MỸ - TRUNG - HỢP TÁC KHÍ HẬU

Mỹ-Trung ra tuyên bố chung, cam kết hợp tác đối phó với khủng hoảng khí hậu

Hình minh họa: Một nhà máy nhiệtđiện chạy than ở gần Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 28/02/2017.
Hình minh họa: Một nhà máy nhiệtđiện chạy than ở gần Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 28/02/2017. AP - Andy Wong

Khí hậu là một lĩnh vực hiếm hoi mà Hoa Kỳ và Trung Quốc có thể hợp tác. Hôm qua, 17/04/2021, hai quốc gia - chịu trách nhiệm về gần một nửa lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu - đã ra một tuyên bố chung, khẳng định sẽ hợp tác đối phó với khủng hoảng khí hậu. Tuyên bố được đưa ra ít ngày trước thượng đỉnh về khí hậu, 22 và 23/04, theo sáng kiến của tân chính quyền Joe Biden.

Quảng cáo

Trong thông cáo chung có đoạn : « Hoa Kỳ và Trung Quốc cam kết hợp tác song phương và với các quốc gia khác để đối phó với cuộc khủng hoảng khí hậu, cuộc khủng hoảng cần được xử lý một cách nghiêm túc và khẩn cấp, đúng như tình hình đòi hỏi ».

Ký tên vào tuyên bố chung về phía Mỹ là đặc sứ Mỹ về khí hậu John Kerry, và về phía Trung Quốc là đồng nhiệm Giải Chấn Hoa (Xia Zhenhua). Đặc sứ Mỹ về khí hậu John Kerry công du Trung Quốc bốn ngày, từ ngày 14 đến ngày 17/04, để thảo luận với các đối tác Trung Quốc về các khả năng hợp tác về khí hậu song phương.

Bản tuyên bố chung công bố hôm qua cho biết một loạt lĩnh vực mà hai nền kinh tế hàng đầu thế giới có thể hợp tác. Washington và Bắc Kinh khẳng định sẽ « phát triển » các chiến lược dài hạn nhằm hướng tới trung hòa về khí thải, trước thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hiệp Quốc tại Anh, đầu tháng 12/2021.

Trong số các biện pháp đó, có việc cắt giảm khí thải công nghiệp, khí thải trong việc sản xuất điện, tăng cường năng lượng tái tạo, phương tiện giao thông « sạch », cũng như một nền nông nghiệp có thể kháng cự lại được những bất thường về khí hậu.

Mỹ, Trung cũng khẳng định « tăng cường hành động và hợp tác trong các cơ chế đa phương, bao gồm Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về Biến đổi khí hậu và Hiệp định Paris », có nghĩa là thống nhất về mục tiêu không để nhiệt độ Trái đất tăng quá 2°C so với thời tiền công nghiệp.

Trong số các biện pháp trước mắt, có việc gia tăng « đầu tư và tài trợ quốc tế » để hậu thuẫn cho tiến trình chuyển sang kinh tế Xanh ở các nước đang phát triển, cũng như việc loại trừ dần dần việc sản xuất và tiêu thụ khí hydrofluorocarbon (HFC), loại khí gây hiệu ứng nhà kính nghiêm trọng, vốn được sử dụng chủ yếu trong tủ lạnh, máy điều hòa nhiệt độ.

Ông John Kerry là quan chức cao cấp đầu tiên của chính quyền Biden đến Trung Quốc. Chuyến công du của đặc sứ Kerry để ngỏ hy vọng là hai siêu cường có thể hợp tác trong lĩnh vực này, bất chấp căng thẳng cao độ trong rất nhiều hồ sơ khác, từ Tân Cương đến Hồng Kông, Đài Loan, Biển Đông, cũng như chiến tranh thương mại...

Hôm nay, 18/04, đặc sứ Hoa Kỳ về khí hậu tới Hàn Quốc. Theo AP, về triển vọng hợp tác với Trung Quốc, trả lời báo giới tại Seoul, ông John Kerry nói Hoa Kỳ và Trung Quốc đã đưa ra một tuyên bố chung với lời lẽ « mạnh mẽ », và hai bên đã đồng ý về « các yếu tố cơ bản » cần hướng đến, tuy nhiên điều quan trọng giờ đây là các hành động cụ thể.

Đặc sứ Mỹ cũng cho biết, trong các thảo luận với đối tác Trung Quốc tại Thượng Hải về việc tăng tốc tiến trình chuyển sang nền kinh tế Xanh, ông đã nhấn mạnh đến việc phải sớm thoát khỏi sự phụ thuộc vào than đá. Hiện tại, hơn một nửa lượng điện dùng tại Trung Quốc là do than đá, và Trung Quốc cũng là quốc gia tiêu thủ khoảng một nửa sản lượng than đá toàn cầu.

Trong nhiệm kỳ bốn năm của Donald Trump, chính quyền Mỹ đã rút lui khỏi cuộc chiến khí hậu, bỏ ngỏ sân chơi này cho Trung Quốc. Ngay ngày đầu tiên lên nắm quyền, tổng thống Joe Biden khẳng định khí hậu là mặt trận hàng đầu, đưa nước Mỹ trở lại với Hiệp định Khí hậu Paris 2015.

Chính quyền Mỹ gửi lời mời 40 lãnh đạo các nước tham gia vào thượng đỉnh khí hậu trực tuyến do Washington tổ chức, một thượng đỉnh được đánh giá là hiếm có với một tổng thống vừa nhậm chức ba tháng.

Tổng thống Hoa Kỳ hy vọng thượng đỉnh này là dịp để thúc đẩy nhiều nước gia tăng cam kết cắt giảm khí thải trước các đàm phán tại Glasgow, Anh quốc cuối năm nay. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nằm trong danh sách khách mời, hiện tại Bắc Kinh chưa đưa ra trả lời chính thức.

Bắc Kinh có vẻ không mấy hào hứng với vai trò dẫn dắt cuộc chiến khí hậu toàn cầu, mà nước Mỹ mới nhận lãnh trở lại. Trong tuần qua, ngành ngoại giao Trung Quốc tung ra thông điệp, không nên coi hành động nói trên của Washington như « một sự trở lại vẻ vang », đúng hơn đó là thái độ của « một học sinh tồi, trở lại ghế nhà trường sau một thời gian trốn học ».

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí