AI CẬP

Quân đội Ai Cập được trao quyền hạn rộng rãi để vãn hồi trật tự

Quân đội Ai Cập tăng cường kiểm soát sau khi một đồn cảnh sát tại Suez bị đốt phá (REUTERS /Stringer)
Quân đội Ai Cập tăng cường kiểm soát sau khi một đồn cảnh sát tại Suez bị đốt phá (REUTERS /Stringer)

Trước những vụ biểu tình bạo động kéo dài tại Ai Cập, đã khiến hơn 50 người chết, bên cạnh việc ban bố tình trạng khẩn cấp tại 3 tỉnh miền Tây Bắc, chính quyền Tổng thống Morsi đã phải cầu viện quân đội đứng ra vãn hồi trật tự. Quân đội giờ đây có những quyền hạn rộng lớn, không khác gì thời chế độ Mubarak, có quyền bắt giữ và thẩm vấn bất kỳ ai.

Quảng cáo

Từ thủ đô Cairo, thông tín viên Alexandre Buccianti đặc biệt ghi nhận lời cảnh cáo của quân đội nhắm vào các chính khách : 

« Vào lúc các cuộc biểu tình của phe đối lập tiếp diễn ở mọi nơi tại Ai Cập để phản đối Tổng thống Morsi và tổ chức Huynh đệ Hồi giáo, quân đội nước này đã lên tiếng. Tướng Abdel Fattah al-Sissi, Bộ trưởng quốc phòng, cảnh báo là « Nhà nước có thể sụp đổ nếu sự đối đầu giữa các lực lượng chính trị về công việc điều hành nhà nước tiếp diễn ». 

Đây là lời cảnh cáo cho biết là quân đội có khả năng trở lại nắm quyền nếu « các lực lượng chính trị thất bại trong việc tìm ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng ». Lời cảnh báo của quân đội vang lên trong lúc mà lời kêu gọi phe đối lập đối thoại của tổng thống Morsi không kết quả, trong lúc mà đề nghị của đối lập muốn thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc vẫn bị phủ tổng thống bác bỏ.  

Trong thực tế, quân đội Ai Cập đã được chính quyền trao cho quyền hạn rộng rãi sau khi thấy bất bình ngày càng cao trong lực lượng cảnh sát, đôi khi chần chừ trong việc đàn áp biểu tình. Vả lại cảnh sát cũng không đủ sức đối phó với làn sóng biểu tình xuống đường.  

Theo luật được Thượng viện thông qua một cách vội vã hôm 28/01, quân đội có quyền bắt và thẩm vấn bất kỳ ai. Quân đội được kêu gọi giúp duy trì trật tự cho đến sau khi bầu Quốc hội mới, nghĩa là vô thời hạn, vì thời điểm bầu quốc hội chưa được ấn định. 

Một điểm khác nữa là quyền hạn rộng lớn của quân đội không chỉ được áp dụng tại những nơi có tình trạng khẩn cấp mà thôi mà hoàn toàn do quyết định của Bộ trưởng Quốc phòng. 

Cho dù quân đội chưa thực thi những quyền hạn rộng lớn này, giới bảo vệ nhân quyền Ai Cập rất lo ngại, cho rằng đất nước đang trở lại thời kỳ trước đây với nào tình trạng khẩn cấp, nào quân đội toàn quyền, vì những biện pháp ngoại lệ vốn thường được sử dụng để đàn áp đối lập. 

Tổng thống Ai Cập đang có dấu hiệu rất bối rối. Hai ngày sau khi ban hành tình trạng khẩn cấp và giới nghiêm ở các tỉnh Port-Said, Suez, và Ismailia, ông Morsi lại lùi bước. Phủ Tổng thống cho biết là ông Morsi đã yêu cầu các lãnh đạo tỉnh nghiên cứu khả năng giảm hoặc bãi bỏ lệnh giới nghiêm tùy theo tình hinh. Phải nói là lệnh giới nghiêm này đã không hề được tôn trọng. 

Trên bình diện ngoại giao, trước tình hình không ổn định hiện nay, ông Mohamed Morsi đã quyết định rút ngắn chuyến công du Châu Âu. Ông đã hủy chuyến đi Pháp dự kiến ngày thứ Sáu 01/02, nhưng vẫn duy trì chuyến đi Đức vào hôm nay 30/01. » 

Gương mặt chính trong phong trào đối lập, ông Mohamed El Bararadei, cựu Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế AIEA, hôm nay lên tiếng kêu gọi một cuộc họp khẩn cấp giữa chính quyền và phe đối lập để chấm dứt bạo động và tiến hành đối thoại nghiêm túc. 

Trong lúc đó, Tổng thống Ai Cập đến Berlin vào hôm nay. Một chuyến công du không ngoài mục tiêu thuyết phục các nhà đầu tư và Châu Âu về ý muốn dân chủ của ông. Trước khi ông Morsi đặt chân đến Berlin, ngoại trưởng Đức Guido Westerweller, hôm nay đã tuyên bố là trợ giúp tài chính của Đức cho Ai Cập tùy thuộc vào những tiến bộ dân chủ.

Trả lời đài truyền hình Đức ARD, ông Westerweller xác định là ông đã thấy « những hình ảnh rất kinh hãi » và ông kêu gọi chính phủ Ai Cập và phe đối lập « xích lại gần nhau để đối thoại ». Theo chương trình dự kiến ông Morsi có cuộc tiếp xúc với thủ tướng Merkel và họp báo chung. Dù duy trì chuyến viếng thăm Đức, nhưng theo hãng tin Ai Cập Mena, ông Morsi chỉ ở Berlin vài giờ mà thôi.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí