XÃ HỘI

Dù bị tước học vị Tiến sĩ, tổng thống Hungary vẫn không từ chức

Tổng thốngPal Schmitt.
Tổng thốngPal Schmitt. REUTERS/Bernadett Szabo

Tổng thống Hungary vẫn không từ chức sau khi bị Hội đồng Trường Ðại học Y khoa Budapest tước học vị “tiến sĩ" mà ông đã có được từ năm 1992 với một bản luận án được xác định là có tới gần 95% là sao chép và không dẫn nguồn gốc.

Quảng cáo

Thông tín viên Hoàng Nguyễn-Budapest. Ngày 31/03/2012

Trái với những thông tin sơ bộ vào buổi trưa thứ Sáu 30/03/2012 trong chương trình trả lời phỏng vấn đặc biệt phát trên truyền hình công ích Hungary vào tối 30-3 về những vấn đề liên quan tới bản luận án đạo văn, ông Schmitt Pál còn cho biết, để thay thế học vị bị tước, ông sẽ nỗ lực để có bằng TS thực thụ ở tuổi 70.

Trong vòng hơn 10 phút, tổng thống Hungary đã không xin lỗi và cho hay, quan điểm của ông là ông được bầu làm nguyên thủ quốc gia không phải vì một học vị mà ông đã có từ hơn 20 năm nay. Ông cảm thấy buồn vì đã bị tước bằng mà không được hỏi ý kiến, nhất là trong khi ông vắng nhà để đại diện cho Hungary tại Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế về vấn đề an toàn hạt nhân ở Hàn Quốc.

Nói về bản luận án năm 1992, ông Schmitt Pál cho hay ông muốn có học vị TS để trả ơn thân mẫu mình và đã rất nỗ lực thực hiện đề tài theo đúng khả năng của mình, ông không áy náy lương tâm vì điều đó. Trong quá trình làm luận án, trường đại học và các giáo viên phản biện đều không hề có ý kiến gì về việc ông không dẫn nguồn trực tiếp, không dùng dấu ngoặc kép khi trích, và chỉ nếu các tư liệu tham khảo ở cuối luận án.

Tổng thống Hungary cho rằng như vậy là ông đã tuân thủ các nguyên tắc vào thời đó, và nghiên cứu của ông - dù không đưa ra những giá trị mới - nhưng cũng là những kiến thức mới và hữu ích ở Hungary, đã có ích cho xã hội, cho phong trào Thế vận Hungary. Bản thân ông trên cương vị thành viên Ủy ban Olympic Quốc tế và các liên đoàn thể thao của Hungary cũng đã sử dụng những kiến thức đó nhiều lần.

Ông Schmitt Pál khẳng định ông không có lợi gì về vật chất hay tinh thần, mà ông chỉ dùng học vị khi ký về sau này, cũng như trên cương vị Tổng thống Cộng hòa. Ông cho rằng việc trường Ðại học tước học vị của ông thì đó là chuyện của trường, trường sẽ phải suy nghĩ lại, ông không kiện cáo mà sẽ chứng tỏ còn đủ kiên trì - như một cựu vô địch Thế vận - để viết một luận án TS phù hợp với những yêu cầu rất hóc búa hiện nay, trong đề tài thể thao và môi trường mà ông thông thạo từ gần 17 năm nay.

Kết thúc bài phỏng vấn, tổng thống Hungary hài lòng nhắc lại việc luận án của ông cách đây 20 năm đã được đánh giá là xuất sắc, ông đã bảo vệ thành công luận án và không muốn nói thêm gì về vấn đề này. Bởi lẽ, trên cương vị cá nhân và cương vị tổng thống, ông luôn sẵn sàng đứng ra bảo vệ lẽ phải và trong vụ này, ông cũng phải bảo vệ trường cũ, cũng như các thày giáo đã giúp đỡ ông làm đề tài.

Phản đối dữ dội

Như vậy, ông Schmitt Pál đã không từ chức cho dù ông đã bỏ tất cả các chương trình chính thức trên cương vị tổng thống trong ngày thứ Sáu. Ngay trong khi ông phát biểu, chừng 100-150 người biểu tình tụ tập trước Dinh Tổng thống (Cung Sándor) đã cười giễu và giăng biểu ngữ đả phá tổng thống. Một số ngưòi còn cho hay, họ sẽ ở lại đó trong hai ngày cuối tuần để phản đối.

Cũng trong thời điểm đó, một số thành viên, cảm tình viên của các đảng đối lập đã tuần hành trong thành phố, thậm chí còn chặn và chiếm Lánchíd - cây cầu cổ nhất của thủ đô Budapest - một cách tượng trưng, với biểu ngữ “Tổng thống là một tên trộm!” để đòi tổng thống phải từ chức. Cảnh sát đã bắt giữ 10-15 người với tội danh cản trở giao thông.

Việc ông Schmitt Pál cố gắng bám giữ ghế nguyên thủ quốc gia bị các đảng đối lập phản đối rất mạnh mẽ. Ðảng LMP cho rằng đây là sự nhục nhã và cho rằng câu chuyện không còn chỉ riêng của tổng thống, mà đã là chuyện của Thủ tướng Orbán Viktor, người đặt ông vào ghế tổng thống và giữ chặt ông tại đó. Theo Ðảng Xã hội Hungary MSZP, đây là lúc ông Orbán phải thực hiện bổn phận của mình: buộc tổng thống phải từ chức.

Ðảng cực đoan cánh hữu JOBBIK khẳng định: với những lời bao biện tối thứ Sáu, ông Schmitt Pál đã “dìm vào bùn đen danh dự và phẩm giá của chức tổng thống”. JOBBIK cũng chỉ trích thủ tướng Orbán Viktor, cho rằng ông Orbán đã thả một hồn ma khỏi bình và giờ thì không biết làm gì với hồn ma đó. Ðảng này cũng yêu cầu tổng thống từ chức và để cử tri được bầu chọn trực tiếp người kế vị ông.

Ðáng chú ý là một bộ phận của liên minh cầm quyền cũng tỏ ra quá chán ngán với tổng thống trong vụ đạo văn này. Một dân biểu FIDESZ cho hay, xem ông Schmitt Pál trả lời phỏng vấn, ông cảm thấy bất ngờ, “sững sờ và không còn biết nói gì”, và cho biết đa số các nghị sĩ FIDESZ cũng đều cảm thấy khó xử như thế. Cho dù, họ không nghĩ rằng đảng họ sẽ làm gì để xử lý hậu quả chính trị của vụ đạo văn.

Duy nhất, chỉ có một số lãnh đạo đảng cầm quyền FIDESZ, thông qua các phát biểu, cho thấy họ rất thận trọng. Thủ tướng Orbán Viktor, trong nhiều dịp, chỉ nói rằng theo Hiến pháp mới của Hungary (do liên minh cầm quyền tự thông qua với hơn 2/3 ghế trong Quốc hội) đảm bảo quyền “bất khả xâm phạm” của Tổng thống và việc từ chức hay không chỉ có thể được quyết định bởi cá nhân tổng thống, chứ không ai có quyền can thiệp.

Rốt cục, với những lời biện bạch có thể nực cười đối với giới trí thức khoa bảng nhưng cũng có thể là thuyết phục với một số giai tầng trong xã hội còn cảm tình với tổng thống, ông Schmitt Pál thực sự muốn giữ ghế bằng mọi giá, hay chỉ “kéo dài thời gian” để tìm cách khôi phục uy tín đã rất sứt mẻ của mình? Ðiều đó chưa ai biết, nhưng dường như đảng cầm quyền đã có đầy đủ mọi kịch bản để ứng phó với mọi khả năng khả dĩ.
 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí