Chứng nhận Covid châu Âu: Công cụ để khôi phục ngành du lịch

Một nhà hàng ở Venise, Ý. Ảnh chụp ngày 05/05/2021. Ngành du lịch Ý đang trông chờ vào "chứng nhận Covid châu Âu" để thu hút trở lại khách ngoại quốc.
Một nhà hàng ở Venise, Ý. Ảnh chụp ngày 05/05/2021. Ngành du lịch Ý đang trông chờ vào "chứng nhận Covid châu Âu" để thu hút trở lại khách ngoại quốc. AP - Karl Ritter

Trong cuộc họp thượng đỉnh tại Bruxelles ngày 25/05/2021, lãnh đạo 27 nước thành viên Liên Hiệp Châu Âu đã thông qua việc ban hành “chứng nhận Covid châu Âu” để có thể mở lại các biên giới bên trong khối này cho công dân của Liên Âu được tự do đi lại trong bối cảnh dịch Covid-19 đang giảm bớt và số người được chích ngừa virus corona ngày càng nhiều.

Quảng cáo

Thỏa thuận này còn chờ được Nghị Viện Châu Âu chính thức phê chuẩn trong phiên họp toàn thể từ ngày 7 đến 10/06 và theo dự kiến chứng nhận Covid sẽ được đưa vào sử dụng kể từ ngày 01/07, tức là kịp cho công dân châu Âu đi nghỉ hè ở các nước trên lục địa này.

 “Chứng nhận Covid châu Âu” là một công cụ mà các nước sống nhờ vào du lịch đã rất chờ đợi, nhất là Hy Lạp, quốc gia đưa ra đề xuất này và cũng là một trong những nước đầu tiên sẵn sàng áp dụng ngay từ tháng 6 này.

Chứng nhận Covid thật ra là dưới dạng kỹ thuật số (numérique-digital), tức là bao gồm một mã số QR chứng nhận là người mang mã số này đã được chích ngừa, đã được xét nghiệm âm tính với virus gây bệnh Covid-19, hoặc đã được miễn dịch sau khi đã bị nhiễm Covid.

Mã QR này phải có thể được đọc bởi tất cả các quốc gia thành viên Liên Hiệp Châu Âu. Du khách có thể trình chứng nhận Covid dưới dạng kỹ thuật số, tức là lưu giữ trong điện thoại thông minh, hay in ra trên giấy, nếu không có điện thoại..   

Hiện giờ chưa có sự đồng nhất về giá trị thời hạn của các xét nghiệm, tự mỗi nước thành viên của Liên Hiệp Châu Âu quyết định (từ 24 giờ đến 72 giờ trước khi đến). Để chứng minh là mình đã bị nhiễm Covid và đã miễn nhiễm, du khách phải trình kết quả xét nghiệm PCR dương tính. Thời gian bảo đảm miễn dịch được quy định tối đa là 180 ngày, nhưng các quốc gia thành viên Liên Hiệp có thể ra quyết định giảm bớt thời hạn đó.  

Chi phí xét nghiệm: Giá phải chăng

Nhưng đâu phải ai cũng đều đã được chích ngừa Covid, vậy thì sẽ còn có nhiều người khi đi du lịch đến các nước châu Âu khác buộc phải được xét nghiệm, mà chi phí xét nghiệm ở một số nước có thể lên tới vài trăm euro. 

Cho nên, ban đầu các nghị viên châu Âu đã đề nghị miễn phí hoàn toàn cho việc xét nghiệm, tức là công dân ở Liên Âu đi du lịch ở bất cứ quốc gia nào trong khối này thì đều không trả một đồng nào khi phải xét nghiệm PCR. 

Thế nhưng, một số quốc gia thành viên Liên Âu không đồng ý, bởi vì đây sẽ là một gánh nặng tài chính rất lớn đối với họ. Cuối cùng, Nghị Viện Châu Âu và Ủy Ban Châu Âu đã đạt được một thỏa hiệp, đó là các xét nghiệm phải có giá rẻ và dễ tiếp cận. Ủy Ban Châu Âu  cũng cam kết huy động 100 triệu euro để mua 100 triệu xét nghiệm và nếu cần sẽ mua thêm 100 triệu xét nghiệm. 

Ban đầu Nghị Viện Châu Âu cũng yêu cầu là những người có giấy chứng nhận Covid thì sẽ không bị cách ly phòng dịch khi đến một nước khác. Nhưng Liên Hiệp Châu Âu cho rằng việc ban hành biện pháp cách ly là thẩm quyền của mỗi nước thành viên, chẳng hạn khi xuất hiện một biến thể virus mới. 

Trong trường hợp này, quốc gia tiếp nhận du khách phải thông báo trước 48 tiếng đồng hồ cho các nước thành viên khác của Liên Âu và cho Ủy Ban Châu Âu về các biện pháp hạn chế mới. Tốt nhất là trước khi đi nước nào, du khách nên vào trang web "Re-open EU" để tham khảo thông tin cập nhật về những quy định hiện hành của nước đó.

Loại vac-xin nào được công nhận?

Theo quy định, các nước phải tiếp nhận các du khách đã được chích ngừa Covid-19 bằng một trong bốn vac-xin đã được cấp phép trong Liên Hiệp Châu Âu: Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca và Johnson&Johnson.

Các quốc gia thành viên của Liên Âu cũng có thể chấp nhận những người đã được tiêm các vac-xin khác đã được cấp phép ở một số nước trong khối này (chẳng hạn như vac-xin Sputnik V của Nga được cấp phép ở Hungary) hoặc các vac-xin đã được Tổ chức Y tế Thế giới phê duyệt (như vac-xin Sinopharm của Trung Quốc). 

Dữ liệu cá nhân

Chứng nhận Covid châu Âu đã từng gây nhiều tranh cãi một phần là  bởi vì nó đặt ra vấn đề về các dữ liệu cá nhân, vốn được bảo vệ rất chặt chẽ trong Liên Hiệp Châu Âu.

Giấy chứng nhận này sẽ chỉ chứa những dữ liệu cá nhân “ thật sự cần thiết” theo đúng quy định của châu Âu. Những dữ liệu này không thể được trao đổi giữa các quốc gia. Quốc gia tiếp nhận hoặc quốc gia trung chuyển các dữ liệu cá nhân của giấy chứng nhận Covid bị cấm lưu giữ các dữ liệu này.    

Trên nguyên tắc, giấy chứng nhận Covid chỉ được sử dụng cho việc đi lại tự do giữa các nước Liên Hiệp Châu Âu, nhưng các quốc gia thành viên có thể quyết định sử dụng chứng nhận này nhằm vào các mục đích khác, chẳng hạn như để cho phép vào xem các buổi trình diễn ca nhạc, dự các festival…

Nhưng còn trẻ em đi theo người lớn thì sao? Khác với người lớn, đa số trẻ em từ đây đến mùa hè sẽ chưa được chích ngừa, cho nên các em này trên nguyên tắc sẽ phải được xét nghiệm Covid trước khi đi.

Giấy chứng nhận Covid sẽ được công nhận ở tổng cộng 30 nước châu Âu, bao gồm 27 nước thành viên Liên Hiệp Châu Âu cộng với Iceland, Na Uy và  Liechtenstein. Thời hạn của chứng nhận này là 1 năm, tính từ ngày 01/07. Hiện giờ đã có 18 nước thử nghiệm thành công chứng nhận Covid châu Âu. Nhưng đối với những nước chưa sẵn sàng để cấp giấy chứng nhận Covid theo mô hình châu Âu, họ sẽ có 1 thời gian chuyển tiếp 6 tuần. Trong khoảng thời gian đó, các nước này có thể cấp các giấy chứng nhận Covid của nước họ nếu tài liệu đó có chứa những dữ liệu theo yêu cầu của châu Âu.

Trong nỗ lực nhằm "nhất thể hóa" việc sử dụng "chứng nhận Covid châu Âu, hôm qua, 31/05/2021, Ủy Ban Châu Âu đã đề nghị 27 nước thành viên Liên Âu nên miễn cách ly đối với các công dân của Liên Âu đã được chích ngừa Covid và miễn xét nghiệm Covid cũng như miễn cách ly cho trẻ em dưới 6 tuổi đi với bố mẹ, nếu bố mẹ được miễn cách ly. Ủy Ban cũng đề nghị nên thống nhất thời hạn xát nghiệm PCR là 72 tiếng đồng hồ đối với toàn bộ các nước thành viên Liên Âu.

Đi từ châu Âu sang các nước thứ ba?

Liên Hiệp Châu Âu hiện đang đàm phán với một số nước thứ ba, trong đó có Thụy Sĩ, Anh Quốc và Hoa Kỳ, cũng như với các tổ chức quốc tế như Tổ chức Y tế Thế giới WHO và các hiệp hội giao thông hàng không về việc công nhận lẫn nhau các giấy chứng nhận Covid.    

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí