Vào nội dung chính
TRUNG CẬN ĐÔNG

Báo Pháp : Nhà nước Hồi giáo là « mối họa » cho cả thế giới

Đoạn video cho thấy nhà báo Mỹ James Foley và người 'đao phủ', được lưu hành trên mạng ngày 19/08/2014.
Đoạn video cho thấy nhà báo Mỹ James Foley và người 'đao phủ', được lưu hành trên mạng ngày 19/08/2014. Reuters
Minh Anh
13 phút

Mục thời sự quốc tế trên Báo Pháp ngày 22/08/2014 bàn nhiều về đoạn video được tung trên mạng Youtube, cho thấy một kẻ bịt mặt thuộc Nhà nước Hồi giáo EI hành quyết nhà báo Mỹ James Foley . Nhận định chung của các báo là Nhà nước Hồi giáo thách thức thế giới.

Quảng cáo

Le Monde nhận thấy « Tại Hoa Kỳ, cái chết của James Foley, cú sốc mạnh ». Bài xã luận của tờ báo nhận định vụ sát hại nhà báo trên cho thấy rõ « chiến thuật gây kinh hoàng » của những kẻ tự xưng là Nhà nước Hồi giáo cực đoan.

Bài viết nhắc lại đây không phải là lần đầu tiên một phóng viên Mỹ bị các phần tử Hồi giáo cực đoan lấy thủ cấp. Bốn tháng sau vụ khủng bố tòa tháp đôi 11/09/2001, một phóng viên Mỹ thuộc tờ Wall Street Journal cũng đã bị phe Al- Qaida hành quyết trước một ống kính camera. Hai năm sau đó, đến lượt một doanh nhân người Mỹ cũng chịu một số phận tương tự tại Irak.

Dù gì đi chăng nữa, đoạn video đó cũng đã đạt được mục đích của nó : tạo được một tiếng vang toàn cầu ngay tức thì cho quân thánh chiến Nhà nước Hồi giáo, mặc dù trang web cũng như nhiều mạng xã hội khác đã nhanh chóng có những biện pháp để hạn chế việc lưu truyền.

Có thể nói là hành vi tàn bạo đó vẫn như cũ, chỉ có điều là vụ việc lần này được thực hiện tinh vi hơn. Nếu như phương Tây sau 12 năm đã làm suy yếu được phe Al-Qaida qua việc hạ sát được Oussama Ben Laden, thì với vụ hành quyết nhà báo Mỹ vừa qua, Nhà nước Hồi giáo muốn chứng tỏ rằng không những họ là những kẻ thừa kế xứng đáng, mà tai ương sẽ được gieo rắc khắp nơi ngay trong lòng xã hội phương Tây. Mà bằng chứng hiển nhiên là giờ đây hàng trăm thanh niên Châu Âu tham gia vào đội quân thánh chiến của tổ chức này.

Nhà nước Hồi giáo thách thức thế giới

Về điểm này, nhật báo công giáo La Croix có cùng nhận định với Le Monde. Trên trang nhất, với tấm ảnh phóng viên Mỹ James Foley đang tác nghiệp, La Croix cho rằng « Thế giới bị Nhà nước Hồi giáo thách thức », đó cũng là tít lớn trên trang nhất. Đã đến lúc quốc tế tăng cường hợp tác để chống lại hành động cực đoan của quân thánh chiến.

Đối với La Croix, « Nhà nước Hồi giáo, một mối họa cho thế giới », tựa bài viết trên trang hai. Kể từ khi tổ chức này thành công trong việc chiếm được quyền kiểm soát một phần lãnh thổ của Irak và Syria, EI đang làm run sợ cả thế giới. Theo đánh giá của Alaya Allani, một chuyên gia về Hồi giáo thuộc Đại học Tunis, « Tổ chức này có đến 12 ngàn quân, sở hữu nhiều thiết bị tinh vi, thu được từ quân đội Irak, và rất có thể có một gia tài trị giá lên đến một tỷ đô-la ».

Không những thế, « binh lính của EI còn cực đoan và cuồng tín hơn cả Al-Qaida. Chúng sở hữu nhiều loại phương tiện và một cứ địa mà Al-Qaida chưa bao giờ có được. Đây quả là một mối họa cho toàn cầu », theo như nhận xét của nhà nghiên cứu về Irak, ông Karim Pakzad thuộc Viện Quan hệ Quốc tế và chiến lược IRIS của Pháp.

Giáo sư Mathieu Guidère, chuyên nghiên cứu về Hồi giáo của trường Đại học Toulouse II , Pháp giải thích thêm là việc chiếm cứ lãnh thổ tại Irak có ý nghĩa quan trọng cho quân Nhà nước Hồi giáo, bởi vì nó cho phép chúng có thể tự tài trợ một phần về mặt tài chính thông qua việc thu thuế và bán dầu hỏa.

Vấn đề là xung đột tại đây bắt đầu có những tác động lên quốc gia láng giềng Liban. Các chuyên gia quan ngại nhiều nhóm thánh chiến khác, noi theo EI mà gia tăng các hành động bạo tàn.

Bàn về nguyên nhân của sự đi lên như vũ bão của quân thánh chiến cực đoan, La Croix trích nhận định của nhiều chuyên gia cho rằng chính sự thiếu vắng một chuyên ngành đào tạo khoa học nhân văn trong thế giới Hồi giáo là « miền đất màu mỡ » cho tổ chức tự phong Nhà nước Hồi giáo hoành hành.

Truy lùng kẻ sát nhân

Việc truy lùng kẻ sát hại phóng viên Mỹ cũng được các báo Pháp theo dõi sít sao. La Croix cho biết « Tên đao phủ làm Luân Đôn lo lắng ». Kẻ hành quyết nhà báo Mỹ có lẽ là người Anh.

Le Parisien nói rõ cụ thể qua phân tích băng hình cảnh hành quyết nhà báo, tên đao phủ, dù mặc đồ trùm kín đen và che mặt nhưng « gần như đã bị chính quyền Anh quốc và Hoa Kỳ nhận dạng ». Le Parisien trích một vài chi tiết trong bài điều tra trên tờ báo Anh The Guardian, cho biết cảnh sát Anh và Hoa Kỳ đang lần theo hai hướng điều tra. Căn cứ vào giọng nói, tên sát nhân có thể đến từ vùng East End của Luân Đôn như phía tây nam của Anh quốc và « rất có khả năng ngay từ Luân Đôn, vùng Kent hay Essex ».

Từ đó Libération cho rằng « Cuộc truy lùng đang diễn ra » như hàng tựa nhỏ trên trang nhất. Tờ báo cho hay Luân Đôn đang « lần theo dấu vết của kẻ hành quyết ». Các nhân viên mật vụ Anh quốc và FBI của Hoa Kỳ « có lẽ đang tập trung vào một đối tượng có tên gọi là ‘John’, cùng với hai người Anh khác có biệt hiệu ‘Paul’ và ‘Ringo’, dựa theo tên gọi các thành viên nhóm nhạc ‘Beatles’ ». Cả ba người này có lẽ đang chỉ huy một nhóm quân thánh chiến, tác giả của nhiều vụ bắt cóc người nước ngoài xung quanh khu vực Raqqa, tại Irak.

Con tin phương Tây, ngành kinh doanh béo bở

Tuy nhiên theo nhiều tờ báo Pháp, trước khi vụ nhà báo Mỹ bị hành quyết xảy ra, lực lượng đặc nhiệm của Mỹ đã từng cố gắng giải cứu các con tin tại Syria nhưng bất thành.

Libération và Le Figaro dẫn lời các báo Anh Mỹ cho hay vào đầu mùa hè này, các lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã bí mật tiến hành một vụ tấn công vào « nhà máy con tin » của Nhà nước Hồi giáo tại Syria. Thế nhưng, chiến dịch đã gặp thất bại. Cùng lúc đó, thân nhân của nạn nhân cũng như chủ tòa bút trang mạng GlobalPost khẳng định là quân thánh chiến đã yêu cầu một số tiền chuộc trị giá hơn 100 triệu đô-la.

Theo nhận định của tờ New York Times được Libération trích dẫn lại thì Al-Qaida và các nhóm Hồi giáo cực đoan xem việc bắt cóc các con tin phương Tây như là một ngành kinh doanh béo bở, và có thể thu về hàng trăm triệu đô-la từ các khoản tiền chuộc.

Vấn đề là « Tiền chuộc hay cái chết của những con tin » đang đặt phương Tây và Hoa Kỳ vào một « thế khó xử ». Hoa Kỳ không chấp nhận chuyện trả tiền chuộc như là Châu Âu đã làm. Mỹ cho rằng trả tiền chuộc như Châu Âu chỉ có lợi trong ngắn hạn nhưng không giải quyết được vấn đề mà còn gián tiếp « tài trợ cho quân khủng bố, giúp chúng tăng cường ảnh hưởng và khả năng chiến đấu », theo như nhận định của một cựu nhân viên CIA. Ông này cho rằng « Sự khác biệt về phương thức hành động giữa Mỹ và Châu Âu chẳng tốt cho bên nào cả ».

Đấu tranh chống khủng bố cực đoan là một nghĩa vụ

Trong tình hình này, các phương Tây sẽ phải làm gì, « Có nên thương lượng với quân khủng bố hay không ? ». Le Monde khẳng khái trả lời rằng « Không ». Ngoài việc không nên tiếp tục cho phổ biến các hình ảnh đáng sợ đó, tờ báo kêu gọi lên án và đấu tranh chống lại sự xâm hại gây phẫn nộ này. Vì nền dân chủ phương Tây cũng như vì cả những quốc gia Hồi giáo ôn hòa.

La Croix nhìn rộng hơn nữa khi nhấn mạnh rằng hành động sát hại James Foley buộc chúng ta phải có trách nhiệm hơn nữa, không những đối với các con tin phương Tây mà còn cả đối với tất cả những nạn nhân khác của Nhà nước Hồi giáo, dù đó là người Công giáo, Yezidi hay Hồi giáo.

Không những thế tất cả các nhà lãnh đạo Hồi giáo cũng phải huy động toàn lực để chống lại hành động cực đoan ở đó mà cả ở Châu Âu. Cuối cùng, vụ việc buộc chúng ta phải hành động để « ngăn chặn kẻ bạo tàn bất công » như lời thỉnh cầu của Đức Giáo Hoàng Phanxico. Nhưng cũng phải lưu ý « tránh đến mức tối đa những điều có thể góp phần nuôi dưỡng vòng thù hận ».

Prayut Chan-ocha làm thủ tướng, nền dân chủ Thái Lan đi thụt lùi ?

Về thời sự Châu Á, một số báo Pháp hôm nay chỉ tập trung vào việc tướng Prayut Chan-ocha được bầu làm  thủ tướng. Le Figaro đề tựa « Tướng Prayuth đặt Thái Lan vào thế nghiêm nghỉ ».

Hôm qua 21/08/2014, với 191 phiếu trên tổng số 194, tướng Prayuth đã được Quốc hội « bầu » làm Thủ tướng Thái Lan, gần 3 tháng sau khi quân đội thực hiện cú đảo chính nắm lấy quyền điều hành đất nước kể từ tháng Năm vừa qua.

Tờ báo cho rằng quân đội sẽ còn lãnh đạo đất nước lâu dài với tham vọng « cải cách » sâu rộng một vương quốc bị chia rẽ sâu sắc sau nhiều tháng biểu tìnhh bạo động giữa phe Áo vàng đối lập và phe Áo đỏ ủng hộ gia đình tỷ phú Shinawatra.

Trong cương vị Thủ tướng, ông Prayuth sẽ phải thành lập một nội các mới, trong đó giới quân nhân chiếm giữ ít nhất 1/3 các ghế bộ trưởng, và một « Hội đồng cải cách ». Hội đồng này sẽ gồm 250 thành viên, có trách nhiệm thay đổi các quy định về chính trị nhằm thiết lập một nền dân chủ theo cách nhìn của giới quân sự, trước khi các kỳ bầu cử mới dự kiến diễn ra giữa năm 2015. Theo đó, chính phủ tạm thời sẽ phải đưa ra một Hiến pháp mới và cách sàng lọc các ứng viên nhằm giảm bớt tác động của phổ thông đầu phiếu, vốn hay mang lại lợi thế cho phe « Áo đỏ » của Thaksin.

Tuy nhiên theo đánh giá của nhiều nhà quan sát, các chương trình cải cách dự kiến của chính quyền quân sự có thể sẽ đẩy lùi nền dân chủ đất nước. Ông Chris Baker, tác giả quyển tiểu sử Thaksin Shinawatra cho rằng « Mục tiêu của họ (giới quân sự) là nhằm đẩy lùi nền dân chủ quần chúng. Điều đó sẽ rất phù hợp cho tầng lớp thống trị tại Bangkok, vốn dĩ rất sợ các bất ổn ».

Còn Liberation nhận thấy rằng tướng Prayuth Chan-ocha được các đại biểu nằm dưới sự kiểm soát của ông bầu làm thủ tướng. Điều đó cho thấy rõ những gì quân đội muốn thực hiện : Kiểm soát chặt chẽ quá trình chuyển tiếp dân chủ, hay nói cách khác là « Tập đoàn quân sự đang khóa chặt sự chuyển tiếp dân chủ tại Bangkok », như tựa đề bài viết.

Ngà voi : Vũ khí tự vệ của voi hay lại là món mồi ngon cho những kẻ buôn ?

Trang nhất các báo Pháp khá tản mạn liên quan đến nhiều lãnh vực văn học, chiến sự nóng bỏng tại Gaza, xung đột tại Irak hay chính trị trong nước. Riêng chỉ có nhật báo Libération là chú ý đến nạn buôn ngà voi tại Châu Phi. Cùng bức ảnh chú voi với đôi ngà trắng tinh, đôi mắt buồn xa xăm chiếm gần hết trang báo, tờ báo chạy tít lớn « Những tội ác của vàng trắng ».

Trên trang hai, tờ báo cho đăng ảnh các quân nhân Kenya bất lực đứng nhìn xác chú voi đang thối rữa. Theo Libération, buôn các loài hoang dã, động vật hay thực vật hiện là một dạng buôn lậu béo bở nhất đứng hàng thứ tư trên thế giới, sau thuốc phiện, hàng nhái và buôn vũ khí. Một chuyên gia thuộc một hiệp hội bảo vệ động vật hoang dã cho biết lượng voi tại Châu Phi sụt giảm một cách thê thảm. « Từ 10 triệu con vào năm 1900, xuống còn một triệu con vào năm 1980. Mỗi ngày có khoảng 60 con bị hạ gục. Lượng voi bị giết hại còn nhiều hơn cả số voi con được sinh ra ». Riêng trong năm 2013, hơn 20 ngàn đã bị sát hại tại Châu Phi.

Theo sơ đồ mô tả ở góc dưới trang 2 tờ báo, hầu hết các quốc gia Châu Phi là nạn nhân chính của nạn săn bắn voi trái phép. Quốc gia tiêu thụ nhiều nhất là Trung Quốc, Hồng Kông và Thái Lan và Việt Nam, Campuchia và Malaysia là những trạm trung chuyển. Tuy nhiên, để đến được các quốc gia Châu Á, « Ai cũng biết là phi trường Roissy của Pháp là điểm trung chuyển quan trọng đầu tiên », theo lời một thanh tra hải quan Pháp.

Bài phóng sự mang tựa đề « Ngà : những chú voi không sức kháng cự » cho rằng tham nhũng, bạo động là nguyên nhân dẫn đến nạn buôn lậu tràn lan gây nguy hại đến sự sống còn của voi và nhiều loài động vật hoang dã khác. Theo bà Céline Sissler-Bienvenu, thuộc Quỹ bảo tồn động vật Quốc tế « Việc săn bắn trái phép số lượng lớn đều do các nhóm khủng bố thực hiện » nhằm có tiền tài trợ cho những cuộc xung đột vũ trang.

Bên cạnh đó bài xã luận của tờ báo còn nhấn mạnh đến một phần trách nhiệm chính của Trung Quốc do thói « tham lam vàng trắng » của họ. Mức sống của người dân được nâng cao đã làm bùng nổ nhu cầu ngà voi và thị trường bất hợp pháp.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.