PHÂN TÍCH

Giải pháp quân sự cho Syria bị rất nhiều hạn chế

Quân nổi dậy Syria tại ngoại ô thành phố Alep ngày 21/4/2013.
Quân nổi dậy Syria tại ngoại ô thành phố Alep ngày 21/4/2013. REUTERS/Malek Al Shemali

Mặc dù đã tuyên bố rằng việc Syria sử dụng vũ khí hóa học sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện, tổng thống Obama chưa chắc sẽ chọn giải pháp quân sự đối với chế độ Bachar al-Assad và nếu có, thì giải pháp quân sự đó sẽ gặp rất nhiều hạn chế.

Quảng cáo

Hiện giờ Washington có trong tay nhiều phương án, từ việc bắn tên lửa từ một chiến hạm đậu ngoài khơi vào lãnh thổ Syria, đến một chiến dịch quy mô nhằm thiết lập một vùng cấm bay trên không phận Syria. Phương án nguy hiểm nhất, bởi vì hậu quả sẽ khó lường, đó là trực tiếp đưa quân vào để phong tỏa các kho vũ khí hóa học của Syria.

Cho tới nay, tổng thống Obama vẫn chống lại những phương án thậm ít rủii ro hơn cả, chẳng hạn như cung cấp vũ khí cho lực lượng nổi dậy ở Syria. Nhưng bây giờ, ông buộc phải có hành động, kể từ khi Nhà trắng thừa nhận là rất có thể chế độ Bachar al-Assad đã vượt qua “lằn ranh đỏ” khi sử dụng đến vũ khí hóa học.

Nhưng vừa mới thoát ra khỏi hai chiến trường Irak và Afghanistan, Lầu năm góc dĩ nhiên không hề muốn nhảy vào một chiến trường khác. Các lãnh đạo quân sự của Mỹ lại càng phải thận trọng vì những kinh nghiệm cay đắng rút ra từ bài học Irak. Vì nghe theo thông tin sai lạc của cơ quan tình báo về các kho vũ khí hũy diệt hàng loạt của Saddam Hussein, Washington đã can thiệp quân sự vào Irak để rốt cuộc chẳng tìm thấy được gì.

Trước mắt, phương án “nhẹ nhàng” nhất đối với Mỹ đó là mở các cuộc oanh kích nhắm vào các đơn vị quân đội trung thành với chế độ Damas hoặc vào những cơ sở có liên hệ đến việc sử dụng vũ khí hóa học. Nhưng do hệ thống phòng không của Syria rất lợi hại, nên có thể Hoa Kỳ sẽ chọn chiến thuật bắn tên lửa từ chiến hạm đậu ngoài khơi hơn là dùng máy bay xâm nhập không phận Syria để oanh kích.

Vấn đề là không ai biết chế độ Damas có sẽ trả đũa những cuộc oanh kích của Mỹ hay không, chẳng hạn như tấn công vào các cơ sở đại diện cho quyền lợi của Hoa Kỳ trong vùng. Hơn nữa, Washington còn phải tính đến ảnh hưởng đến quan hệ với Matxcơva, vì Nga có một căn cứ hải quân ở Syria và cho tới nay vẫn yểm trợ chính quyền Bachar al Assad.

Một phương án thứ hai mà Lầu năm góc đang nghiên cứu đó là lập các “vùng nhân đạo” ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Jordanie, tức là phải lập các vùng cấm bay ở khu vực này. Có điều đây là phương án không dễ thực hiện, vì trước hết phải tiêu diệt hoàn toàn các dàn súng phòng không và đại pháo của Syria trong một phạm vi rất rộng chung quanh các “vùng nhân đạo” đó. Mặt khác, khi đã lập những vùng cấm bay như vậy thì ít nhiều Hoa Kỳ coi như đã can thiệp trực tiếp vào Syria, mà chưa biết là tình hình sẽ diễn tiến đến đâu, hậu quả sẽ ra sao.

Trong tình hình hiện nay, lại càng khó mà Hoa Kỳ sử dụng đến phương án đưa quân can thiệp trên bộ vào Syria để phong tỏa các kho vũ khí hoá học của nước này. Tướng Martin Demsey, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ trong cuộc điều trần gần đây trước Quốc hội đã nói ông không tin rằng một chiến dịch như vậy sẽ thành công.

Tổng thống Obama cũng đã hứa sẽ huy động công luận quốc tế, nhưng ngay chính Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel tuần trước nhìn nhận là hiện giờ chưa có sự đồng thuận của cộng đồng quốc tế, kể cả trong những nước đồng minh của Hoa Kỳ, về một cuộc can thiệp quân sự vào Syria. Riêng nước Nga, qua lời đặc sứ của tổng thống Putin về Trung Đông, hôm qua đã cảnh báo là không nên sử dụng những thông tin về vũ khí hóa học để lấy cớ can thiệp vào Syria.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Tải ứng dụng RFI để theo dõi toàn bộ thời sự quốc tế