NGA - BA LAN

Stalin có trách nhiệm trong vụ thảm sát Katyn

Hạ viện Nga thông qua văn kiện công nhận vụ Katyn (AFP)
Hạ viện Nga thông qua văn kiện công nhận vụ Katyn (AFP)

Hôm qua, Hạ viện Nga đã thông qua một văn kiện, công nhận vụ thảm sát hàng chục ngàn sĩ quan Ba Lan tại Katyn năm 1940, là theo lệnh của chính Stalin. Viện Douma cho là những tài liệu công bố đã cho thấy tầm vóc của thảm kịch và nhất là nó chứng minh vụ thảm sát thực hiện theo lệnh Stalin và một số lãnh đạo Xô viết khác.

Quảng cáo

Trong văn kiện, các nghị sĩ bày tỏ ''sự thông cảm sâu sắc đối với các nạn nhân của một vụ đàn áp không thể biện minh được''. Đây là lần đầu tiên từ 70 năm nay, Nga đã chính thức nêu lên một cách rõ ràng trách nhiệm trực tiếp của Stalin.

Trong gần 50 năm, Maxcơva đã quy trách nhiệm cho Đức Quốc xã về vụ thảm sát 22.000 sĩ quan Ba Lan vào mùa xuân 1940. Phải đợi đến năm 1990, lãnh đạo cuối cùng Liên Xô cũ, Mikhael Gorbachev mới công nhận vai trò của mật vụ xô viết, nhưng không nói đến trách nhiệm của Stalin. Trong cuộc bỏ phiếu hôm qua, đảng cộng sản Nga đã kịch liệt chống đối.

Tuy nhiên nhận định sau cuộc bỏ phiếu, chủ tịch Ủy ban đối ngoại Nga, Konstantin Kossatchev, đánh giá là đây là một sự kiện lịch sử không chỉ cho quan hệ Nga-Ba Lan mà còn đối với cả người Nga. Chính quyền Ba Lan đã hoan nghênh một cử chỉ chính trị quan trọng nhưng họ chờ đợi nhũng bước tiếp theo từ phiá chính quyền Nga. Từ Vacxava, thông tín viện RFI Damien Simonart phân tích : 

''Dù có ngoạn mục và mang tính chất biểu tượng cao đi chăng nữa , cử chỉ của viện Douma đã không tạo ra sự phấn khởi hoàn toàn nơi phiá Ba Lan. Đối với thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, đây là một cử chỉ quan trọng nhưng Ba Lan chờ đợi những quyết định can đảm hơn từ chính quyền Nga''. 

Điều mà giới lãnh đạo Ba Lan chờ đợi nơi những người đồng nhiệm Nga là họ đưa ra ánh sáng toàn bộ tài liệu lưu trữ liên quan đến vụ thảm sát Katyn mà Nga vẫn liệt vào diện bảo mật cũng như toàn bộ danh sách 22 000 sĩ quan Ba Lan bị thảm sát năm 1940. 

Theo giáo sư Andreij Nowak, chuyên gia về Liên Xô cũ, văn kiện mà viện Douma vừa thông qua không có tính chất pháp lý đối với Nga. Nhìn trên khiá cạnh này theo ông thì văn kiện đó có ích cho dân chúng Nga hơn là cho người dân Ba Lan trong việc đánh giá về Stalin : một lãnh đạo tốt hay là một kẻ độc tài . 

Việc bỏ phiếu tại viện Douma diễn ra hai tuần trước chuyến đi Ba Lan của tổng thống Nga Medvedev, được xem như một bước tiến nhằm mục tiêu tiếp tục sưởi ấm quan hệ hai bên. Gia đình nạn nhân vụ thảm sát đã đệ đơn lên toà án Châu Âu ở Strasbourg. Họ hy vọng là văn kiện vừa được thông qua chỉ là bước đầu, chứ không phải là bước kết thúc việc đưa thảm kịch Katyn ra ánh sáng’’.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí