MÔI TRƯỜNG

Vẫn còn gần 1 tỷ người trên thế giới không được dùng nước sạch

Biểu tượng bảo vệ nguồn nước nhân  Diễn đàn Thế giới lần thứ 6 tại Marseilles 2012.
Biểu tượng bảo vệ nguồn nước nhân Diễn đàn Thế giới lần thứ 6 tại Marseilles 2012.

Năm 2010, trên thế giới có gần 800 triệu người không có nước sạch sinh hoạt, 2,5 tỷ người người không được tiếp cận những điều kiện vệ sinh tối thiểu. Trên đây là những con số báo động được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong các báo cáo của tổ chức Y tế Thế giới (OMS), Unicef và các cơ quan khác của Liên hiệp quốc công bố trước ngày khai mạc « Diễn đàn thế giới về nước» hôm nay, 12/3/2012, tại Marseille, Pháp.

Quảng cáo

Diễn đàn thế giới về nước lần thứ 6 diễn ra từ ngày 12 đến ngày 17/3 nhằm thảo luận, trao đổi để tìm ra các giải pháp tốt nhất bảo đảm cho toàn nhân loại được tiếp cận sử dụng nước sạch và được sống trong các điều kiện vệ sinh tiêu chuẩn. Trong khi đó, các nguồn nước trên thế giới đang có nguy cơ suy giảm vì thay đổi khí hậu và ô nhiễm.

Khoảng 20 nghìn đại biểu đến từ 140 nước thuộc các hiệp hội tổ chức quốc tế, tư nhân và chuyên môn sẽ tham dự diễn đàn. Ngày khai mạc hôm nay còn có mặt nhiều nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo đạo chính phủ.
Diễn đàn thế giới về nước mở ra lần đầu vào năm 1997, theo sáng kiến của Hội đồng thế giới về nước, một cơ quan hợp tác giữa tổ chức phi chính phủ với các chính phủ và tổ chức đa phương khác, với mục tiêu đánh giá hiện trạng tiếp cận nước sạch trên thế giới. Từ đó đến nay cứ 3 năm diễn đàn lại tổ chức một lần. Diễn đàn Marseilles lần này lấy chủ đề là « Thời điểm của những giải pháp ».

Trong chương trình mục tiêu Thiên niên kỷ của Liên hiệp quốc từ năm 2000 đến năm 2015, việc tiếp cận nguồn nước sạch cho người dân trên thế giới đã có nhiều tiến bộ đáng kể. Đến cuối năm 2010, 89% dân số thế giới, tức là khoảng 6,1 tỷ người đã được sử dụng các « nguồn nước sạch ». Như vậy đã vượt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên trên thế giới vẫn còn 2,5 tỷ người không có các thiết bị vệ sinh tối thiểu. OMS và Unicef cũng nhấn mạnh chất lượng nước trên quy mô toàn cầu vẫn chưa được cải thiện.

Theo đánh giá của hiệp hội các nhà khai thác dịch vụ nước (Aquafed) thì thực tế vẫn đáng báo động. Vẫn còn từ 3 đến 4 tỷ người không được tiếp cận nguồn nước sạch một cách ổn định và họ là những người hàng ngày vẫn phải sử dụng nguồn nước có chất lượng không bảo đảm. Theo ông Gérard Payen, chủ tịch Aquafed đồng thời là cố vấn về vấn đề nước cho Tổng thư ký Liên hiệp quốc, 3,8 người được sử dựng nước sạch nhưng thực tế có tới một tỷ người mỗi ngày chỉ có được vài giờ dùng nước sạch thêm vào đó mạng lưới ống dẫn cấp nước xuống cấp khiến cho nước bị ô nhiễm.

Tính trên quy mô khu vực, sự bất bình đẳng thể hiện rõ nét tại vùng nam sa mạc Sahara của châu Phi, khu vực các nước mới trỗi dậy ở Mỹ Latin và châu Á. 97% người dân nghèo nông thôn ở các vùng này vẫn không được sử dụng nước sạch. Thậm chí có tới 14% dân số vẫn phải uống nước sông ngòi, ao hồ.

Gia tăng dân số, biến đổi khí hậu, nguồn nước ngọt có nguy cơ cạn kiệt

Một chủ đề quan tâm khác của diễn đàn là làm sao bảo đảm nguồn nước sạch và cung cấp đủ cho 9 tỷ người dân của hành tinh vào năm 2050. Trong khi đó một báo cáo của Liên hiệp quốc cho thấy ngay từ bây giờ nguồn nước ngọt trên hành tinh đang bị đe dọa vì những nguyên nhân hiển hiện như gia tăng dân số, lũ lụt, hạn hán, khí hậu hâm nóng.

Báo cáo trên chỉ ra rằng trong vòng 50 năm qua việc khai thác các tần nước ngầm đã tăng ít nhất gấp 3 lần. Các túi nước ngầm trên thế giới đang có nguy cơ bị cạn kiệt nếu việc sử dụng không được quản lý một cách hợp lý. Các chuyên gia viết báo cáo còn cho biết ở một số vùng đặc biệt, nguồn nước ngầm đã cạn tới « mức giới hạn ».

Với dân số thế giới vượt 7 tỷ người, nhu cầu về cái ăn sẽ tăng từ nay đến năm 2050 khoảng 70%. Cùng với với mức gia tăng này là nhu cầu về các sản phẩm từ động vật. Quá trình sản suất lương thực này đòi hỏi một lượng nước khổng lồ. Báo cáo nói trên chỉ rõ, mức tăng nhu cầu lương thực thực phẩm sẽ kéo theo mức tăng 19% lượng nước sử dụng trong khu vực nông nghiệp. Bản thân khu vực này đã hiện đang sử dụng 70% lượng nước tiêu thụ trên thế giới.

Tài liệu của Liên hiệp quốc còn cho biết nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt cá nhân sẽ tăng vọt nhất là tại các đô thị khi mà từ nay đến năm 2050 dân số đô thị trên hành tinh này sẽ lên tới con số 6 tỷ người. Hiện tại nhu cầu sử dụng nước trên phượng diện vệ sinh và chất lượng của một bộ phận dân thành thị vẫn không được bảo đảm. Các tác giả của báo cáo nhắc lại là 80% nước thải trên thế giới không được thu hồi để tái xử lý.

Nguồn nước ngọt trên thế giới có nguy cơ cạn kiệt dần cùng với quá trình hâm nóng khí quyển. Theo các tác giả của bản báo cáo nhiện độ trung bình thế giới tăng thêm 2 độ sẽ kéo theo mức chi phí thích ứng với biến đổi từ 70 đến 100 tỷ đô la mỗi năm, trong đó khoảng trên dưới hai chục tỷ liên quan đến việc sử dụng nước.

Nước giờ đây đang là nguồn tài nguyên chung cho sự sống của cả hành tinh. Nó đòi hỏi phải được quản lý sử dụng một cách thích hợp. Nước cũng là một thách thức không nhỏ cho tương lai của nhân loại.

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí