LƯƠNG THỰC

Giá lương thực thế giới tăng vọt vì thời tiết và đầu cơ

Lúa Mì
Lúa Mì Reuters

Giá cả lương thực thực phẩm không ngừng tăng cao, có nguy cơ gây khủng hoảng xã hội. Cơ quan Lương nông Liên Hiệp quốc FAO, lo ngại giá lương thực tăng kỷ lục vào tháng 12/2010, trước mắt không có dấu hiệu gì sẽ dừng lại trong thời gian tới.

Quảng cáo

Tờ Le Monde nêu nguyên nhân hiện tượng qua tựa đề bài báo : "Thời tiết thất thường làm giá lương thực tăng vọt’. Và nhắc lại là nạn hạn hán, cháy rừng, cơn lạnh băng giá, lũ lụt làm thiệt hại muà màng,

Tại những quốc gia được xem là vựa lúa mì thế giới, chẳng hạn như Canada, trời giá rét làm sản xuất giảm đến hơn 17%. Tại Nga, hạn hán và hoả hoạn mùa hè năm ngoái đã tiêu hủy 19 triệu tấn v.v..không kể đến lụt lội hiện nay tại Úc.

Tác giả bài báo trên le Monde còn nêu bật là chỉ số giá tăng trong tháng 12 của FAO, còn cao hơn chỉ số mà cơ quan này ghi nhận năm 2008, khi mà vấn đề giá cả đắt đỏ đã gây biểu tình bạo động tại một số nước đang phát triển.

Tuy đánh giá là nguy cơ khủng hoảng trước mắt vẫn hạn chế, nhưng cơ quan Liên Hiệp Quốc tỏ ra lo ngại về đà tăng kéo dài của giá lương thực và nhất là giá cả sẽ còn tăng lên nhiều trong thời gian tới khi thời tiết vẫn thất thường : như Argchentina có thể lâm vào hạn hán, và cơn rét hiện nay ở Bắc bán cầu có thể tác hại đến mùa gặt hái sắp tới lúc vào hè. Theo cơ quan Liên Hiệp Quốc, nếu giá lương thực tiếp tục tăng trong vài tháng tới, thì tình hình có thể căng thẳng lên ở những quốc gia nghèo.

Đối với các tổ chức phi chính phủ thì từ năm 2008 đến nay không có một sự thay đổi nào và những điều kiện cho một cuộc khủng hoảng mới hiện đã hội đủ. Họ càng lo ngại khi thấy là chính quyền các nước hầu như không nghe thấy gì, không có phản ứng gì trước những chỉ số đáng ngại của FAO.

Ông Ambroise Mazal thuộc hiệp hội CCFD - Terre Solidaire, nêu câu hỏi : Phải chăng là phải đợi đến khi người dân nổi dậy thì mới hành động ? Đổ lỗi cho thời tiết, nhưng có ai đưa ra biện pháp gì để khấc phục hậu quả khắc nghiệt của thời tiết hay không, khi mà nông nghiệp vốn lệ thuộc vào yếu tố khí hậu ?

Theo Ambroise Mazal, ngoại trừ Trung Quốc, hầu như không có quốc gia nào lập kho dự trữ đề phòng những cú sốc.

Đầu cơ bất chấp nguy cơ xẩy ra nạn đói

Nếu như Le Monde chú ý đến nguyên nhân thời tiết, tờ l’Humanité bực tức trước một nguyên nhân khác : nạn đầu cơ. Tờ báo chạy hàng tựa lớn trang nhất tố cáo : ‘Khi giới đầu cơ bỏ đói thế giới’. Họ đầu cơ trên ngũ cốc, đường, và cả dầu ăn.

L’Humanité đánh giá hiện nay không có nguy cơ thiếu ngũ cốc trên hành tinh. Nhưng năm 2011 bắt đầu không tốt chút nào đối với người dân nghèo,vì các nhà đầu cơ đã nhắm vào những sản phẩm cơ bản như đường, dầu ăn, ngũ cốc. L’Humanité nhắc lại là giá ngũ cốc trên thị trường thế giới đã tăng lên 140% trong tháng 7 sau nạn hạn hán và các đám cháy ở Nga.

Nạn nhân các vụ đầu cơ này là dân chúng các quốc gia nghèo phải nhập những mặt hàng này. Giá ngũ cốc tăng lên hiển nhiên làm giá các loại thịt tăng theo. Tờ báo nhìn thấy trong tình hinh mùa màng hiện nay, các kẻ đầu cơ vẫn đứng trước những ngày tốt đẹp cho đến mùa thu hoạch hè ở Bắc bán cầu.

Nếu vụ thu hoạch sắp tới này lại bị thời tiết thất thuờng tác hại, thì tình hình sẽ nguy kịch đối với dân nghèo trên khắp hành tinh. L’Humanité nhìn thấy chỉ có việc thiết lập kho dự trữ thì mới hy vọng bẻ gẩy đầu cơ. Và đây là trách nhiệm của giới lãnh đạo chính trị.

Bắc Phi bùng nổ vì giá cả và thất nghiệp tăng vọt

Mối lo ngại giá cả lương thực lên cao gây xáo trộn xã hội đã phần nào trở thành hiện thực ở Algérie trong mấy ngày qua. Trên bức ảnh đăng ở trang nhất cho thấy cảnh thanh niên đối chọi với cảnh sát, Le Figaro giải thích : giá cả tăng vọt gây ra biểu tình bạo động ở Algérie.

Libération cũng dành ảnh trang nhất cho cảnh biểu tình ở Alger đêm mùng 6/01, và tìm hiểu trong hàng tựa là tại sao tình hình vùng Bắc Phi Maghreb lại bùng nổ như vậy, không chỉ ở Algérie mà cả ở Tunisie. Tờ báo giải thích ở Tunisie là do nạn thất nghiệp trong lúc tại Algérie là việc giá cả đột ngột tăng lên dữ dội. Hai quốc gia này này có một điểm chung : chính quyền độc đoán.

Libération nhắc lại rằng biểu tình ở Algérie đã diễn ra từ 3 ngày qua ở thủ đô Alger và nhiều thành phố lớn. Tia lửa làm bạo động bùng lên lên là giá cả lương thực : chẳng hạn như giá đường tăng 30%, có khi đến 50 % so với trước đó vài ngày.

Sự tăng giá đột ngột này theo Libération, là do giá trên thị trường giơí tăng lên, và Algérie nhập phần lớn lương thực tiêu thụ. Có những mặt hàng họ không thể nào không mua, như sữa cho trẻ em chẳng hạn, nhưng với giá cả hiện nay thì rõ ràng là ngoài khả năng của họ.

Mấy ngày qua, thành phần xuống đường là giới trẻ. Theo tác giả bài báo, trước các cuộc biểu tình dẫn đến bạo động và đập phá, dân chúng không mấy tán đồng. Có điều khi nhìn lại túi tiền của họ sau khi đi chợ, thì nhìn chung họ ủng hộ cuộc nổi dậy hiện nay.

Một phụ nữ cao niên còn giải thích một cách bất bình và đầy thông cảm với nổi phẩn uất của thanh niên : họ không có việc làm cho dù họ có bằng cấp. Khi họ tìm cách bán hàng rong trên đường phồ để kiếm chút tiên thì lại bị bắt bỏ tù !

Theo bài báo chính quyền Algérie họp vào hôm nay và sẽ thông báo biện pháp hầu làm giá cả giảm xuống.

Dân Châu Âu phải chung sống thế nào với người nhập cư ?

Báo la Croix hôm nay nêu bật một vần đề xã hội khác đang làm các nước Châu Âu suy nghĩ : đó là cách đón nhận người nước ngoài trên đất họ. Tờ báo nêu trong hàng tựa câu hỏi : Chung sống với nhau thế nào đây ?

Đây là câu hỏi mà theo La Croix, nước Đức và một số nước láng giềng đang tự hỏi. La Croix giải thích : Trong một xã hội dân chủ, tất cả các thành viên đều phải được đối xử bình đẳng với nhau, và phải tôn trọng vấn đề đa văn hoá. Thế nhưng hiện nay có một sự hoài nghi ở Châu Âu về mô hình hội nhập của họ, về mô hình đa văn hoá.

Câu hỏi là họ có thể tôn trọng đến đâu đặc trưng văn hoá các cộng đồng khác nhau. Hiện nay theo La Croix tất cả các nước Châu Âu đều có cuộc tranh luận về bản sắc. Yếu tố gây tranh luận là về đạo Hồi. La Croix trích dẫn nhà chính trị học Pháp, Jean Yves Camus, giải thích là cho dù đổi mới hay ôn hoà, văn hoá Hồi giáo đều bị xem là không phù hợp với mô hình văn hóa, xã hội Châu Âu.

La Croix cho là chính thủ tướng Angela Merkel đã loan báo sự cáo chung của xã hội đa văn hoá ở Châu Âu : phát biểu trước cử toạ thanh niên của hai đảng CDU và CSU, thủ tướng Đức đánh giá : ‘Việc thành lập một xã hội đa văn hoá mà mọi người sống hạnh phúc bên cạnh nhau, đã thất bại’.

Tuyên bố này theo tờ báo đã vang lên khắp Châu Âu. Bà Merkel còn nói thêm là người Đức cảm thấy gắn bó với những giá trị Thiên chúa giáo, và những người không chấp nhận điều này, không có chỗ đứng trong xã hội Đức. Thế nhưng bà cũng khẳng định rằng ‘đạo Hồi là một thành tố của nước Đức’.

Nhà chính trị học Jean Yves Camus cho là khó tưởng tượng ra một câu nói chối bỏ xã hội đa văn hoá như của bà Merkel từ miệng một lãnh đạo Đức cách đây 20 năm. Tuy nhiên phát biểu này dựa trên sự cảm nhận của xã hội Đức ngày nay.

Theo la Croix không phải chỉ ở Đức, mà tại Anh Quốc hay Hà Lan, từng cổ vũ mạnh mẽ sự hội nhập dựa trên yếu tố đa văn hoá, dựa trên việc tôn trọng nét khác biệt giữa các cộng đồng, ngày nay tính chất đa văn hoá đang bị phản đối.

La Croix cũng trích dẫn kết quả một cuộc thăm dò dư luận gần đây của viện Ifop, theo đó 68% người Pháp và 75% người Đức, đánh giá là những người hồi giáo không hội nhập tốt.

Giải thích về tình hình co cụm hiện nay, La Croix trích dẫn một chuyên gia, cho là do khủng hoảng kinh tế đời sống khó khăn, hun đúc chủ nghiã dân túy. Một giải thích khác là trong thời buổi kinh tế khó khăn, tinh thần suy sụp, việc bảo vệ truyèn thống là những cột mốc mà người ta bám vào.

 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí