THẾ GIỚI

Tại 80 quốc gia, đồng tính luyến ái vẫn bị xem là tội phạm

Một cuộc tuần hành của giới đồng tính tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ (DR)
Một cuộc tuần hành của giới đồng tính tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ (DR)
Mai Vân
10 phút

Hôm nay là ngày thế giới chống nạn kỳ thị người đồng tính, được tổ chức tại hơn 60 quốc gia. Trên 4 trang dài, nhật báo Pháp Libération nhường lời cho những người bị truy bức tại nhiều nước. Cùng với một số tờ báo khác, Libération đã góp tiếng nói của mình để kêu gọi chấm dứt việc truy bức người đồng tính tại nhiều quốc gia.

Quảng cáo

Dưới tựa đề trang nhất : « Tình yêu bị cấm đoán », Libération nêu bật sự kiện là hiện nay, tại ít nhất 80 quốc gia trên thế giới, đồng tính vẫn còn bị luật pháp trừng phạt. Có nơi phạt tù chung thân, nhưng tại 7 nước thì tội này còn có thể bị án tử hình. Tại những quốc gia không xem đồng tính là hành động phạm pháp, thì những người đồng tính không phải là đã yên thân, họ vẫn bị cái nhìn soi mói của xã hội, bị kỳ thị, đôi khi bị đánh đập, hành hung, nhất là đối với những người đổi giới tính.

Trong những nước có hình phạt nặng nề nhất, tờ báo nêu trường hợp Iran, nơi người đồng tính có thể bị treo cổ. Theo tờ báo, hầu như toàn bộ lục địa Phi Châu, vùng Trung Cận Đông, Cuba, Trung Quốc đều sử dụng luật pháp trừng trị người đồng tính. Tờ báo cũng công nhận là tại một số quốc gia, tình hình đang trong chiều hướng cải thiện, nhưng vẫn còn « mong manh », trong khi tại một số nước khác tình hình lại thoái hoá. 

Libération nhắc lại : Ngày Thế giới chống kỳ thị người đồng tính được phát động cách đây 6 năm, dưới sự thúc đẩy của ông Louis - George Tin, giảng viên Học Viện Cao Đẳng Khoa học Xã Hội Paris (EHESS), đồng thời là chủ tịch Ủy Ban Ngày Chống Kỳ Thị gọi tắt là IDAHO, và phát ngôn viên của CRAN, Hội Đồng Đại Diện Các Hiệp Hội Người Da Đen. Ngày được chọn là ngày 17 tháng 5 để kỷ niệm sự kiện Tổ Chức Y tế Thế Giới OMS, xóa bỏ đồng tính ra khỏi danh sách các bệnh tâm thần. Đó là vào năm 1990. Thế nhưng, việc sửa đổi giới tính vẫn còn nằm trong danh sách này. 

Từ khi được khởi động, Ngày thế giới chống kỳ thị ngày càng được nhiều quốc gia hưởng ứng. Tại hơn 60 nước, các hội đoàn, định chế và chính phủ đều tổ chức những sinh hoạt như triển lãm, hội thảo, chương trình truyền hình v.v. Riêng ở Pháp, có 40 thành phố tổ chức các sinh hoạt nói trên. Còn tại những nước như Trung Quốc hay Iran, thì việc kỷ niệm được làm một cách âm thầm hơn, trên mạng internet chẳng hạn. 

Theo Libération, trong tình hình hiện nay, cần phải tiếp tục tiếp tục động viên mạnh mẽ mọi người đấu tranh bảo vệ giới đồng tính. Ngay tại những nước cởi mở trên vấn đề này, như ở Pháp chẳng hạn, cuộc đấu tranh vẫn phải tiếp diễn. Theo Libération, nếu có những chính khách không che dấu sinh hoạt đồng tính của mình, thì ngược lại việc kỳ thị chưa phải là đã biến mất. Libération nêu bật lãnh vực thể thao, nợi mà các vận động viên không thể hé môi, ngoại trừ nữ vận động viên quần vợt, Amélie Mauresmo. Hôm nay, theo tờ báo, Quốc Vụ Khanh đặc trách thể thao, Rama Yade sẽ lên tiếng trên vấn đề này. 

Nhân ngày quốc tế hôm nay, tờ báo kêu gọi các lãnh đạo chính trị là hãy sử dụng mọi biện pháp để chống lại nạn kỳ thị, kêu gọi mọi người tranh thủ ngày hôm nay để vun bồi niềm hy vọng, sự đa dạng và nền hoà bình trên thế giới mà không phân biệt hay kỳ thị bất kỳ điều gì. Trong bài xã luận, tựa đề « Chất độc », Libération giải thích : nếu ở các thành phố lớn tiến bộ, những cặp con trai hay con gái có thể nắm tay đi dạo mà không phải lo sợ, thì tại tất cả các vùng tỉnh lẻ trên hành tinh, từ Trung Quốc, Pháp đến Mali, Peru, suy nghĩ xơ cứng, thành kiến đã bám rễ, tức là nọc độc của sự kỳ thị vẫn hoạt động. Cuộc cách mạng thực hiện được trong sinh hoạt, cuộc sống như việc phá thai, ngừa thai hay sự chấp nhận sinh hoạt đồng tính vẫn có thể gặp một cuộc « phản cách mạng ». 

Thái Lan đang cố tránh tình huống xấu nhất 

Tình hình Thái Lan tiếp tục thu hút báo giới Pháp. Nếu Liberation nhìn thấy là « Cơn thịnh nộ của phe Áo Đỏ đang giảm xuống ở Bangkok », tựa bài báo trang quốc tế, thì nhật báo kinh tế Les Echos lo ngại cho tác động đối với nền kinh tế Thái Lan trước « Vòng xoáy tai ác của bạo động », hàng tựa trang quốc tế. Nhật báo Công giáo La Croix, trong hàng tựa lớn trang nhất, thì ghi nhận là Thái Lan đang cố tránh tình hình tồi tệ nhất. La Croix đã dành hai trang báo điểm qua tình hình. 

Tờ báo trước hết mô tả cảnh « chiến tranh du kích ở trung tâm Bangkok », hàng tít lớn ở trang trong. Tác giả bài báo, Emmanuelle Michel, trích dẫn lời cô Warinilan, một nhân viên khách sạn tại khu phố sang trọng Langsuan, cho biết là cô từng thấy cảnh này trong phim ảnh nhưng không bao giờ nghĩ là nó có thể diễn ra như thế tại Bangkok. 

Đường Langsuan, theo bài báo là biên giới phiá đông của khu vực rộng 3 cây số vuông mà phe Áo Đỏ chiếm đóng. Xung đột giữa quân đội và người biểu tình vẫn ác liệt hôm qua. Theo bài báo, chỉ có một nguời biẻu tình là có vũ khí chiến tranh thực thụ, còn phần đông thì sử dụng ná và bom xăng. Hội Chữ Thập Đỏ kêu gọi người dân hiến máu, vì sợ rằng máu dự trũ không đủ để tiếp cho những người bị thương ngày càng đông. 

Điều đáng ngại, theo la Croix, trước mắt khó thể giải quyết cuộc đối đầu một cách hoà bình. Tờ báo nhận thấy là cho dù quân đội có thắng thế ở Bangkok, nhưng tình hình các tỉnh có thể làm thay đổi chiều hướng. Ngoài ra người có thể vãn hồi trật tự trước đây là nhà vua, thì hiện nay vẫn im lặng. Theo phóng viên La Croix, thái độ im lặng này chứng tỏ tình trạng khủng hoảng mà chế độ quân chủ Thái Lan đang trải qua. 

Theo bài báo vua Bhumibol đã có ảnh hưởng vô cùng to lớn trong 64 năm trị vì, nhưng bây giờ có lẽ Quốc Vương Thái không còn đủ ảnh hưởng cần thiết để can thiệp. La Croix trích dẫn một chuyên gia người Mỹ phân tích là Hoàng cung, con đê bảo vệ Thái Lan, đang rạn nứt. Tình cảm, suy nghĩ tích cực mà người dân Thái dành cho nhà vua, sẽ biến đi theo ngài một khi ngài ra đi. 

Còn theo Les Echos, thì cho đến giờ các vụ bạo động mới làm cho GDP Thái Lan mất 0,3 điểm. Thế nhưng nguy cơ là Thái Lan có thể mất đến 2 điểm nếu tình trạng bạo động, mất ổn định kéo dài đến cuối năm. Ngành du lịch Thái chiếm 7% GDP, sử dụng 15% người trong tuổi lao động, là nạn nhân đầu tiên. Tại khu thương mại Rajprasong, Hiệp Hội Thương Mại Thái Lan ước tính mất mát lên đến 174 triệu bath, tức 4,3 triệu euro cho riêng khu phố này. 

Nhưng không chỉ thế, Bangkok bắt đầu gây mất tin tưởng : các nhà đầu tư đang nhìn Thái Lan với con mắt ngờ vực, người dân không còn dám tiêu thụ vì không biết tình hình chuyển biến ra sao, đồng bath không còn vững vàng. Theo Les Echos nhiều nhà đầu tư, nhất là Nhật Bản đã đình hoãn, thậm chí hủy bỏ một số đề án dự kiến. Cuối tháng tư, trước khi nổ ra các sự cố mới nghiêm trọng như mấy ngày qua, cơ quan đặc trách đầu tư của Thái Lan cũng đã dự kiến đầu tư trực tiếp năm 2010 sẽ sụt giảm đến 15%. 

Trung Quốc hoài nghi về mô hình xã hội của mình 

« Trung Quốc đang tự hỏi về mô hình xã hội của mình ». Đây là nhận định của tờ Le Figaro, trang sự kiện. Theo nhật báo Pháp, các vụ tấn công vào học sinh trường mẫu giáo, rồi đến làn sóng tự tử tại quốc gia đang vươn lên này đã làm cho người Trung Quốc tự hỏi phải chăng đấy là hậu quả của công cuộc phát triển kinh tế quá nhanh chóng. 

Theo Le Figaro, tại Trung Quốc, cứ mỗi hai phút là có một người tự tử. Tính mỗi năm có khoảng từ 250.000 đến 300.000 người chết vì nguyên nhân này. Nhưng sự kiện gây dấu ấn mạnh nhất và làm dấy lên nỗi sợ hãi là loạt tấn công vào trường mẫu giáo trong mấy tuần lễ qua, làm ít nhất 15 người chết và hàng chục người bị thương. 

Theo bài báo, sau cơn chấn động bàng hoàng, thì người ta bắt đầu tìm hiểu nguyên nhân. Theo Le Figaro, trên mạng Internet cũng như trên báo chí, đã xuất hiện một phong trào chưa từng thấy, bắt đầu mổ xẻ con đường phát triển kinh tế xã hội của Trung Quốc. Nguyên nhân thường được các nhà tâm lý học Trung Quốc nêu lên, đó là các hành vi nhằm trả thù xã hội.

Thủ tướng Ôn Gia Bảo, sau các vụ tấn công vào trường học này, cũng đã đánh giá là cần phải tìm hiểu những căn nguyên sâu xa. Theo giới nghiên cứu xã hội, các nhà tâm lý học, và ngay cả giới chức trong chính phủ, có lẽ tốc độ phát triển điên cuồng của xã hội đã gây nên stress, làm tâm thần con người bất an, dẫn đến những hành động tuyệt vọng. 

Theo Le Figaro, tại Trung Quốc, không tuần nào mà không có những vụ gọi là khủng bố cá nhân, như lái xe hơi đâm vào đám đông, những vụ đâm người hay cho nổ bom tự chế tạo. Và lần cũng thế, nguyên do là một người tuyệt vọng muốn trả thù một nhà thầu, một viên chức hay một công an. Thế nhưng bây giờ, tình trạng chấn động tâm thần đó phải lên rất cao, thì mới nhắm vào trẻ em như thế.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí