Vào nội dung chính
Ý

Với chính phủ Renzi, nước Ý có thể sang trang ?

Nước Ý có thể sang trang với chính phủ mới của Mattero Renzi ?
Nước Ý có thể sang trang với chính phủ mới của Mattero Renzi ? AFP PHOTO / VINCENZO PINTO
Huê Đăng
7 phút

Hôm qua thứ bảy 22/02/2014 chính phủ mới của Ý, chính phủ của Matteo Renzi, đã ra đời với nhiều sắc thái đổi mới, và công luận hy vọng rằng lần này nước Ý có thể sang trang thực sự.Thông tín viên Huê Đăng từ Roma gởi về bài nhận định.

Quảng cáo

"Đến nay, trong cũng như ngoài nước, người ta đã bàn cãi nhiều về “hiện tượng Renzi”, vừa tạo ấn tượng đổi mới nhưng cũng mang theo nhiều nghi vấn ít nhiều có cơ sở. Có người ngợi khen tính đột phá năng nổ của Renzi trong mọi quyết định để chống lại sự ù lì sơ cứng của cơ chế chính trị đảng phái, nhưng cũng có người chỉ trích cung cách hành xử không tuân theo “bài bản lớp lang có trên có dưới”, thậm chí có người chỉ trích hơi hướm mị dân của Renzi. Nhất là rất đông cử tri cánh tả đã phê phán quyết định của Renzi là chấp nhận đàm phán về dự luật thay đổi luật bầu cử với Berlusconi, một người đã bị kết án vĩnh viển về tội gian lận thuế và đã bị tước quyền đại biểu Quốc hội, nhưng trên thực tế vẫn là lãnh đạo của một lực lượng chính trị đứng ngang ngửa với đảng Dân Chủ (Partito Democratico).

Người ta cũng phê phán về “quá trình chiếm lĩnh hành pháp mà không thông qua bầu cử Quốc hội”, như chính Renzi đã hứa trong quá khứ. Thậm chí ngay trong nội bộ đảng Dân Chủ, là đảng của Renzi, đảng mà Renzi là Tổng bí thư, cũng có những tiếng nói đòi “xét lại” .... kiểu “thế nào là một đảng cánh tả ?”

Chính phủ của Matteo Renzi được các mạng truyền thông ca tụng về những cái mới: một Thủ tướng chưa đến tứ tuần, tuổi trung bình của Hội đồng chính phủ là 46 tuổi. Phân nửa Hội đồng bộ trưởng mặc váy, Hội đồng bộ trưởng “thon thả” (slim) với 16 bộ trưởng, và 12 người trong số này ... lần đầu trực tiếp nắm quyền hành pháp ...

Nhưng đó chỉ là những “cái mới” mang tính “ngoại hình”. Về lâu về dài là cái “nội dung” của chính phủ mới của Renzi: những hứa hẹn cải tổ luật pháp, cơ chế, hiến pháp, những thay đổi đơn giản hóa bộ máy hành chánh nhà nước, những hoạt động “kích cầu.

Chắc chắn là chính phủ của Renzi sẽ gặp nhiều trở ngại mà trở ngại đầu tiên, và lớn nhất, là các cam kết với Châu Âu về bội chi ngân sách, về nợ công (như đã ấn định tối đa 3% trên tổng sản lượng quốc dân GDP), về thuế khóa, về cải tổ cơ chế nhà nước.

Sau hơn nửa thế kỷ tự do mượn nợ mà ăn, tự do phung phí ngân sách để mua chuộc sự đồng thuận của cử tri, tự do bòn rút công quỹ, tự do phung phí vào các công trình xây dựng vô ích nửa vời “nhiều khói ít thịt”, nước Ý đã phải đối đầu với sự thật phủ phàng là không thể nào tiếp tục vung vãi trong khi nợ như chúa chổm, phải áp dụng chính sách thắt lưng buộc bụng, cắt xén phúc lợi xã hội ... và điều này đã tạo ra những căng thẳng trong xã hội.

Đúng là vấn nạn tham nhũng lạm quyền của giai cấp lãnh đạo chính trị đã làm cho đa số cử tri không còn tin tưởng vào tầng lớp chính khách. Hàng loạt hiện tượng tẩy chay chính trị nổi lên như nấm. Nhưng thực ra không phải chỉ có tệ nạn tham nhũng, hối lộ là nguyên nhân chính. Hay ít nhất đó không phải là nguyên nhân duy nhất.

Cử tri Ý vốn xưa nay được “vỗ béo” bằng những “phúc lợi” do các đảng cầm quyền thay nhau phân phát vô tội vạ (tiền nhà nước, lại là tiền vay nợ, kiểu "mượn đầu heo nấu cháo") ... Nay bỗng dưng thấy “phúc lợi” bị cắt xén, hàng loạt đặc quyền đặc lợi từ những vùng hẻo lánh đồng quê đến thành thị náo nhiệt, từ những người nông dân dốt nát đến những bác sĩ kỹ sư trí thức đầy mình ... bổng thấy quyền lợi hằng ngày của mình bị va chạm. Đơn giản một ví dụ: chỉ cần ngân quỹ cắt xén là các nông dân tỉnh lẻ mất “trợ cấp bù lỗ nông nghiệp”, hay bác sĩ luật sư mất hàng loạt hợp đồng béo bở với chính quyền địa phương. Thế là “mất lòng tin” vào cơ chế chính trị. Người ta bảo có thực mới vực được đạo là thế. Không có “thực” thì đào đâu ra “niềm tin” vào đảng phái chính trị ? 

Chính phủ Renzi hứa hẹn nhiều, trước mắt thì chỉ biết là Renzi đã thành công trong việc “đột phá” vào thành lũy của một cơ chế chính trị ù lì sơ cứng, chỉ mượn danh nghĩa “lớp lang bài bản” để ngăn chận mọi đổi mới với mục tiêu là tiếp tục gìn giữ những đặc quyền đặc lợi của giai cấp lãnh đạo chính trị. Trước mắt là Renzi đã làm được những bước mà gần hai thập niên vừa qua các đảng phái, tả cũng như hữu, đã tuyên bố là có “thiện chí” nhưng rồi ... vẫn hoàn “chí thiện” (do xuất phát dự luật cải tổ luật bầu cử Quốc hội, bãi bỏ Thượng viện, thay đổi điều V của hiến pháp).

Nhưng cũng phải đợi ít ra là đến hè này người ta mới có thể kiểm chứng được là chính phủ của Renzi có thực đưa nước Ý sang trang hay không. Cũng phải nhìn nhận là trong tình hình dầu sôi lửa bỏng như hiện nay, một bên là chính sách thắt lưng buộc bụng mà Châu Âu đang áp đặt, một bên là kinh tế sản xuất trì trệ, sức mua giảm sút, công ăn việc làm không có ...chuyện như đi giữa hai lằn đạn, chỉ cần một chút sơ sẩy thì cũng đến toi mạng .... do đó cũng không dễ gì nhanh chóng có những giải pháp có hiệu lực một sớm một chiều.

Vấn đề là ngay trong Quốc hội sẽ có nhiều lực lượng đảng phái đối lập, mà ngay cả một số lực lượng trong phe đa số, cũng sẽ cố tình tạo ra những khó khăn, trì trệ trong các quyết định thông qua các sắc luật mới, mục tiêu là để sói mòn uy tín chính trị của chính Renzi. Sân khấu chính trường ngoại giao quốc tế, ngoài Liên Hiệp Châu Âu ra, đang chú tâm theo dõi vào “hiện tượng mới” của chính phủ Renzi.

Với sự ra đời của chính phủ mới, trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn như kiểu “thù trong giặc ngoài”, Renzi giống như người đu xiếc một mình lơ lửng trên dây, phía dưới không có lưới an toàn. Chỉ cần một chút sơ sẩy ... là tiêu mạng. Hy vọng người đu xiếc đi hết đoạn dây oan nghiệt một cách an toàn. Không phải chỉ vì tánh mạng của người đu xiếc mà thôi. Mà bởi vì nếu người đu xiếc có mệnh hệ nào ... thì chỉ còn lại những thằng hề trơ trẽn với những màn hề rẻ rún mị dân.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.