ truyền Tây Tạng, nhưng cũng giới thiệu đất nước Tây Tạng hiện nay, văn hóa đương đại của Tây Tạng.  

Năm nay, Viện INALCO có khoảng 30 sinh viên học tiếng Tây Tạng, trong đó có hai em học đến trình độ thạc sĩ, những em khác thì học đến trình độ cử nhân. 

Tiếng Tây Tạng là một ngôn ngữ rất khó, nhưng sinh viên của chúng tôi sau hai hoặc ba năm học có thể nói tương đối trôi chảy và có thể đọc được những văn tự cổ của Tây Tạng." 

Vấn đề là do tình hình Tây Tạng hiện nay còn rất phức tạp, sinh viên học tiếng Tây Tạng của viện INALCO cho tới nay chưa thể đến đây để thực tập ngôn ngữ và tìm hiểu thêm về đất nước và văn hóa Tây Tạng, theo lời giáo sư Robin : 

« Chúng tôi đã cố thiết lập quan hệ đối tác với đại học Lhasa, nhưng tình hình tại Tây Tạng vẫn rất căng thẳng. Muốn đến được vùng tự trị Tây Tạng phải cần giấy phép đặc biệt, ngoài visa nhập cảnh vào Trung Quốc. Chúng tôi rất muốn tổ chức các khóa thực tập tiếng Tây Tạng tại vùng này, nhưng hiện giờ chưa thể làm được.

Bản thân tôi thì năm nào cũng cố gắng đến Tây Tạng một lần, nhưng không đến những khu vực nhạy cảm, mà chỉ đến những vùng ngoại vi, nơi mà đời sống văn hóa rất đáng chú ý, vì không bị kiểm soát chặt chẽ. Vì rất khó vào Tây Tạng như vậy, cho nên các sinh viên của tôi thường đến Ấn Độ, nơi đặt trụ sở chính phủ Tây Tạng lưu vong và nơi tập trung cộng đồng Tây Tạng lưu vong. Tại đó cũng có những trung tâm giảng dạy tiếng Tây Tạng. »  

Cũng theo lời giáo sư Françoise Robin, tiếng Tây Tạng cũng là một phương tiện để một số sinh viên gốc Việt tại Pháp tiếp cận với Phật Giáo Đại Thừa, nhánh Phật giáo phổ biến nhất ở Việt Nam : 

"Mỗi năm thông thường chúng tôi có 1 hoặc 2 sinh viên gốc Việt đến học tiếng Tây Tạng, bởi vì những người Việt thế hệ thứ hai hoặc thế hệ thứ ba không phải ai cũng rành tiếng Việt, mà các thầy giảng dạy về Phật giáo Việt Nam lại dạy bằng tiếng Việt, không có người dịch sang tiếng Pháp, nên họ không thể hiểu được. 

Chính vì thế họ quay sang nghe các thầy Tây Tạng giảng dạy về Phật giáo Đại thừa bằng tiếng Tây Tạng, nhưng có người dịch sang tiếng Pháp. Từ đó, họ muốn học tiếng Tây Tạng để có thể tự mình đọc được các văn bản cổ của Phật giáo Tây Tạng. Tại Pháp, có đến 3 phần 4 trung tâm Phật giáo là Phật giáo Tây Tạng và cách tốt nhất để lĩnh hội Phật giáo Đại thừa đó là thông qua Phật giáo Tây Tạng, với những bài giảng được dịch sang tiếng Pháp".

Năm ngoái đã có đến hơn 20 ngàn khách tham quan triển lãm Expolangues. Năm nay, người ta chờ đợi là số khách tham quan sẽ nhiều hơn nữa, bởi vì với xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, giới trẻ ngày càng chọn tiếp tục con đường học vấn ở nước ngoài, thậm chí tìm công việc đầu tiên tại nước ngoài.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí