BRAZIL - QUỐC TẾ

Lula da Silva: Từ anh đánh giầy đến tổng thống Brazil

Cựu tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, giơ đôi tay đầy dầu trong lễ khai trương tập đoàn dầu khí Petrobras, tháng 4/2006.
Cựu tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva, giơ đôi tay đầy dầu trong lễ khai trương tập đoàn dầu khí Petrobras, tháng 4/2006. Reuters/Bruno Domingos

Cựu tổng thống Lula da Silva, bị nghi ngờ dính líu đến vụ tai tiếng tham nhũng tại tập đoàn dầu khí Nhà nước Petrobras, được bổ nhiệm làm "Bộ trưởng Quốc vụ". Sự việc gây phẫn nộ trong dân chúng Brazil. Thế nhưng, trong suốt 7 năm cầm quyền (2003-2007), kinh tế-xã hội Brazil đã trở nên phồn thịnh hơn bao giờ hết. Bảy năm đó đã đưa ông Lula trở thành hình mẫu cho cánh tả Brazil và châu Mỹ Latinh. Giờ đây, hình ảnh đó đang bị vấy bẩn bởi các vụ tai tiếng tham nhũng. Nhật báo La Croix, trên trang mạng có bài giới thiệu sơ qua về chân dung nhà chính trị lão luyện ngoại hạng này. Tờ báo đề tựa: "Lula: Từ anh đánh giầy đến tổng thống Brazil".

Quảng cáo

Chẳng có gì tiên đoán trước cho một số phận hoang đường đến thế. Ông Luiz Inacio Lula da Silva, sinh ngày 06/10/1945, là con trai út trong một gia đình có đến 8 anh chị em. Cha mẹ là nông dân nghèo vùng Pernambouc (đông-bắc Brazil). Khi ông được 7 tuổi, cả nhà ông cùng dời đến Sao Paolo, ở phía nam để tránh cảnh đói nghèo. Có lẽ chính vì lẽ đó là trong suốt thời gian làm lãnh đạo đất nước, 40 triệu người dân đã thoát cảnh nghèo khổ vươn lên thành tầng lớp trung lưu.

Lúc nhỏ ông làm thợ đánh giầy để phụ giúp gia đình trang trải các chi phí. Năm 14 tuổi ông làm thợ kim khí và bị mất một ngón ở bàn tay trái trong một tai nạn. Đến năm 21 tuổi, ông chính thức tham gia các hoạt động công đồng ngành luyện kim và trở thành chủ tịch công đoàn năm 1975.

Thực dụng và Lý tưởng

Dưới chế độ quân sự độc tài (1964-1985), Lula đã tiến hành nhiều cuộc đình công lớn vào cuối những năm 1970. Sau đó, ông thành lập đảng Lao động năm 1980 rồi tham gia vào việc thành lập Tổng Liên đoàn Lao động năm 1983. Ông chính thức ra ứng cử tổng thống lần đầu năm 1989 nhưng bị thất bại cũng như với hai lần kế tiếp sau đó năm 1994 và năm 1998 . Phải đợi đến lần thứ tư, tức năm 2002 vận may mới mỉm cười với ông và tạo đà đi tiếp cho việc tái trúng cử vào năm 2006.

Là người mang chủ nghĩa lý tưởng nhưng ông cũng rất thực dụng. Ông Lula trở thành bậc thầy trong nghệ thuật tạo dựng các mối liên kết đôi khi không mấy bình thường hay như sẵn sàng gạt những người bạn được cho là phiền hà không chút do dự. Năm 2005, ông Lula đã thẳng tay cách chức toàn bộ ban lãnh đạo đảng Lao động, do có liên can đến vụ tai tiếng mua phiếu bầu. Còn ông thì vẫn luồn lách lọt được qua vụ tai tiếng đó.

Dù không còn làm lãnh đạo đất nước kể từ năm 2010, nhưng cái bóng của Lula vẫn đè nặng trong hậu trường, thường xuyên cố vấn cho bà Dilma Rousseff trong suốt nhiệm kỳ đầu, dù rằng các bất đồng cũng ngày càng nhiều. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2014, ông đã liên tục tổ chức các tập hợp quần chúng nhằm hỗ trợ cho việc tái đắc cử của người được đỡ đầu : bà Dilma Rousseff.

Có thể nói, Lula da Silva là vị tổng thống đầu tiên xuất thân từ giai cấp công nhân tại một đất nước đầy rẫy những bất công. Ông đã thực hiện nhiều chương trình xã hội đầy tham vọng hỗ trợ những người nghèo nhất. Mà vẫn không đi trệch hướng kinh tế tự do do người tiền nhiệm và đối thủ lớn Fernando Henrique Cardoso vạch ra.

Câu chuyện thành công đó đã tạo cho ông một hình ảnh mang tầm cỡ quốc tế. Tạp chí Foreign Policy còn so sánh ông với một ngôi sao nhạc rock. Và cũng chính nhờ vào uy tín của ông mà Brazil đã được trao vinh dự tổ chức hai kỳ sự kiện thể thao lớn nhất toàn cầu : Cúp Bóng đá Thế giới (2014) và Thế vận hội Olympiques, sẽ diễn ra vào tháng 8/2016 tới đây tại Rio de Janeiro.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí