BRAZIL - BẦU CỬ

Những thách thức cho nhiệm kỳ hai của tổng thống Dilma Rousseff

Chân dung Dilma Rousseff trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil 2014.
Chân dung Dilma Rousseff trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil 2014. REUTERS/Pilar Olivares

 Bà Dilma Rousseff vừa tái đắc cử tổng thống Brazil nhiệm kỳ thứ 2 trong cuộc bầu cử hôm 26/10/2014 vừa qua bằng tỷ lệ phiếu rất sát sao. Ngay từ bây giờ nhiều nhà phân tích chính trị đã nhìn thấy đây là nhiệm kỳ đầy thách thức với tổng thống Rousseff, đặc biệt trên hồ sơ kinh tế và chống tham nhũng, những vấn đề đang làm chia rẽ sâu sắc người dân Brazil.

Quảng cáo

Nhà nghiên cứu chính trị độc lập André César đã chỉ ra hàng loạt các khó khăn trước mắt cho tổng thống tái cử : « Kinh tế thì sa sút. Nghị viện bị phân chia thánh 28 đảng phái và bà tổng thống chỉ dựa trên cơ sở một đa số bấp bênh. Vẫn còn những cáo buộc tham nhũng trong nội bộ tập đoàn dầu mỏ khổng lồ Petrobras. Cuối cùng thì đất nước đang bị chia rẽ sau chiến dịch bầu cử ».

Quả thực là Brazil giờ đây không còn giống như bốn năm trước khi mà bà Tổng thống Dilma Rousseff tiếp quản từ tay người đỡ đầu chính trị, ông Luiz Lula da Silva, một nền kinh tế có sức tăng trưởng 7,5%. Khi đó người dân Brazil vẫn đang còn phấn chấn bởi đời sống của họ đã được cải thiện rõ rệt trong 8 năm dưới thời Lula da Silva, vị tổng thống đã thành công trong việc đưa 29 triệu dân Brazil thoát dần ra khỏi trình trạng bần cùng.

Thế nhưng thời hoàng kim đó đã chấm dứt ngay sau khi ông Lula da Silva ra đi. Nền kinh tế Brazil đã giảm tốc nhanh đến mức mà ngay quý đầu tiên dưới thời tổng thống Rousseff, kinh tế Brazil đã rơi vào suy thoái. Lạm phát tăng phi mã, công nghiệp thất thế và ngân sách Nhà nước thì hao hụt.

Chuyên gia José Francisco Lima Gonçalves, kinh tế trưởng của ngân hàng đầu tư Fator nhận định nhiệm vụ trước mắt của bà Dilma Rousseff là phải lấy lại lòng tin đã đánh mất trong lĩnh vực kinh tế và « thách thức đầu tiên của bà sẽ phải là thông báo ngay đường lối kinh tế và chi tiêu công ». Theo các chuyên gia kinh tế, cho dù Brazil vẫn thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, nhưng « lòng tin của các doanh nghiệp đang ở mức thấp nhất trong vòng từ 5 năm trở lại đây và các nhà đầu tư thấy khó chịu với chính sách của chính phủ ».

Một thách thức khác là bóng ma nạn thất nghiệp

Xuất thân là một kinh tế gia, đến giờ bà Dilma Rousseff vẫn kiên trì bảo vệ đường lối kinh tế của mình bằng cách gắn các khó khăn của Brazil vào bối cảnh chung của kinh tế thế giới ? Bà vẫn đề cao việc đã tiếp tục cho tăng lương và kéo tỷ lệ thất nghiệp xuống mức thấp nhất trong lịch sử (4,9%). Tuy nhiên rất nhiều người trong giới quan sát nhận định với mức tăng trưởng gần như bằng không trong năm nay, năm tới Brazil sẽ bị mất rất nhiều công ăn việc làm.
« Bảo đảm an toàn việc làm đã là một trong nhưng chủ trương trụ cột của chính phủ hiện nay. 70% người Brazil cảm thấy ổn định chắc chắn trong công việc làm của họ », nhà phân tích Mauro Paulino, giám đốc viện thăm dò dư luận Datafolha của Brazil khẳng định.

Các cuộc biểu tình lớn chưa tùng có của người dân hồi năm 2013 đã cho thấy người Brazil đang đòi hỏi chính phủ khẩn cấp cải thiện các dịch vụ công cộng như y tế, giáo dục và giao thông. Thế như có cái khó đó là bà Tổng thống sẽ phải làm việc này trong sự trói buộc ngân sách nhất là trong hoàn cảnh kinh tế của đất nước nhu hiện nay.
Về vấn đề xã hội, tổng thống Dilma Rousseff đang đứng trước một nước Brazil phân hóa sâu sắc.

Chính chiến dịch tranh cử vừa qua bị tô điểm bởi những đòn tấn công cá nhân giữa các ứng cử viên đã làm chia cắt đất nước Brazil ra thành hai khối theo các gia tầng xã hội : Đó là những người nghèo khổ nhất ủng hộ bà Dilma Rousseff và tầng lớp khá giả ủng hộ ứng cửa viên của « sự thay đổi ». Vẫn theo giới phân tích chính trị Brazil thì nhiệm vụ lớn nhất của bà Dilma Rousseff sẽ phải là chèo chống với 48% cử tri không bỏ phiếu cho bà.

Có lẽ vì thế mà ngay trong bài diễn văn đầu tiên của mình sau thắng lợi sát sao ngày hôm qua, bà tổng thống tái đắc cử đã kêu gọi « bình yên , thống nhất và đối thoại ». Bà Rousseff cũng không quên hứa hẹn « đấu tranh quyết liệt hơn đối với nạn tham nhũng » bằng cách thắt chặt hệ thống luật pháp.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Tải ứng dụng RFI để theo dõi toàn bộ thời sự quốc tế