Vào nội dung chính
THẾ CHIẾN I - KỶ NIỆM

1914-1918 : Cuộc chiến thảm khốc kéo dài 52 tháng

Người dân Paris tràn xuống đại lộ Grands Boulevards ở Paris, ăn mừng ký kết Đình chiến ngày 11/11/1918 giữa quân đội đồng minh và Đức.
Người dân Paris tràn xuống đại lộ Grands Boulevards ở Paris, ăn mừng ký kết Đình chiến ngày 11/11/1918 giữa quân đội đồng minh và Đức. STR / AFP
Thanh Hà
2 phút

Thế Chiến Thứ Nhất lôi kéo 70 quốc gia trên thế giới vào vòng xoáy của chiến tranh. Trong số ấy, không ít vẫn còn là những thuộc địa của Anh, Pháp, Nga hay Đức vào đầu thế kỷ XX.

Quảng cáo

Mùa hè năm 1914 khi chiến tranh khai mào, chỉ có khoảng một chục quốc gia độc lập dấn thân. Khoảng 800 triệu người chịu ảnh hưởng của cuộc chiến mà trận địa khoanh gọn ở châu Âu.

70 triệu người lính trên khắp năm châu bị huy động trong cuộc chiến 1914-1918. Hơn 8 triệu thanh niên Pháp bị điều ra chiến trường ; Phía Đức là 13 triệu, đế chế Áo - Hung là 9 triệu, tương tự như vương quốc Anh và các vùng thuộc địa của Anh ; 18 triệu người lính Nga, 6 triệu tại Ý và 4 triệu ở Mỹ bị động viên.

Cho đến Đình Chiến, ngày 11/11/1918, đã có tới 10 triệu quân nhân phơi xác trên các mặt trận ở sườn đông và sườn tây châu Âu ; 20 triệu thương binh còn may mắn trở về.

1,4 triệu lính Pháp chết trận, Đức là 2 triệu. Nhưng thảm khốc nhất là đối với lực lượng của Serbia : tham chiến với số quân nhân khiêm tốn nhất, nhưng quân đội Serbia lại trả giá đắt nhất khi có tới 3/4 quân nhân chết và bị thương.

52 tháng chinh chiến cũng được đánh dấu bằng những trận đánh tàn khốc như trận Verdun và trong vùng Somme ở miền đông bắc nước Pháp năm 1916, làm 1.970.000 nạn nhân (tử vong, bị thương hoặc mất tích).

Trong cuộc Đại Chiến ấy, theo thẩm định của giới sử gia quốc tế, có khoảng từ 5 đến 10 triệu thường dân bị chết vì bom đạn, vì cảnh đói nghèo hay phải di dời chỗ ở.

Tàn cuộc chiến, còn lại 60 triệu tù bình, 10 triệu người tị nạn, 3 triệu góa phụ và 6 triệu đứa trẻ mồ côi. Phí tổn chiến tranh tương đương với từ 3 đến 4 lần so với tổng sản phẩm nội địa của các nước châu Âu. Nhiều quốc gia trên Lục Địa Già khánh tận.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.