Tạp chí đặc biệt

Chính phủ Pháp lúng túng trước bạo lực cảnh sát

Phần âm thanh 09:27
Cảnh sát Pháp can thiệp thô bạo trong đợt giải tỏa khu lều trại của người nhập cư trái phép tại Paris, đêm 23/11/2020.
Cảnh sát Pháp can thiệp thô bạo trong đợt giải tỏa khu lều trại của người nhập cư trái phép tại Paris, đêm 23/11/2020. MARTIN BUREAU AFP
Thanh Hà
20 phút

Bạo lực của cảnh sát đặt chính phủ Pháp vào thế khó xử; Thần tượng bóng đá Maradona ra đi, Cuba mất đi một người bạn trung thành; Ngành hàng không thế giới siết chặt các biện pháp săn lùng virus corona. Tạp chí của RFI hôm nay đưa quý thính giả đi một vòng thế giới với điểm xuất hành là thủ đô Paris.

Quảng cáo

Trong một tuần lễ, hình ảnh của cảnh sát Pháp tuột dốc không phanh. Thủ tướng Jean Castex, rồi bộ trưởng Nội Vụ Gérald Darmanin thay phiên nhau phát biểu trên đài truyền hình, giải thích về những vụ cảnh sát sử dụng vũ lực quá đáng.

Dồn dập ba vụ tai tiếng trong tuần

Vụ một nhà báo bị tạm giam trong đêm 24/11/2020 khi đi làm phóng sự về một cuộc biểu tình chống hạn chế quyền tự do báo chí chưa dứt, thì đến lượt hình ảnh người nhập cư bị cảnh sát đánh đập trong chiến dịch tháo dỡ lều trại của những con người khốn khổ này ở Quảng Trường Cộng Hòa ( Place de la République ) trong đêm Thứ Hai 23/11/2020 khiến dư luận càng công phẫn. Từ chính giới cho đến các nhà bảo vệ nhân quyền đều lên án cảnh sát Pháp tự cho mình cái quyền đứng trên pháp luật.

Hai vụ tai tiếng nói trên diễn ra vào lúc Hạ Viện Pháp vừa thông qua dự luật « an ninh toàn diện » có nguy cơ đe dọa quyền tự do thông tin. Chính phủ chưa dập tắt được « các đám cháy » này thì đã bị lôi vào vòng xoáy của một vụ tai tiếng thứ ba : trong ngày 26/11/2020, một đoạn video đã được phát tán rộng rãi, có ít nhất 12 triệu lượt người xem, cho thấy một người da đen bị bốn viên cảnh sát da trắng bao vây, đánh hội đồng không thương tiếc trong nhiều phút đồng hồ. Nạn nhân là một nhà sản xuất âm nhạc, bị cảnh sát tấn công ngay trước phòng thu âm. May mắn thay cho anh ta là vụ việc xảy ra tại nơi có trang bị camera, tất cả đã được thu vào ống kính.

Những hình ảnh này khiến công luận liên tưởng đến vụ người Mỹ da đen George Floyd bị ghì cổ đến chết ở Minneapolis hồi tháng 5/2020. Vụ cuối cùng này nghiêm trọng đến nỗi chính phủ và đảng cầm quyền phải xử lý cấp bách, nghiêm ngặt trừng trị những viên cảnh sát lạm quyền trước khi hồ sơ nhạy cảm này trở thành một « quả bom nổ chậm, với những tác động vuột khỏi tầm kiểm soát ».

Nhưng không chỉ có chính giới hay các nhà bảo vệ nhân quyền rúng động trước những vụ bạo hành liên tiếp của cảnh sát Pháp. Giới thể thao Pháp, đặc biệt là những ngôi sao bóng đá, vốn rất ít khi dấn thân, nay đã buộc phải lên tiếng.  

Kylian Mbappé, tiền đạo đội tuyển quốc gia Pháp và ngôi sao sáng của Paris Saint Germain, trên mạng Intagram, lên án một vụ bạo hành « không thể chấp nhận được », trước khi kết luận : « Nước Pháp của tôi có những giá trị và nguyên tắc và luật lệ. Phải chấm dứt nạn kỳ thị ». Trước đó một gương mặt quen thuộc khác trong làng bóng thế giới là Antoine Griezmann viết trên Twitter: « Đau đớn cho nước Pháp của tôi ». Vô địch bóng đá thế giới 2018, cầu thủ Samuel Umtiti, chia sẻ đoạn video cho thấy một nhà sản xuất nhạc da đen bị cảnh sát thẳng tay đánh đập bên dưới là hàng chữ « Con người có thể có những hành động phi nhân bản ».

Trong làng bóng rổ, ngôi sao Pháp Rudy Gobert, chơi trong giải quốc gia nhà nghề NBA của Mỹ, cho rằng báo giới phải được tự do tác nghiệp, được quyền thu hình cảnh sát khi họ thi hành công vụ để « có những hình ảnh tốt đẹp về những người làm việc tốt ». Ngược lại những kẻ ném đá giấu tay, cho dù là cảnh sát, cũng không thể đứng trên pháp luật.

Giới phân tích cho rằng, tới nay rất ít ngôi sao trong làng thể thao Pháp lên tiếng về nạn kỳ thị hay những bất công xã hội. Lần này việc những tên tuổi hàng đầu dấn thân là một dấu hiệu cho thấy « tương tự như ở Mỹ, những chủ đề liên quan đến xã hội không còn là điều cấm kỵ ».

Vua bóng đá Maradona và Fidel Castro chết cùng ngày

Sự kiện thể thao nổi bật trong tuần là tin cầu thủ Diego Maradona qua đời. Không chỉ có Achentina thương tiếc ông vua sân cỏ này, mà Cuba cũng vừa mất đi một người bạn lớn, bởi Maradona ra đi đúng vào ngày giỗ lần thứ tư của lãnh tụ Fidel Castro và sinh thời hai nhân vật này rất quý mến nhau, như giải thích của thông tín viên Domitille Piron từ thủ đô La Habana :

 « Ngày 25 tháng 11 năm nay, Cuba có đến hai chuyện buồn, theo như tuyên bố của chủ tịch Miguel Diaz Canel. ‘Bốn năm trước Fidel Castro tạ thế. Giờ đây đến lượt Maradona ra đi’. Chủ tịch Cuba tỏ lòng thương tiếc ‘một người bạn trung thực và một thiên tài của làng bóng đá’.

Quả thực là Maradona đã rất gắn bó với Cuba. Trước hết tình bạn suốt nhiều năm giữa huyền thoại Achentina này với cố lãnh đạo Cuba. Maradona thực sự ngưỡng mộ ông Fidel Castro, người mà cầu thủ bóng đá này mệnh danh là ‘lãnh đạo của một đội ngũ các chính trị gia trên thế giới’. Đây là một sự gắn bó hai chiều. Vị cha đẻ cuộc cách mạng Cuba cũng rất quý mến danh thủ Maradona, bởi anh đã lên đến đỉnh cao danh vọng từ hai bàn tay trắng và nhất là vì Diego Maradona đã đấu tranh vì công bằng trong thế giới thể thao.

Năm 2005, trong một cuộc trả lời phỏng vấn cùng với cầu thủ người Achentina, Fidel Castro đã trực tiếp nói với Maradona rằng ‘Tôi biết cậu rất yêu mến Cuba. Cậu luôn là một người bạn và không bao giờ ân hận về điều đó. Cậu không bao giờ yếu đuối và đó là điều tôi rất trân trọng’. Do Maradona nghiện ngập, nên Cuba chiếm một vị trí rất quan trọng trong cuộc đời của anh. Đáp lời Castro, anh nói: ‘Khi cánh cửa của những trung tâm cai nghiện ngay trên xứ tôi đã đóng chặt, thì Fidel là người mở ra cho tôi những cánh cổng của Cuba. Tại đây, tôi đã nhận được tình yêu, rất nhiều tình yêu trong cơn hoạn nạn và đau ốm’.

Thần tượng bóng đá đã sống 4 năm tại Cuba. Maradona đến đây để điều trị và cai nghiện. Tại thành phố Holgiun chẳng hạn, ngay tại trung tâm del Cocal, ngôi sao của làng bóng thế giới này đã được chăm sóc rất chu đáo với cái giá rẻ chỉ bằng ¼ so với ở những nơi khác tại châu Mỹ ».

Hàng không Trung Quốc và cuộc săn lùng virus corona

Thế giới vẫn chưa thoát khỏi tai ương Covid-19. Tại Trung Quốc, hôm Thứ Ba 24/11/2020, hơn 500 chuyến bay đã bị hủy tại phi trường quốc tế Thượng Hải ,do phát hiện nhiều nhân viên của sân bay dương tính với virus corona. Thượng Hải, với 24 triệu dân, được mệnh danh là lá phổi kinh tế của Trung Quốc. Là điểm mà đại dịch xuất phát, Trung Quốc đã ban hành những biện pháp khắt khe nhất  thế giới để kiểm soát đà lây lan của virus corona.

Thông tín viên RFI Stéphane Lagarde từ Bắc Kinh tường trình :

« Máy bay bị chôn chân trên mặt đất, một số chuyến bay đã phải chuyển hướng, hai tuần sau khi các biện pháp chống dịch tại các phi trường có hiệu lực. Vào chiều tối Chủ Nhật, cảnh tượng xô đẩy, rối loạn được trông thấy trên mạng xã hội với những đoạn video cho thấy một nhóm nhân viên của sân bay gạt một toán người mặc quần áo bảo hộ y tế từ đầu đến chân.

Người ta sợ bị cách ly sau khi chiến dịch xét nghiệm quy mô được khởi động. Tổng cộng 18.000 người đã được xét nghiệm trong ngày Thứ Hai vừa qua và kết quả cho thấy một người trong số này nhiễm Covid-19. Đó là một nhân viên 36 tuổi, làm việc cho hãng chuyên chở FedEx ở khu hàng không vận tải của phi trường. Nhưng đến sáng hôm sau, có tổng cộng 7 ca dương tính với virus corona.

Toàn bộ sân bay đã được khử trùng. Các giới chức y tế không muốn để sót bất kỳ một kẽ hở nào để virus có thể hoành hành trên lãnh thổ Trung Quốc. Cũng sáng Thứ Ba 24/11 vừa rồi, các trường học ở thủ đô Bắc Kinh yêu cầu phụ huynh khai báo nếu có lui tới các vùng thuộc diện có mức độ rủi ro lây nhiễm trung bình và cao ».

Úc : Qantas đòi hành khách phải chích ngừa Covid-19

Tại Canberra, ngành hàng không cũng khắt khe không kém. Alan Joyce, chủ tịch tổng giám đốc hãng hàng không Úc Qantas, ngày 24/11/2020 thông báo: một khi có vac-xin chống Covid-19, hành khách trên các chuyến bay quốc tế phải có giấy chứng nhận đã chích ngừa.

Là một trong những tập đoàn hàng không lâu đời nhất và uy tín nhất thế giới, Qantas đã phải cho 8.500 nhân viên nghỉ việc và 200 chiếc máy bay không được hoạt động. Cũng do đại dịch Covid-19, hàng chục ngàn công dân Úc bị kẹt ở hải ngoại và chính quyền Canberra chỉ cho phép các kiều dân Úc trở về nước một cách « nhỏ giọt ». Thông tín viên đài RFI từ Sydney, Grégory Pless trình bày :

« Cấm lên máy bay nếu chưa chích ngừa. Đây là một thông báo gây sốc của chủ tập đoàn hàng không Qantas. Ông đòi hành khách trên các chuyến bay quốc tế phải có giấy chứng nhận đã chích ngừa một khi vac-xin được phố biến. Alan Joyce nói: ‘Tôi đã thảo luận với đồng nghiệp của các tập đoàn hàng không khác trên thế giới và theo tôi biện pháp này sẽ dần dần được phổ biến. Chúng tôi đang quan sát xem có thể nào sử dụng passeport điện tử với giấy chứng nhận đã chích ngừa’.

Tuy nhiên, không chắc Úc sẽ là nơi đầu tiên thi hành biện pháp này. Từ tháng 3/2020 Canberra vẫn đóng cửa biên giới. Không một người nước ngoài nào được đặt chân đến Úc và kể cả các công dân Úc cũng không thể trở về nguyên quán hay xuất ngoại. Chế độ khắc nghiệt này đã giúp Canberra kiểm soát được đà lây nhiễm của siêu vi corona chủng mới. Úc sẽ tiếp tục đóng cửa biên giới trong một thời gian dài vào năm 2021 ».

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí