THIÊN TAI - KHÍ HẬU

Các nước nghèo phải hứng chịu ngày càng nhiều thiên tai

Những người sống sót sau bãi Haiyan ở Tacloban, Philippines, chờ đợi cứu trợ, ngày 17/11/2013
Những người sống sót sau bãi Haiyan ở Tacloban, Philippines, chờ đợi cứu trợ, ngày 17/11/2013 REUTERS

Các nước nghèo, đang phát triển đã và đang phải hứng chịu nhiều thiên tai. Philippines, hiện phải giải quyết hậu quả nặng nề của trận bão Haiyan là một trong những quốc gia đã bị thiệt hại nghiêm trọng về người và của trong năm 2012.

Quảng cáo

Danh sách các nước bị thiên tai tàn phá nặng nề càng củng cố thêm cảm nhận của người dân là nước càng nghèo thì hậu quả thiên tại càng lớn.

Vừa qua, viện Germanwatch, một tổ chức phi chính phủ của Đức, có trụ sở tại Bonn, đã tập hợp các số liệu, thông tin của 180 nước, liên quan đến số nạn nhân và thiệt hại vật chất do thiên tai gây ra và công bố bản đồ các nước có rủi ro cao, theo đó, trong giai đoạn từ 1993 đến 2012, ba nước chịu hậu quả thiên tai nặng nề nhất là Honduras, Miến Điện và Haiti.

Đáng chú ý là 10 nước được xếp đầu bảng toàn là những quốc gia nghèo, đang phát triển. Philippines đứng thứ 7 trong giai đoạn 20 năm vừa qua.

Vậy, phải chăng có mối liên hệ nhân quả giữa tình trạng nghèo khó cùng cực và rủi ro thiên tai ?

Mối liên hệ nhân quả này không có cơ sở khoa học. Viện Germanwatch không chứng minh điều này mà chỉ đưa ra các quan sát, trên cơ sở những số liệu thống kê có được.

Chỉ số chung về rủi ro khí hậu, thiên tai của một nước có tính tới số nạn nhân so sánh với tổng dân số và các thiệt hại vật chất so với tổng sản phẩm quốc nội.

Nếu chỉ nhìn vào yếu tố thứ hai, tức là mức độ thiệt hại vật chất so với tổng sản phẩm quốc nội, thì những nước giàu có chỉ số rất thấp và điều này là dễ hiểu vì các quốc gia này có hệ thống cơ sở hạ tầng tốt, vững chãi, do vậy, thiệt hại vật chất thấp. Nhờ vậy, theo bảng xếp hạng của Germanwatch, Hoa Kỳ xếp thứ 41, Ý ở hạng 21 và Bồ Đào Nha, thường xuyên phải đối mặt với nạn cháy rừng, xếp thứ 16.

Có thể rút ra bài học gì từ bảng xếp hạng này ?

Tổ chức phi chính phủ Germanwatch cho công bố bảng xếp hạng vào dịp có Hội nghị Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu, họp tại Vaxava, Ba Lan. Mục tiêu là đánh động, nâng cao ý thức của các nước, để cho vấn đề rủi ro thiên tai được chú ý tới trong thỏa thuận chung toàn cầu về đấu tranh chống biến đổi khí hậu, theo dự kiến, sẽ được ký tại Paris vào năm 2015.

Các nước phương Nam, tức là các nước nghèo, đang phát triển, cho rằng họ đã phải trả giá đắt cho tình trạng biến đổi khí hậu mà chính các nước giàu, công nghiệp phát triển đã gây ra, qua việc phát thải khí carbone. Do vậy, các nước đang phát triển đang đòi phải gia tăng viện trợ, hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai. Theo thẩm định, thiệt hại vật chất mà các nước nghèo phải hứng chịu lên tới 2 500 tỷ đô la.

Cho đến nay, Ba Lan, nước tổ chức Hội nghị về biến đổi khí hậu lần thứ 19 cũng như các nước Đông Âu, không nhiệt tình ủng hộ các nỗ lực tài chính trong cuộc đấu tranh chống biến đổi khí hậu. Tuy vậy, bảng xếp hạng các nước hứng chịu rủi ro thiên tai do Germanwatch đưa ra, có thể làm cho những quốc gia này thay đổi suy nghĩ.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí