Tạp chí âm nhạc

Fleetwood Mac : Ban nhạc xuất sắc của thế kỷ 20

Phần âm thanh 10:04
Ban nhạc Fleetwood Mac tại lễ trao giải Rock & Roll Hall of Fame ngày 29/03/2019, New York, Mỹ. Từ trái qua phải : Mike Campbell, John McVie, Stevie Nicks (G), Christine McVie và Mick Fleetwood.
Ban nhạc Fleetwood Mac tại lễ trao giải Rock & Roll Hall of Fame ngày 29/03/2019, New York, Mỹ. Từ trái qua phải : Mike Campbell, John McVie, Stevie Nicks (G), Christine McVie và Mick Fleetwood. © AP - Charles Sykes

Fleetwood Mac được coi là cây đại thụ trong làng âm nhạc với bề dày thành tích hơn nửa thế kỷ tồn tại. Trong phần 1, tạp chí Âm Nhạc của RFI giới thiệu nhóm nhạc xuất sắc của thế kỷ 20 và những cung bậc khủng hoảng mà nhóm nhạc đã trải qua : nghiện ma túy, mâu thuẫn nội bộ, trục trặc tình cảm, tan vỡ và tái hợp.

Quảng cáo

Bảng vàng thành tích

Thành lập từ năm 1967, Fleetwood Mac hoàn toàn có quyền tự hào về gia tài âm nhạc đồ sộ. Ban nhạc tiêu thụ 120 triệu đĩa hát, có tên trên Đại lộ Danh vọng Hollywood năm 1998 và được xướng danh trong Rock and Roll Hall of Fame. Riêng album Rumours (Tin đồn, 1977) trở thành album thành công vang dội về thương mại, tiêu thụ hơn 40 triệu bản. Hơn 40 năm sau khi ra mắt, Rumours vẫn trụ hạng tại các bảng xếp hạng âm nhạc hai bên bờ Đại Tây Dương. Điều này càng khẳng định giá trị âm nhạc “vàng ròng” của nhóm nhạc pop/rock này.

Fleetwood Mac gồm 5 thành viên kỳ cựu: Mick Fleetwood - chơi trống và bộ gõ, John McVie - chơi bass, Christine McVie (nữ) - hát chính và chơi keyboards, Stevie Nicks (nữ) - hát chính, Linsey Buckingham, chơi guitar chính. Ở thập niên 1970, đội hình 2 nữ, 3 nam của Fleetwood Mac là hình mẫu lý tưởng giữa một rừng nhóm nhạc nam giới. Dù xáo trộn nhiều thành viên sau đó, tâm trí khán giả vẫn đóng đinh với năm ngôi sao kỳ cựu này.

Khởi nguồn chỉ chơi nhạc blues, Fleetwood Mac chuyển mình sang folk-rock, rock and roll. Nhờ sự tham gia của Buckingham và Nicks cuối năm 1974, nhóm đã hoàn toàn lột xác. Sau thành công vượt bậc của album Rumours (1977), nhóm cũng trình làng 3 album phòng thu cũng thành công khác là Tusk (1979), Mirage (1982), Tango in The night (1987). Âm nhạc của nhóm mộc mạc, đơn giản nhưng rất hài hòa giữa các nhạc cụ. Vẻ đẹp chiều sâu thể hiện trong cách hòa giọng và phần phối khí sắc sảo.

Cuối thập niên 1980, sự ra đi của Buckingham và Nicks lại gây xáo trộn cho nhóm. Năm 1993, các thành viên kỳ cựu như Nick, Buckingham, McVie đã cùng tái hợp để biểu diễn trong lễ nhậm chức của tổng thống Mỹ Bill Clinton. Tuy nhiên, nhóm nhạc chưa thể tái hợp vì Nicks và McVie sớm chia tay sau đó. Năm 1997, các thành viên cũ tái hợp, tạo nên sức mạnh cộng hưởng của nhóm. Album trình diễn live The Dance lại "dội bom" các bảng xếp hạng âm nhạc. Tuyển tập tái hiện sinh động nhất màu sắc âm nhạc đa dạng của nhóm sau gần một thập kỷ vắng bóng Buckingham và Nicks. Ba single trích ra từ album, Landslide, The ChainSilver Springs, cũng được đề cử giải Grammy cho Trình diễn Pop, Rock xuất sắc nhất năm 1998.

Ban nhạc của“Tin đồn”

Ở đỉnh cao sự nghiệp, album Rumours (1977) đánh dấu mốc son sáng chói trong sự nghiệp của nhóm nhạc. Tuy nhiên, ít người biết rằng các thành viên tiệc tùng, sử dụng cocaine trong quá trình sáng tạo. Đồng thời, các thành viên trong nhóm chịu áp lực nặng nề của tình cảm đổ vỡ, mâu thuẫn cá nhân ảnh hưởng đến quá trình sản xuất. Hai vợ chồng McVie chia tay sau 8 năm chung sống. Cặp đôi Buckingham và Nick thường xuyên cãi cọ, tay trống Fleewood ly dị vợ.

Những xáo trộn trong đời sống cá nhân trở thành miếng mồi ngon cho báo chí tung tin đồn. Báo chí đưa tin ca sỹ McVie bị ốm nặng nhập viện, các thành viên cũ của nhóm quay trở lại dịp kỷ niệm 10 năm thành lập. Album liên tiếp bị trì hoãn trong việc phối khí và hậu kỳ. Sau 11 tháng, album mới được chính thức ra mắt vào cuối năm 1976. Rumours có thể coi là album đổ vỡ, chia ly xuất sắc nhất mọi thời đại.

Về mặt âm nhạc, album chú trọng tiết tấu nhịp khỏe khoắn và keyboard điện tử tạo nên chất liệu pop/rock và soft rock. Đồng thời, âm thanh mộc (acoustic) pha trộn hài hòa với âm thanh điện tử là một điểm nhấn của album. Hai bản nhạc hit trong album là Go your own wayDon’t Stop thể hiện rõ nhất điều này. Ca khúc The Chain (Mắt xích) là ví dụ khác của hòa âm phức tạp, thiên hướng rock mạnh mẽ.

Giới phê bình dành cho album nhận xét thiện cảm trên nhiều phương diện. Thứ nhất, sự đổi vai của ba giọng ca trong nhóm tạo nên ngọt ngào, thú vị nhất của Fleetwood Mac. Thứ hai, âm thanh nguyên thủy, đậm đặc cảm xúc chinh phục được đôi tai người nghe. Đặc biệt, các thành viên nỗ lực không tưởng để sáng tạo một album để đời sau những đổ vỡ trong tình yêu - hôn nhân.

Cũng có ý kiến đánh giá thấp album này vì nó hơi tẻ nhạt, thô mộc. Nhưng trên tất cả, Buckingham, cây guitar, nhạc sỹ sáng tác, sản xuất, đã đóng vai trò “linh hồn” cho album này. Giai điệu các bài hát đầy ám ảnh, giàu cảm xúc được xây dựng từ cuộc sống rất thực của các thành viên trong nhóm. Một điểm đặc biệt xuất sắc ở Rumours là việc giao tiếp bằng âm nhạc. Các thành viên không nói chuyện trực tiếp mà dùng ca từ diễn đạt suy nghĩ, cảm xúc cá nhân.

Lindsey Buckingham, đã viết lời trong ca khúc Second Hand News (Tin tức cũ mèm): One thing I think you should know, I ain’t gonna miss you when you go (Một điều em nên biết anh sẽ không nhớ em khi em ra đi). Tất nhiên, Buckingham muốn ám chỉ Nicks, người đã viết lời ca khúc Dreams (Giấc mơ): You say you want your freedom, well, who am I to keep you down (Giờ anh nói anh muốn được tự do, Em không thể giữ được anh).

Rạn nứt bên trong ban nhạc

Vừa hoạt động trong nhóm, hai thành viên Stevie Nicks và Linsey Buckingham tách riêng để thực hiện các album solo. Đối với Nicks, chất giọng khàn, dầy của bà là thỏi nam châm đối với khán giả yêu nhóm nhạc. Album Bella Donna (1981) của Steve Nicks thành công rực rỡ nhờ các bản hit xuất sắc như Stop Draggin' My Heart Around, Edge of Seventeen. Đối với Linsey, ông cũng thành công không kém nhờ album solo, Law and Order (1981).

Khi phép thử chơi solo thành công, chuyện Nick và Buckingham rời nhóm chỉ là sớm hay muộn. Sau album Mirage (1982), cả ba thành viên Nick, McVie, Buckingham đều tập trung vào sự nghiệp solo của riêng mình. Buckingham rời nhóm sau khi thực hiện album Tango in the night (1987).

Dù giới phê bình nhận định trái chiều, album Tango in the night có mức hấp thụ thương mại rất cao. Các bản hit như Little Lies, Seven Wonders, Everywhere đều mang dấu ấn của tay guitar Buckingham. Ông mang tới trải nghiệm với âm thanh điện tử (synthersizer) hài hòa cùng các nhạc cụ khác. Sự chia tay của Buckingham khiến Fleetwood Mac lao dốc nghiêm trọng. Hai album sau đó không lên nổi hạng vàng.

Năm 2021, Fleetwood Mac tái hợp một cách toàn diện sau khi hai thành viên Mick và Linsey hòa giải bất đồng 3 năm trước. Điều thú vị nhất là họ chuyển hóa được mối quan hệ và đời sống cá nhân phức tạp thành những bản nhạc rất có hồn. Tại sao tình yêu, mâu thuẫn khó có thể giết chết ban nhạc như Fleetwood Mac? Câu trả lời sẽ nằm ở phần tiếp theo.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí