ÂM NHẠC

Nghe nhạc Mozart chẳng làm thông minh hơn như người ta vẫn tưởng

Một buổi trình diễn hòa tấu.
Một buổi trình diễn hòa tấu. Ảnh: Reuters
Thanh Phương
3 phút

Công trình của các nhà nghiên cứu người Áo thuộc trường đại học Vienna đã đánh đổ quan niệm "nghe nhạc Mozart sẽ làm cho trẻ em thông minh hơn". “Hiệu ứng Mozart” đã từng được xếp hạng thứ sáu trong danh sách những huyền thoại mà nhà tâm lý học người Mỹ Scott E. Lilienfeld thống kê trong cuốn sách “ 50 huyền thoại trong tâm lý quần chúng”.

Quảng cáo

Ai cũng biết Mozart là nhà thiên tài âm nhạc, có lẽ vậy mà nhiều người nghĩ rằng nghe nhạc Mozart sẽ giúp đứa trẻ thông minh hơn. Nhất là kể từ khi cách đây 17 năm, các nhà nghiên cứu của trường Đại học California, Hoa Kỳ công bố một kết quả nghiên cứu chứng minh rằng một nhóm thiếu niên, sau khi nghe bản Sonate dành cho hai piano ton ré trưởng của Mozart, sáng tác năm 1781, đã đạt kết quả tốt hơn trong các cuộc trắc nghiệm về suy luận so với những em nghe một thứ nhạc khác hoặc không nghe gì cả. Công trình nghiên cứu này sau khi được đăng trong tạp chí khoa học Nature vào năm 1993, đã có tác động đáng kể trong công luận. Các nhà trẻ ở Mỹ thì đua nhau phát nhạc cổ điển mỗi ngày cho trẻ. Riêng bang Georgia thì còn quyết định tặng cho mỗi trẻ sơ sinh một dĩa CD nhạc cổ điển.

Nhưng trong một thông cáo đưa ra vào ngày 10/5, các nhà nghiên cứu người Áo thuộc trường đại học Vienna đã đánh đổ huyền thoại đó, khi cho biết trong khoảng 3000 ca được phân tích trong khoảng 40 công trình nghiên cứu tại nhiền nước khác nhau, họ chẳng thấy một bằng chứng nào về cái gọi là “ hiệu ứng Mozart”. Theo ông Jakob Pietschnig, trưởng nhóm nghiên cứu nói trên, đúng là những người người đã nghe nhạc, bất kể đó là nhạc Mozart, Bach, hay bất cứ nhạc nào khác đã đạt kết quả tốt hơn nhóm không nghe gì. Nhưng từ lâu, ai cũng đã biết rằng khi có một sự kích thích nào, con người đều làm việc có hiệu quả hơn. Ông nhấn mạnh rằng, công trình nghiên cứu năm 1993 của trường Đại học California chính là trường hợp điển hình của những công trình nghiên cứu bị làm sai lệch sao cho đạt kết quả “hấp dẫn”, để dễ được đăng trên các tạp chí khoa học hơn.

Thành ra, ông Pietschnig khuyến khích mọi người cứ nghe nhạc Mozart nhưng đừng có tưởng rằng mình sẽ trở nên thông thái hơn. “Hiệu ứng Mozart” đã từng được xếp hạng thứ sáu trong danh sách những huyền thoại mà nhà tâm lý học người Mỹ Scott E. Lilienfeld thống kê trong cuốn sách “ 50 huyền thoại trong tâm lý quần chúng”.

Dầu sao, có một điều chắc chắn là nghe nhạc, nhất là nghe nhạc cổ điển, chắc chắn sẽ mang lại những kết quả tích cực cho sự cảm thụ âm nhạc của chúng ta, còn hơn là nghe những bản nhạc tào lao đang tràn ngập thị trường âm nhạc Việt Nam.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí