NGA

Phiên xử Khodorkovski: một bước lùi ở Nga

Giới ủng hộ ông Khodorkovski biểu tình phản đối bản án mới (Reuters)
Giới ủng hộ ông Khodorkovski biểu tình phản đối bản án mới (Reuters)

Mặc dù đã được dự đoán trước, nhất là sau những lời tuyên bố của thủ tướng Putin hôm 16/12, bản án dành cho ông Mikhail Khodorkovski, cựu chủ nhân tập đoàn dầu khí Ioukos đã làm tiêu tan những hy vọng thay đổi tự do ở Nga. Phiên xử mới nhắm vào ông Khodorkovski càng bị xem như là một bước lùi ở nước này.

Quảng cáo

Hôm qua, trong phiên xử thứ hai, một tòa án ở Matxcơva đã tuyên bố ông Khodorkovski và cộng sự viên chính Lebedev là có tội trong vụ ăn cắp hàng triệu tấn dầu và rửa tiền hàng tỷ đôla. Đối với nhiều nhà phân tích và nhiều nhà bảo vệ nhân quyền, số phận của ông Khodorkovski đã được định đoạt kể từ khi thủ tướng Putin tuyên bố thẳng thừng ngày 16/12 : « Mọi kẻ cướp đều phải vào tù » và « Chỗ của Khodorkovski là nhà tù ».

Theo họ, đó là một cách gây áp lực « trực tiếp, vô liêm sĩ và chưa từng có » trên ngành tư pháp Nga. Ông Putin đã nói như vậy rồi, các quan tòa dám làm trái ý thì chẳng khác gì tự sát. Đối với tổ chức Ân Xá Quốc Tế, rõ ràng là « đã có những lý do chính trị trong vụ này và đã có một sự can thiệp khiến cho ngành tư pháp không thể ra một phán quyết công bằng. » 

Chính vì vậy mà nhiều nước phương Tây đã đồng loạt phản ứng về phiên xử Khodorkovski. Về phía các nước châu Âu, lên tiếng mạnh nhất là nước Đức. Theo lời Ngoại trưởng Guido Westerwelle, « cách thức tiến hành phiên xử này đặc biệt đáng quan ngại và là một bước lùi trên con đường hiện đại hóa nước Nga. » Về phần nước Anh cho rằng nước Nga cần có một nền tư pháp « hoàn toàn độc lập ».

Medvedev chỉ nói suông, Putin mới nắm thực quyền

Paris cũng có nhận định tương tự, vì đối với phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pháp, « việc củng cố Nhà nước pháp quyền là điều kiện cần thiết cho tiến trình hiện đại hóa nước Nga ». Về phía Liên hiệp châu Âu, Đại diện ngoại giao cao cấp của khối này, bà Catherine Ashton nhắc lại là Liên hiệp châu Âu chờ đợi nước Nga « tôn trọng những cam kết quốc tế về nhân quyền và tính thượng phong của pháp luật ». 

Trong khi đó, Hoa Kỳ, qua lời phát ngôn viên Nhà trắng, cho biết Washington đang « rất quan ngại » về bản án dành cho Khodorkovski và cho rằng việc thực thi công lý « một cách có chọn lọc » sẽ làm tổn hại Nhà nước pháp quyền ở Nga. 

Về nội bộ nước Nga, phiên xử Khodorkovski được coi là một cuộc trắc nghiệm đối với xu hướng tự do của đương kim tổng thống Dmitri Medvedev, vốn vẫn tỏ ra là một nhân vật ủng hộ hiện đại hóa nước Nga và cải tổ tư pháp. Qua kết quả phiên tòa này, người ta biết rõ là ai đang nắm thực quyền tại Nga. Theo lời một nhà nghiên cứu chính trị được hãng tin AFP trích dẫn hôm qua, « đây là một vố đau đối ông Medvedev. Ông có thể vớt vát bằng cách ân xá cho Khodorkovski, nhưng ít có khả năng việc này xảy ra. Qua vụ này, phương Tây rút ra một điều : những gì ông Putin nói đều trở thành hiện thực, còn những gì ông Mevedev tuyên bố chỉ là nói suông. » 

Báo chí Nga hôm nay cũng bình luận rằng bản án dành cho Khodorkovski là một « món quà » tặng cho Putin, tức là củng cố vị thế của ông ta, nhưng đồng thời nó làm tổn hại cho hình ảnh của nước Nga và cho những nỗ lực hiện đại hóa của tổng thống Medvedev. Một tờ báo còn dự đoán là sau phiên xử này, đầu tư của phương Tây vào Nga sẽ giảm mạnh vì ai cũng sợ làm ăn trong một môi trường như vậy.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí