IRAN - AIEA - HẠT NHÂN

Thỏa thuận hạt nhân: Pháp, Anh, Đức từ bỏ nghị quyết chống Iran tại AIEA

Ông Rafael Mariano Grossi, tổng giám đốc Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (AIEA) trả lời truyền thông bên lề cuộc họp của Hội Đồng Thống Đốc AIEA tại Vienna, Áo, ngày 01/03/2021.
Ông Rafael Mariano Grossi, tổng giám đốc Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (AIEA) trả lời truyền thông bên lề cuộc họp của Hội Đồng Thống Đốc AIEA tại Vienna, Áo, ngày 01/03/2021. AP - Ronald Zak

Pháp, Anh và Đức quyết định không đệ nạp một dự thảo nghị quyết lên án Iran cắt giảm một số hợp tác với Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (AIEA), liên quan đến việc thanh tra chương trình hạt nhân của Iran, theo thỏa thuận Vienna 2015. Iran hoan nghênh quyết định, để ngỏ khả năng giải quyết bất đồng « bằng con đường ngoại giao ».

Quảng cáo

Trả lời AFP, nhiều nhà ngoại giao cho biết là dự thảo nghị quyết, do ba nước châu Âu (Pháp, Anh và Đức) chủ trì, được Hoa Kỳ hậu thuẫn, sẽ không được đưa ra bỏ phiếu tại Hội Đồng Thống Đốc AIEA, họp trong tuần này. Quyết định từ bỏ việc đệ trình nghị quyết chống Iran ngay lập tức đã được Tehera đón nhận tích cực. Người phát ngôn bộ Ngoại Giao Iran, Saïd Khatibzadeh, hoan nghênh quyết định nói trên và cho biết : « Iran hy vọng các bên tham gia thỏa thuận (Vienna) nắm bắt cơ hội này, hợp tác nghiêm túc hơn, để bảo đảm là tất cả các bên tham gia thực thi đầy đủ thỏa thuận ». Nga và Trung Quốc cũng hoan nghênh quyết định của các nước châu Âu.

Theo một nguồn tin châu Âu, diễn biến mới này để ngỏ khả năng cho « một cuộc gặp không chính thức, rất có thể là tại Bruxelles, trong vòng từ một đến hai tuần tới », với sự tham gia của Hoa Kỳ. Đây là điều mà trước đó Iran đã từ chối, do quan hệ giữa hai nước vẫn căng thẳng. Cuộc gặp không chính thức được kỳ vọng tổ chức trước ngày Norous, tức dịp Năm mới truyền thống của người Iran, 20/03.

Hôm qua 04/03, tổng giám đốc AIEA, Rafael Grossi, cũng thông báo một tiến bộ khác. Đó là Iran đã chấp nhận tham gia vào « các cuộc họp mang tính kỹ thuật » với AIEA để « làm sáng tỏ một số vấn đề hiện đang bị treo lại ». Cuộc họp đầu tiên dự kiến sẽ là « vào đầu tháng 4 tại Iran ». Từ nhiều tháng nay, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế bày tỏ lo ngại về khả năng tồn tại của nhiên liệu hạt nhân uranium tại một số địa điểm không được chính quyền Iran công bố. Vấn đề này sẽ được thảo luận trong « các cuộc họp mang tính tính kỹ thuật » nói trên.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin ngoại giao Pháp, bên cạnh việc không đệ trình dự thảo nghị quyết chống Iran, các nước châu Âu cũng để ngỏ khả năng tổ chức một phiên họp bất thường của AIEA về hồ sơ này vào cuộc họp quý tới (dự kiến diễn ra vào tháng 6), nếu chính quyền Iran gây khó khăn trong các hợp tác với AIEA.

Thỏa thuận hạt nhân Iran (giữa Tehera với nhóm 5+1 bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Đức), đánh đổi việc chấm dứt chương trình hạt nhân quân sự của Iran với việc quốc tế dỡ bỏ trừng phạt, đứng trước bờ vực tan vỡ. Năm 2018, chính quyền Mỹ, thời tổng thống Donald Trump, rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân với Iran, và thiết lập trở lại các trừng phạt. Trong nhiệm kỳ của tổng thống Donald Trump, quan hệ giữa Mỹ và Iran ngày càng căng thẳng. Teheran cũng tuyên rút khỏi các cam kết trong Thỏa thuận 2015, nhưng theo từng bước một. Hồi tháng trước, Iran thông báo ngừng áp dụng « các biện pháp minh bạch tự nguyện », được đề ra trong Thỏa thuận.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí