CUBA - CỘNG SẢN

Sau Raul Castro, ai đang thực sự lãnh đạo ở Cuba ?

Ảnh tư liệu ngày 01/05/2019 : Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel  (T) và cựu lãnh đạo Raul Castro khi quan sát cuộc tuần hành nhân lễ Quốc tế Lao động tại quảng trường Cách Mạng ở La Habana, Cuba.
Ảnh tư liệu ngày 01/05/2019 : Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel (T) và cựu lãnh đạo Raul Castro khi quan sát cuộc tuần hành nhân lễ Quốc tế Lao động tại quảng trường Cách Mạng ở La Habana, Cuba. AP - Ramon Espinosa

L’Express số ra tuần nàyphân tích « Sau khi Raul Castro « nghỉ hưu », ai lãnh đạo ở Cuba ? ». Từ sau Đại hội Đảng lần 8 vào tháng trước, lần đầu tiên kể từ 1959, không còn nhà lãnh đạo nào mang họ Castro ở đảo quốc.

Quảng cáo

Ai còn nhớ đến cái tên Osvaldo Dorticos ? Chẳng mấy ai…Bị rơi vào quên lãng của lịch sử, tuy vậy nhà trí thức lặng lẽ này chính là tổng thống Cuba từ 1959 đến 1976, lúc đó Fidel Castro « chỉ » là thủ tướng. Mãi đến năm 2019, tức hơn 40 năm sau ông Miguel Diaz-Canel, 61 tuổi mới được lên thay Raul Castro và tháng trước đã kế nhiệm chiếc ghế bí thư thứ nhất đảng Cộng Sản của ông Raul ở Bộ Chính trị.

Tuy vậy, không thể nhìn vào thứ bậc để đánh giá quyền hành thực sự của gia đình Castro. Nhà sử học Elizabeth Burgos cho biết ở Cuba, chẳng có ai tin rằng Diaz-Canel là người quyền lực nhất. Bằng chứng là phong trào San Isidro xuất thân từ giới văn hóa thường xuyên giăng các biểu ngữ đả kích ông rất nặng nề ngay trên đường phố. Dù là người kế nhiệm chính thức của Raul Castro – sẽ 90 tuổi vào ngày 03/06 – quan chức này không thể sánh được với các nhà cách mạng lão thành ở lứa tuổi 90 rốt cuộc đã rời chức vụ sau đại hội.

Trong số 14 ủy viên Bộ Chính trị, nổi bật là tướng Alvaro Lopez Miera, một « thanh niên » 77 tuổi. Được phong làm bộ trưởng Các lực lượng vũ trang Cuba vào tháng trước, người cựu chiến binh trong chiến tranh Angola 1975-1991 được nể vì trong bộ quân phục, còn Diaz-Canel là dân sự. Vị tướng này còn được coi như con trai thứ hai của Raul Castro – theo Brian Latell, từng là nhà phân tích của CIA.

Mới 14 tuổi, Miera đã tham gia lực lượng du kích ở Sierra Cristal mà Raul Castro là người chỉ huy, và được giao nhiệm vụ xóa mù chữ cho nông dân. Juan Jua Almeida, nhà báo Cuba lưu vong ở Miami nói thêm, Lopez Miera rất được giới quân sự tôn trọng nhưng không có tham vọng chính trị, là một trong những nhà lãnh đạo hiếm hoi sẵn sàng lắng nghe những tiếng nói phản biện. Miera nhìn nhận cần phải thay đổi, tuy nhiên ông đã lớn tuổi để đại diện cho tương lai đảo quốc.

Những cái nhìn hướng về một nhân vật thứ ba vừa vào Bộ Chính trị : Luis Alberto Rodriguez Lopez-Calleja. Ông này cũng là tướng nhưng không phải cựu chiến binh, mà là con rể cũ của Raul Castro. Nhất là Luis Alberto từ nhiều năm qua lãnh đạo tập đoàn Grupo de Administration de Empresarial S.A. (GAESA), kiểm soát hầu như toàn bộ nền kinh tế, từ du lịch, khách sạn, cho thuê xe đến xây dựng, công chánh, siêu thị, quản lý các cảng, đại lý ngoại hối…

Ông ta thông minh, thu hút, « biết điều »…nhưng điểm yếu là có vô số kẻ thù, ngay cả trong gia đình Castro, trước hết là Alejandro, con trai duy nhất của Raul, đang lãnh đạo cơ quan tình báo. Alejandro không ưa Luis Alberto vì bạo lực với chị mình, lúc còn là chồng cũ của Deborah Castro. Nhưng Luis Alberto đầy tham vọng đang nắm lá bài tẩy : ông ta quản lý tài sản của gia đình Castro, và mới 61 tuổi – thời gian đang đứng về phía ông.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí