NGA

Ukraina : Vladimir Putin tính kế hoãn binh

Phiếu trưng cầu dân ý tại Donetsk, đồng Ukraina 08/05/2014 - REUTERS /Marko Djurica
Phiếu trưng cầu dân ý tại Donetsk, đồng Ukraina 08/05/2014 - REUTERS /Marko Djurica

Về thời sự quốc tế, chủ đề được các báo quan tâm đó là tình hình Ukraina với diễn biến mới khi, ngày hôm qua 7/5/2014, Tổng thống Nga Putin đã bất ngờ đề nghị yêu cầu các lực lượng ly khai ở miền Đông Ukraina hoãn lại cuộc trưng cầu dân ý đòi độc lập mà họ dự kiến tiến hành ngày 11/05 tới, đồng thời Tổng thống Nga khẳng định đã cho rút quân ra khỏi vùng biên giới với Ukraina.

Quảng cáo

Ở vào giai đoạn hỗn loạn này của cuộc khủng hoảng Ukraina, những tuyên bố đề xuất của Tổng thống Putin quả thực là một sự chuyển biến lớn khá bất ngờ. Tuy nhiên, với một nhân vật vẫn được cho là trung tâm trong cuộc khủng hoảng Ukraina như ông Putin thì sự chuyển hướng này không khỏi khiến dư luận phải đặt ra câu hỏi : Liệu những thông báo này có phải là một dấu hiệu xuống thang hay chỉ là chiến thuật câu thêm thời gian của Matxcơva. Phải chăng đây là dấu hiệu báo trước cho một quyết định "động trời" nào đó ?

Libération dành cho động thái mới từ Kremlin quan bài phân tích mang tiêu đề : « Tại Ukraina, Vladimir Putin chơi thử kỹ thuật rút lui ». Câu hỏi lớn đặt ra trong cuộc khủng hoảng Ukraina là Nga có can thiệp quân sự vào Ukraina hay không ?

Libération ghi nhận những phát biểu của ông Putin hôm qua dường như đã khẳng định những dự liệu thận trọng của các chuyên gia, theo đó, « dù tình hình căng thẳng gia tăng, Putin sẽ không đưa quân vào Ukraina vì can thiệp quân sự không có lợi gì » cho nước Nga.

Tuy nhiên Libération cũng nhận thấy : « Nếu những tín hiệu Nga phát đi vẫn không rõ ràng, mục đích ngắn hạn dường như đang lộ rõ : Ngăn cản cuộc bầu cử tổng thống ngày 25/05/2014. Hay ít nhất làm sao cho cuộc bầu cử này không có cơ hội để trở thành chính đáng, kể cả dưới con mắt của phương Tây.

Tờ báo dẫn lời Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố hồi đầu tuần : « Tổ chức bầu cử vào thời điểm quân đội triển khai chống lại một bộ phận dân cư là điều bất thường ».

Theo Libération, tình hình hỗn loạn ở miền Đông Nam Ukraina càng có lợi cho Matxcơva, vốn không chấp nhận một chính quyền được cho là thù địch với họ dù cho chính quyền đó có được bầu lên bằng lá phiếu của người dân. Hơn thế nữa, điều đó lại càng chứng minh cho luận điểm của Matxcơva rằng chính quyền Kiev không kiểm soát được gì ở trong nước.

Libération dẫn chuyên gia Vassiliy Kachin thuộc Trung tâm nghiên cứu chiến lược Vedomosti nhận định, khác hẳn với Crimée, « Matxcơva không muốn bị sa lầy trong cuộc xung đột tiềm ẩn tai hoạ cho nền kinh tế của mình ».

Theo tờ báo, nhìn chung các chuyên gia đều thống nhất với nhau rằng bước lùi này là để Tổng thống Putin có thêm thời gian để tổ chức lại việc chuẩn bị đối phó với những biện pháp trừng phạt đã và sẽ tới của phương Tây.

Thái Lan : Thủ tướng đổ, khủng hoảng vẫn còn

Về thời sự châu Á, các báo Pháp đều quan tâm đến diễn biến mới trong chính trường Thái Lan sau 6 tháng khủng hoảng. Ngày hôm qua (07/05) Toà Bảo hiến Thái Lan đã ra phán quyết phế truất nữ Thủ tướng Yingluck Shinawatra vì những cáo buộc « lạm quyền » phục vụ lợi ích chính trị cho đảng của bà trong vụ thuyên chuyển vị trí một quan chức cao cấp trong chính quyền.

Đưa tin về sự kiện này, các báo đều có chung một nhận xét quyết định của tư pháp không đưa được chính trường Thái Lan thoát ra khỏi khủng hoảng hiện nay. Le Figaro chạy tựa : « Thủ tướng Thái đổ nhưng khủng hoảng vẫn còn ». Tờ báo cũng nhắc lại bà Yingluck là vị Thủ tướng thứ ba ở Thái Lan trong vòng 6 năm bị lật đổ bởi quyền lực tư pháp, hiện được cho là gần gũi với phe Áo Vàng.

Cùng chung với nhận xét của Le Figaro, thông tín viên của Libération tại Bangkok khẳng định việc phế truất Thủ tướng Thái Lan hôm qua có nguy cơ làm dấy lên những căng thẳng mới giữa các phe chống (Áo Vàng) và phe ủng hộ (Áo Đỏ) chính phủ hiện nay.

Điều quan trọng theo thông tín viên của Libération là đằng sau chiến dịch chống chính phủ đòi “loại trừ hệ thống Thaksin” là sự phân hoá sâu sắc giữa những người Thái ở vùng thôn quê, những người Áo Đỏ này đòi họ cũng phải có quyền chính trị, lá phiếu của họ phải được tôn trọng, và bên kia là những người Áo Vàng thuộc tầng lớp trung lưu đô thị liên kết với giới quý tộc ưu tú, với giới thẩm phán .. .. những người vẫn muốn giữ thói quen lãnh đạo đất nước vì vận mệnh của Vương quốc.

Đại gia đình chính trị Gandhi lung lay

Liên quan đến châu Á, nhật báo Le Monde đến với những diễn biến của cuộc bầu cử Quốc hội tại Ấn Độ với bài phóng sự dài : « Ở xứ sở của Gandhi ». Le Monde ghi nhận, hình ảnh bị lu mờ đi nhiều bởi những cáo giác bè cánh và tham nhũng, triều đại nhà Gandhi đang đứng trước nguy cơ thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội, thậm chí ngay cả vùng thánh địa lịch sử của họ là tiểu bang Uttar Pradesh.

NSA và chương trình Upstream, theo dõi cả hệ thống cáp thông tin dưới biển

Vẫn trên tờ Le Monde, tờ báo dành hồ sơ lớn cho những phát giác Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ NSA nghe trộm thông tin qua mạng lưới cáp ngầm dưới biển. Tờ báo đã tiếp cận được danh sách những địa chỉ bị NSA nghe trộm bị phát giác trong tài liệu của cựu nhân viên tư vấn nổi tiếng Edward Snowden. Ở đây không phải chương trình Prism mà là Upstream theo dõi hệ thống cáp thông tin ngầm dưới biển.

Le Monde đã phải mất nhiều tháng trời nghiên cứu sàng lọc, giải mã thông tin phức tạp để có thể đưa ra 8 trường hợp nạn nhân bị NSA theo dõi trên qua hệ thống cáp thông tin ngầm dưới biển. Tờ báo dẫn ra các trường hợp của hai lãnh đạo của Philippines gồm Phó tổng thống Jejomar Binay và bộ trưởng Nội vụ Manuel Roxas.

Mục tiêu khác của NSA là khu nghỉ dưỡng của những ông chủ tại vùng Caribê, La Ensenada Resort tại Tela, Honduras. Một viện nghiên cứu vật lý tại Ý, một công ty an ninh tin học của Pakistan và một công ty trong lĩnh vực internet của Libya.

Để « lục lọi » theo dõi thông tin qua hệ thống cáp ngầm thông tin dưới biển, cơ quan NSA sử dụng chương trình Upstream, như chiếc vòi bạch tuộc theo dõi mạng huyết mạch thông tin liên lạc của thế giới qua hệ thống cáp ngầm dưới biển.

Ô nhiễm không khí : 90% dân đô thị trên thế giới là nạn nhân

Một thông tin liên quan đến vấn đề môi trường và sức khoẻ của mỗi chúng ta được Le Monde đăng trên trang Hành tinh khiến chúng ta không khỏi giật mình.

Cứ 10 người dân sống trong các đô thị trên thế giới thì có 9 người là nạn nhân của tình trạng ô nhiễm không khí hiện nay. Đó là kết luận đáng lo ngại của một bản báo cáo vừa được Tổ chức Y tế Thế giới (OMS) công bố ngày hôm qua 07/05/2014, dựa trên phân tích chất lượng không khí của 1600 thành phố ở 91 nước.

Hầu như ở tất cả các thành phố được lấy mẫu lượng phần tử bụi PM10 trong không khí đều vượt ngưỡng cho phép do OMS ấn định là 20 microgram/ m3 không khí. Những thành phố lớn ở Trung Quốc thậm chí còn vượt ngưỡng vài chục lần.

Báo cáo của tổ chức Y tế Thế giới nhắc lại là năm 2012, ô nhiễm không khí là nguyên nhân gây chết sớm ở 3,7 triệu người trên thế giới. Đồng thời OMS cũng nhấn mạnh là chất lượng không khí tồi tệ giờ đây là mối nguy hiểm chính cho sức khoẻ người dân trên thế giới. Báo cáo OMS cũng chỉ rõ thủ phạm của tình trạng ô nhiễm không khí trên toàn cầu là do việc sử dụng năng lượng hoá thạch và xe hơi ngày càng gia tăng.

Trở lại những trang nhất của các báo

Hôm nay 08/05, ngày đồng minh chiến thắng Phát xít Đức, tuy nhiên hầu hết các báo Pháp không đề cập đến dịp kỷ niệm này mà lại quan tâm nhiều đến xu hướng cực đoan đang trỗi dậy ở nhiều nơi. Le Figaro chạy tựa lớn trang nhất : « Châu Âu huy động chống lại các cơ sở thánh chiến » nhân việc hôm nay, bộ trưởng Nội vụ của một số nước liên quan nhóm họp tại Bruxelles hôm nay để tìm biện pháp ngăn chặn là sóng công dân trẻ của họ đang đổ sang Syria tham gia cuộc thánh chiến. Điều lo ngại nhất là những phần tử cự đoan đó trở về nước và điều tồi tệ có thể xảy ra sau đó.

Với nước Pháp, xã luận Le Figaro nhận định đây là cuộc chiến đang diễn ra ngay bên trong nước và nhất là chính quyền không được để thua. Vì hôm nay những kẻ tham gia thánh chiến ở Syria thì ngày mai họ có thể trở về gây đổ máu ngay chính tại nước Pháp. Tờ báo kêu gọi chính quyền phải đấu tranh không khoan nhượng với hiện tượng này và bắt đầu từ những kẻ tuyển mộ.

Chủ đề trang nhất của Le Monde là vụ nhóm Hồi giáo vũ trang cực đoan Boko Haram tại Nigeria đã bắt giữ hơn 200 nữ sinh trung học của nước này, trước sự bất lực của chính quyền cũng như quân đội. Nghiêm trọng hơn , theo báo Le Monde, phong trào Hồi giáo cự đoan này chủ trương cấm phụ nữ được học hành và có thể đã bán hàng trăm nữ sinh bắt được sang các nước xung quanh.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí