NGA

Thả Khodorkovski : Putin muốn thay đổi bộ mặt nước Nga

Cựu tỷ phú Nga Mikhail Khodorkovsky tại phiên tòa ở Matxcơva, 28/12/2010
Cựu tỷ phú Nga Mikhail Khodorkovsky tại phiên tòa ở Matxcơva, 28/12/2010 REUTERS/Sergei Karpukhin/Files

Hôm nay, 20/12/2013, Tổng thống Nga ký sắc lệnh ân xá cho một tù nhân đặc biệt, cựu tỷ phú dầu hỏa Mikhail Khodorkovski, ngay sau khi có tuyên bố gây bất ngờ, hứa trả tự do cho ông Khodorkovski vào ngày hôm qua 19/12. Trước khi được Tổng thống Nga quyết định trả tự do, ông Khodorkovski đã viết đơn xin ân xá. Theo AFP, nhà cựu tỷ phú khẳng định ông đề nghị được ân xá « vì lý do gia đình », nhưng không thừa nhận bất cứ tội lỗi nào.

Quảng cáo

Vì sao Tổng thống Nga Vladimir Putin lại có quyết định đột ngột trả tự do cho ông Mikhail Khodorkovski, trong khi trước đó không lâu, ngày 06/12, Thủ tướng Nga từng có một phát biểu bác bỏ khả năng thả nhà tỷ phú ?

Từ Matxcơva, thông tín viên Hoàng Dung giải thích :

Thông tín viên Hoàng Dung từ Matxcơva

Hoàng Dung : (…) Người ta đang bàn tán xem, tại sao ông Khodorkovski lại được thả vào đúng dịp này. Giới bình luận cho rằng, hiện nay là thời điểm kỷ niệm 20 năm thông qua bản Hiến pháp Nga – một sự kiện rất đặc biệt -, thứ hai nữa, chỉ còn một thời gian rất ngắn nữa là sẽ khai mạc Thế vận hội mùa đông tại Sotchi. Trước một sự kiện quan trọng được cả thế giới đón chờ như vậy, thì những tin tức mang ‘‘tính nhân đạo’’ của chính phủ Nga chắc chắn sẽ rất được chú ý. Vì vậy, sự kiện Khodorkovski được ân xá, chắc chắn sẽ mang lại thêm điểm cho Tổng thống Putin nói riêng và cho chính phủ Nga, để khỏi mang tiếng là có quá nhiều tù nhân chính trị trong các nhà tù của nước Nga.

Vì sao ông Khodorkoski lại viết thư xin được ân xá, trong khi đây là điều mà ông đã từ chối trong cả chục năm nay ?

Hoàng Dung : Trong suốt 10 năm qua, ông đã không xin ân xá, vì ông cho rằng ông không có tội. Thế nhưng, trong thời gian này, các sự kiện cũng cho thấy là mặc dù Khodorkovski cố gắng chứng minh là mình vô tội, nhưng hệ thống pháp luật Nga vẫn cố gắng chứng minh là ông đã có tội (…). Và suốt từ đầu năm 2013, trên báo chí Nga lại xuất hiện những thông tin cho thấy là chính quyền Nga đang chuẩn bị các hồ sơ để tiếp tục xem xét lại vụ án của Khodorkovski lần thứ ba nữa. Và lần này ông sẽ bị liên quan đến một số tiền rất lớn 10 tỷ đô la Mỹ, đã bị biến mất. Nếu bị kết tội, thì thời gian ông Khodorkovski bị ngồi tù sẽ còn kéo dài. (…)

Thêm nữa, có tin cho rằng mẹ của ông đang ốm, sức khỏe không được tốt. Chính vì thông tin này, ông quyết định viết thư xin ân xá. Ngay khi ông vừa viết thư này, thì Tổng thống Putin đã chấp nhận, dường như Tổng thống Putin đã chỉ chờ có được các thủ tục hành chính cần thiết để ký lệnh ân xá.

Khodorkovski là người nổi tiếng có khả năng kinh doanh. Trước khi ngồi tù, ông là một trong các doanh nghiệp giầu có, thành công và rất có uy tín. Như vậy, có thể thấy, một mặt là để tăng thêm uy tín trước quốc tế (…), mặt khác chính phủ Nga đang trên đường dẫm chân tại chỗ, và có những dấu hiệu cho thấy kinh tế Nga không có đà phát triển. Có thể tới đây trong thời gian hai, ba năm, nó cũng chưa có được sức bật. Việc ân xá cho Khodorkovski sẽ mang lại thêm ý chí, cũng như niềm hy vọng cho giới doanh nghiệp Nga để họ bớt sợ chính quyền.

Như vậy, phải chăng việc ân xá ông Khodorkovski cho thấy chính quyền Nga đang đứng trước một bước ngoặt, buộc phải thay đổi hành xử của mình, để chứng tỏ một bộ mặt khác đối với thế giới ?

Hoàng Dung : Trong suốt thế kỷ XX, người ta đã nói đến nước Nga, hay nói đến Liên Xô, như "bàn tay sắt đằng sau một tấm rèm bằng sắt". Hình ảnh đó, suy nghĩ đó, đã đi sâu vào đầu óc của người dân các nước khác về Liên Xô rồi. Sau này nước Nga, kế thừa Liên Xô, cũng gắn liền với những hình ảnh không mấy nhẹ nhàng, không mấy nhân đạo. Trong 20 năm qua, những gì xẩy ra ở nước Nga lại càng làm tăng thêm những suy nghĩ không được thân thiện với người Nga. Và điều đó cũng đã không có lợi cho việc phát triển kinh tế của Nga, không có lợi cho du lịch, cho việc xây dựng các mối quan hệ kinh tế thân thiện giữa các đối tác.

Người Nga muốn tận dụng cơ hội Thế vận hội Sotchi để thay đổi hình ảnh, bằng một loạt sự kiện « nhân đạo ». Cụ thể là việc trả tự do cho một loạt các tù nhân « lương tâm » có tên tuổi. Sự kiện này sẽ giúp cho các hoạt động ân xá này có tiếng vang xa hơn là chỉ ân xá cho những người tù bình thường. [Ngoài đối thủ chính trị Mikhail Khodorkovski, tổng thống Putin cũng ký sắc lệnh ân xá hàng ngàn người trong đó có 30 thành viên tổ chức bảo vệ môi trường Greenpeace và hai nữ ca sĩ của ban nhạc Pussy Riot].

Người ta hy vọng là hình ảnh thân thiện của các hoạt động thể thao tại Sotchi, một lần nữa lại sẽ cải thiện thêm hình ảnh của nước Nga.

Và có lẽ chính quyền Nga cũng không muốn phải chứng kiến các cuộc biểu tình phản đối khắp nơi trên thế giới, thậm chí các hoạt động tẩy chay Thế vận hội Sotchi, vì những lý do nhân quyền ?

Hoàng Dung : Đúng như vậy, đây chính là sự mở đầu cho một chương trình rất quan trọng, rất dài, rất là lớn trên khắp thế giới, để xây dựng hình ảnh nước Nga hoàn toàn khác so với cách nghĩ của người dân các nước về nước Nga hiện nay : Một nước Nga thể thao, thân thiện, tôn trọng quyền con người hơn.

Tin bài liên quan

Nhà tỷ phú Nga Mikhail Khodorkovski sang Đức ngay khi được thả

M.Khodorkovski : « Nhà tù nghiền nát kẻ yếu, dậy cho thủ lĩnh tính khiêm nhường »

Vụ án Khodorkovski : Tổng thống Nga yêu cầu xét lại bản án

Phiên xử Khodorkovski: một bước lùi ở Nga

Tổng thống Nga Putin hết « phép lạ »

Thư từ của "người tù đặc biệt" của Nga với nhà văn Oulitskaia

Chính quyền Nga thừa nhận tác động tiêu cực của vụ xử Khodorkovski

Phe dân tộc cực đoan Nga đòi Putin phải ra đi

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí