HUNGARY - MÔI TRƯỜNG

Các nạn nhân bùn đỏ còn tức giận, hai tháng sau vụ vỡ đập

Những người tình nguyện quét dọn sau thảm họa bùn đỏ (Reuters)
Những người tình nguyện quét dọn sau thảm họa bùn đỏ (Reuters)

Trên trang quốc tế, đặc phái viên báo Le Monde hôm nay mô tả các hậu quả của thảm họa bùn đỏ tại Hungary. Trả lời phỏng vấn của tờ báo, một vài ngày trước khi hết hạn thời kỳ báo động đặc biệt tại khu vực này, thị trưởng Devecser thẳng thừng nhận định: các dân cư trong vùng đã bị đối xử rất bất công.

Quảng cáo

"Giận dữ", "thất vọng", "cay đắng", đó là những từ thích hợp nhất để mô tả tâm trạng của ông thị trưởng thị trấn  Devecser. Ông vừa đảm nhận chức vụ này đúng vào lúc thảm họa xảy ra. Tờ báo cho biết : công ty Mal, chủ của nhà máy luyện nhôm hiện vẫn bình yên vô sự. Không hề có một lời xin lỗi, một biện pháp trừng phạt, một sự bồi thường nào cả. Hậu quả của vụ vỡ đập chắn bùn đỏ thật là khủng khiếp.

Gần một triệu mét khối bùn đã phủ kín 1000 hécta đất, làm tan hoang tám ngôi làng. Tổng cộng 12 người bị thiệt mạng trong bùn độc, hàng trăm người khác bị thương phải đi viện vì bùn. Động thái thiện chí duy nhất của công ty Mal, thuộc dòng họ Bakonyi rất giàu có của Hungary, là hỗ trợ tài chính cho lễ tang các nạn nhân thảm họa.

Thị trưởng Devecser đã mỉa mai một cách chua chát : bình thường trong các tai nạn, thường hiếm khi có quá hai người chịu trách nhiệm. Đằng này trong vụ bùn đỏ, lại có đến ba : thứ nhất, công ty Mal, đã không bảo đảm được an toàn cho hồ chứa bùn, thứ hai, Nhà nước đã nhắm mắt làm ngơ, và cuối cùng, ông trời mới là thủ phạm thực sự, vì đã mưa rất to vào thời điểm đó.

Cũng theo thị trưởng Devecser, khoảng sáu mươi doanh nghiệp đã bị ảnh hưởng bởi thảm họa này. Trong đó riêng ông, cũng bị mất một nhà máy thực phẩm. 16 công nhân của ông hiện đang thất nghiệp. Hiện nay, họ đều chưa nhận được các đền bù. Còn về phía các dân làng, thoạt tiên họ đã có ý định kiện công ty thủ phạm của vụ tràn bùn, nhưng sau đó họ không tiếp tục theo đuổi nữa, vì những lời hứa của Nhà nước, theo đó, các cư dân sẽ không nhận được tiền, mà mỗi người sẽ có nhà mới để ở. Khoảng một trăm căn nhà như vậy sẽ được xây dựng bắt đầu từ tháng 3 năm tới.

Theo một chủ gia đình, họ sẽ có nhà do Nhà nước đền bù, nhưng nhà sẽ bé hơn trước, dù sao người này nói rằng bà hài lòng với điều này, vì thị trưởng đã làm việc hết sức mình để mang lại công lý.  Trong số 280 ngôi nhà của thị trấn này, 230 đã bị bùn đỏ phá hủy. Đất nông nghiệp và đất vườn ở đây cũng bị ô nhiễm. Nhiều tổ chức phi chính phủ đã đến hỗ trợ, đào bỏ đi đất nhiễm độc để thay vào đất tốt cho từng cây một.

Hiện tại, đã mọc lên một bức đập chắn khổng lồ dài một cây số, rộng 30 mét và cao từ 10 đến 15 mét, tốt hơn bức đập cũ rất nhiều. Con đập này được thực hiện với chi phí của Nhà nước, và xí nghiệp, được đặt dưới sự bảo trợ của Nhà nước, lại tiếp tục hoạt động. Nhưng liệu hoạt động của nhà máy có bảo đảm an toàn môi trường ?

Giám đốc của Hiệp hội Greenpeace tại Hungary Szegfalvi Zsolt đã có mặt tại hiện trường vào đầu tháng 12 vừa qua, cho biết : một đường ống dẫn nước thải đã được lắp đặt để đưa chất lỏng có chứa độc tố, từ các hồ chứa của xí nghiệp, ra dòng sông lớn trong khu vực, nếu các hồ này quá đầy. Theo giám đốc Greenpeace, biện pháp này là bất hợp pháp và nguy hiểm.

Đằng sau việc dân cư trong khu vực buộc phải chấp nhận doanh nghiệp bùn đỏ tiếp tục hoạt động là việc rất nhiều người thân của họ đang làm việc cho xí nghiệp có 1100 công nhân này. Le Monde nhận định : chính bóng ma thất nghiệp đã ngăn cản những người lưỡng lự tiếp tục cuộc đấu tranh đòi quyền lợi.

Liệu Trung Quốc có ngừng ủng hộ Bắc Triều Tiên hay không ?

Trong khi không khí giữa hai miền Triều Tiên cực kỳ căng thẳng, có lúc như bên bờ vực chiến tranh, nhật báo Le Monde hôm nay lại đến với khu vực này dưới một góc nhìn khác. « Liệu Trung Quốc sẽ ngừng ủng hộ Bắc Triều Tiên ? Liệu Bắc Kinh có ủng hộ cho quá trình thống nhất hai miền ? ». Đây là các câu hỏi được Le Monde nêu ra hôm nay.

Hiện tại, thái độ của Trung Quốc đối với Bắc Triều Tiên không còn là chủ đề bị cấm kỵ trên mạng Internet tại Trung Quốc. Theo ông Chun Yung-woo, thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc, nay là cố vấn an ninh của tổng thống Lee Myung-bak, Cộng hòa Nhân dân Triều Tiên không còn có giá trị như một nước đệm đối với Trung Quốc nữa. Ngay một bài xã luận trên Nhân dân nhật báo, tờ báo chính thức của Bắc Kinh năm ngoái đã đưa ra nhận định : mức độ tôn trọng của nhân dân Trung Quốc đối với Bắc Triều Tiên đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, thái độ của những người dân tộc chủ nghĩa và theo chủ nghĩa Mao tại Trung Quốc vẫn không thay đổi. Nếu như quyền lợi của Trung Quốc bị ảnh hưởng khi cuộc khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên xảy ra, thì họ sẽ xông trận hàng đầu. Thực tế là mối quan hệ của Trung Quốc với Bắc Triều Tiên hết sức mâu thuẫn, bởi một mặt ủng hộ Bắc Triều Tiên, mặt khác, quan hệ của Bắc Kinh với Hàn Quốc ngày càng tăng mạnh.

Giả thuyết thống nhất hai miền Triều Tiên hiện nay lại được đặt ra. Tại miền Nam, do cái giá của cuộc thống nhất là quá cao, nên lâu nay giải pháp tái thống nhất theo từng giai đoạn được ưu tiên. Theo học viện Korea Development Institute, giá của công cuộc tái thống nhất lên đến khoảng 2000 tỷ đô la, trong vòng ba thập kỷ. Con số này có thể nhiều gấp đôi, nếu đặt ra mục tiêu đưa thu nhập của người Bắc Triều Tiên lên mức 80% người Hàn Quốc trong ba mươi năm tới.

Hiện tại, tổng thống Lee Myung-bak không loại trừ việc chế độ miền Bắc sụp đổ và thậm chí là đầu hàng, và công cuộc tái thống nhất được thực hiện dưới sự điều hành của Hàn Quốc. Vấn đề đặt ra là những người lãnh đạo miền Bắc có sẵn sàng đón nhận người Hàn Quốc và người Mỹ, với tư cách là các lực lượng giải phóng. Và ẩn số thứ hai là thái độ của Trung Quốc đối với khả năng sụp đổ của Bình Nhưỡng.

Theo ông Choi Heum-choon, chuyên gia về các quan hệ giữa hai nước kể trên tại Viện nghiên cứu thống nhất quốc gia của chính phủ Hàn Quốc, đặt ra khả năng Trung Quốc ngừng ủng hộ Bình Nhưỡng là vẫn còn sớm. Quân đội Trung Quốc không bao giờ chấp nhận sự hiện diện của binh sĩ Hoa Kỳ tại Bắc Triều Tiên. Còn theo một nhà nghiên cứu của Viện Sejong (Seoul), thậm chí, xung đột hiện tại không phải chỉ là giữa hai miền Nam Bắc Triều Tiên, mà là giữa hai khối Trung Quốc – Bắc Triều Tiên với Mỹ - Hàn Quốc, khiến tình hình trở nên phức tạp hơn nhiều.

Thành lập Nhóm chuyên gia về đa dạng sinh học

Cũng theo Le Monde hôm nay, ngày hôm qua (20/12), Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã bật đèn xanh cho việc thành lập một nhóm chuyên gia quốc tế về quá trình mất mát của các giống loài trên trái đất và các biện pháp khắc phục tình trạng này, với tên gọi tắt IPBES. Nhiệm vụ này được giao phó cho PNUE, Chương trình Môi trường của Liên Hiệp Quốc, theo mô hình của nhóm chuyên gia liên chính phủ về biến đổi khí hậu (GIEC).
Quyết định này, được chuẩn bị từ lâu, là điều rất được trông đợi. Ngay từ năm 2005, Pháp đã đưa ra đề nghị thành lập một cơ chế như vậy. Như vậy, cũng giống như mô hình của GIEC, mục tiêu hoạt động phối hợp giữa khoa học và chính trị của nhóm IPBES là nhằm cung cấp cho các nhà lãnh đạo các đánh giá và các khả năng khác nhau của quá trình biến đổi đa dạng sinh học.

Tuy nhiên, quyết định thành lập nhóm chuyên gia quốc tế về quá trình mất mát của các giống loài trên trái đất đã bị nhiều nước phía Nam, đặc biệt là Brazil rất lo ngại, vì sợ rằng quyền quản lý đối với các tài nguyên thiên nhiên sẽ được chuyển vào tay các nước giàu. Theo Le Monde, điều này không có lý, vì cơ chế này dự kiến trợ giúp các nước nghèo về khả năng khoa học để đánh giá mức độ đa dạng sinh học của mình. Sự kháng cự lại cơ chế mới này đến cả từ phía Hoa Kỳ. Chính quyền Bush đã từng kiên quyết chống lại quyết định kể trên. Và cuối cùng, các kháng cự còn đến từ một số nước theo cánh tả tại Nam Mỹ, vì cho rằng, cơ chế này đồng nghĩa với việc khuyến khích phá hủy thiên nhiên, khi quy đổi các nguồn đa dạng sinh học trên thế giới thành tiền.

Bộ phim huyền thoại Cabeza de Vaca

Tác phẩm của nhà điện ảnh Mehico Nicholas Echevarrria, được trình chiếu tại Pháp, 20 năm sau khi xuất hiện. Bộ phim truyện nổi tiếng của nhà đạo diễn phim tài liệu người Mêhicô đã bị quên lãng trong hai thập kỷ nay vừa được công chiếu tại Pháp. Theo Le Monde, bộ phim, được thực hiện trong vòng tám năm, có tham vọng chuyển tải lại một trong các giai thoại rất nổi tiếng về cuộc phiêu lưu tại châu Mỹ của những người Tây Ban Nha, ra đời năm 1542.

Nhân vật chính trong phim Cabeza da Veca, sau khi đổ bộ lên bờ vịnh Mêhicô, cùng với đã bị những người da đỏ Florida bắt làm nô lệ. Cabeza da Veca, gốc Andalusia (Tây Ban Nha), sau đó đã trở thành một thầy pháp (shaman), làm việc chăm sóc những người da đỏ bị thương. Cuộc phiêu lưu tưởng tượng của Canbeza, đã được nhân vật chính trong phim kể lại với ba thủy thủ còn sống sót trong đoàn chinh phục gồm hơn 400 thủy thủ và binh sĩ.

Theo Le Monde, ý nghĩa của câu chuyện nằm trong sự trầm tư về một thế giới hoàn toàn khác với châu Âu, mà nhân vật chính trong phim đã được chứng kiến, với các phong cảnh, các nghi lễ và cơ thể đặc biệt của những người da đỏ. Cabeza da Veca là một hình tượng đầy tính huyền thoại của một người đã thoát dần ra khỏi nền văn hóa Thiên chúa giáo của mình để hội nhập vào thế giới đầy ma thuật của các bộ lạc da đỏ. Các nhân vật trong phim được hóa trang một cách tuyệt vời, dưới bàn tay của đạo diễn Guillermo del Toro (tác giả của bộ phim Labyrinthe de Pan, 2006).

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí