Vào nội dung chính
Tạp chí văn hóa

Godzilla 2014 : Siêu anh hùng đội lốt khủng long ?

Phần âm thanh 12:26
Godzilla lần đầu tiên xuất hiện trên màn bạc vào năm 1954 (DR)
Godzilla lần đầu tiên xuất hiện trên màn bạc vào năm 1954 (DR)
Tuấn Thảo

Hoa Kỳ có phim James Bond. Nhật Bản làm phim khủng long. Điệp viên 007 giúp cho Hollywood hái ra bạc tỷ. Một cách tương tự, phim Nhật Bản ăn khách nhờ gầy dựng thương hiệu Godzilla. Loạt phim Godzilla tính đến nay có đến 30 tập. Tập mới nhất vừa được trình làng trong tháng này, 60 năm sau ngày bộ phim Godzilla đầu tiên xuất hiện trên màn bạc.

Quảng cáo

Phiên bản Godzilla 2014 do đạo diễn người Anh Gareth Edwards thực hiện, sau khi tập đoàn Warner của Mỹ hợp sức với Legendary Pictures mua lại quyền khai thác ‘’thương hiệu’’ từ hãng phim Toho của Nhật Bản. Quyết định tái tạo khủng long Godzilla trên màn bạc có thể được xem như là một dự án táo bạo, đầy rủi ro. Cách đây hai năm, bộ phim Chiến Hạm (Battleship) của đạo diễn Peter Berg mắc cạn trên thị trường quốc tế.

Một năm sau đó, đến phiên bộ phim Đại chiến Thái Bình Dương (Pacific Rim) của đạo diễn Guillermo del Toro cũng bị đắm chìm. Vấn đề ở đây là cả hai bộ phim này đều có kinh phí rất cao, trên hơn 200 triệu đô la mỗi phim. Đó là chưa kể đến kinh phí đầu tư vào khâu tiếp thị quảng cáo. Vì thế cho nên sau một năm khai thác … doanh thu của cả Battleship lẫn Pacific Rim chỉ vừa đủ để thu hồi vốn.

Trong bối cảnh đó, hai hãng phim Warner và Legendary khi xúc tiến kế hoạch quay phim Godzilla chỉ có một mục tiêu : làm một bộ phim blockbuster đủ có trọng lượng để lôi cuốn khán giả vào rạp, nhưng tuyệt đối phải kềm hãm mọi sự lạm phát về mặt kinh phí chi tiêu. Việc đặt cược vào Gareth Edwards là một quyết định thích hợp sáng suốt vì đạo diễn người Anh thông qua bộ phim đầu tay của mình là Monsters, đã chứng tỏ anh là một đạo diễn biết làm phim khoa học viễn tưởng và nhất là biết tiết kiệm.

Với hơn 93 triệu đô la doanh thu trong ba ngày công chiếu đầu tiên, phim Godzilla 2014 có bước khởi đầu ngoạn mục, chỉ thua có tập nhì Captain America Chiến Binh Mùa Đông (95 triệu), nhưng lại vượt trội so với tập mới của Người Nhện Spider-Man (91,6 triệu). Chỉ cần hai tuần lễ khai thác, phim Godzilla hy vọng thu hồi vốn làm phim ở mức 160 triệu đô la.

Về ý nghĩa, bộ phim Godzilla đầu tiên của đạo diễn Nhật Bản Ishirō Honda được cho ra mắt khán giả vào năm 1954, là một ẩn dụ để nói lên nỗi kinh hoàng của người Nhật trước thảm họa hạt nhân, gần một thập niên sau khi hai thành phố Hiroshima và Nagasaki bị không quân Mỹ dội bom nguyên tử. Ban đầu là một con quái vật hung hăng dữ tợn, khủng long Godzilla dần dần trở thành một biểu tượng phù hộ, một đồng minh bảo vệ quần đảo Nhật Bản trước mọi mối đe dọa đến từ lòng đại dương sâu thẳm hay đến từ ngoài hành tinh xa lạ.

Phiên bản Godzilla 2014 tái tạo loài quái vật trên màn ảnh lớn, nhưng nghiêng hẳn về ý tưởng thứ nhì : sức mạnh của con khủng long không phải là để tàn phá mà chủ yếu là để bảo vệ loài người trước nguy cơ hủy diệt. Bộ phim của đạo diễn Gareth Edwards chọn bối cảnh thời nay, tạo được tiếng vọng từ thảm họa hạt nhân Fukushima sau trận động đất gây ra sóng thần.

Về nội dung, bộ phim Godzilla kể lại câu chuyện của hai cha con kỹ sư Joe Brody (và Ford Brody) trở lại Nhật Bản để điều tra về một vụ tai nạn nhà máy nguyên tử xảy ra 15 năm về trước. Vợ của kỹ sư Joe Brody qua đời trong tai nạn này, nhưng trong thâm tâm ông vẫn linh cảm là vụ nổ nhà máy không phải là do trục trặc kỹ thuật từ lò phản ứng.

Sau một thời gian lần tìm manh mối, hai cha con ngỡ ngàng phát hiện rằng 15 năm về trước, nhà máy này thật ra là một phòng thí nghiệm, nơi mà các nhà khoa học nghiên cứu một loài quái vật khổng lồ có thân hình giống như bọ ngựa, có khả năng hấp thụ năng lượng hạt nhân để sinh trưởng. Loài quái vật này (trong phim được gọi là MUTO) đã gây ra thảm họa 15 năm về trước, chứ tai nạn nhà máy không phải là do động đất gây ra như theo các tuyên bố chính thức.

Trong vòng nhiều năm sau đó, mọi nỗ lực của con người để khắc phục hậu quả của các vụ thử nghiệm đều gặp thất bại, loài côn trùng khổng lồ có khả năng di chuyển rất xa, gieo rắc kinh hoàng ở khắp nơi, tàn phá những cơ sở có gắn động cơ hạt nhân như nhà máy trên đất liền hay tàu bè di động trên biển. Vào lúc mà mọi hy vọng đã tiêu tan, nguy cơ nhân loại bị diệt vong đã gần kề, thì từ ngoài khơi đại dương, khủng long Godzilla bắt đầu trồi lên. Vận mệnh của loài người nằm trong cuộc đối đầu giữa hai loài quái vật : một bên là khủng long đồ sộ, một bên là những con bọ ngựa khổng lồ.

Phim quái vật (kaiju eiga) là một trong những thể loại tiêu biểu của điện ảnh Nhật, trong đó khủng long Godzilla là hình tượng quen thuộc nhất. Nhà sản xuất Tomoyuki Tanaka là cha đẻ của Godzilla. Ông đã có ý tưởng tạo dựng trên màn ảnh lớn một con quái vật khủng long. Vào năm 1952, bộ phim King Kong của Mỹ khi được tái bản, đã thành công rực rỡ trong các rạp hát. Điều đó khiến cho nhiều hãng phim lao vào khai thác thể loại phim quái vật.

Đạo diễn người Pháp Eugène Lourié là một trong những người đầu tiên quay phim khủng long trong bộ phim Quái vật từ đáy biển (Le Monstre des Temps Perdus - The Beast from 20.000 Fathoms) phát hành vào năm 1953. Bộ phim kể lại câu chuyện của một con khủng long tàn phá thành phố New York, sau khi một đợt thử nghiệm bom nguyên tử đánh thức con quái vật này đang ngủ vùi chôn sâu dưới lòng đại dương. Bộ phim của Eugène Lourié gợi hứng một phần từ bộ phim King Kong và một phần từ truyện phiêu lưu của Jules Verne : Hành trình vào tâm Trái đất nhiều hơn là 20 ngàn dậm dưới đáy biển.

Có thể nói là nhà sản xuất Tomoyuki Tanaka cùng với đạo diễn Ishirō Honda đã hoàn toàn vay mượn hai tựa phim kể trên khi tạo dựng khủng long Godzilla. Cái tên gọi này kết hợp hai chữ tiếng Nhật gorira (khỉ đột) và kujila (cá voi), do khủng long có sức mạnh tàn phá như King Kong trên đất liền và có thể bơi lặn như loài cá dưới đáy biển. Bộ phim ra mắt khán giả tại Nhật vào năm 1954, tức cách đây đúng 60 năm, và thu hút đến hơn 9 triệu người xem.

Bị kiểm duyệt tại Hoa Kỳ, bộ phim Godzilla sẽ được quay lại một phần với sự tham gia của đạo diễn Mỹ Terry Morse. Phiên bản phát hành tại Hollywood chỉnh sửa vài đoạn, giảm thiểu trách nhiệm dù là vô tình của Mỹ trong việc tạo ra khủng long Godzilla, và đặt trọng tâm vào nhân vật phóng viên người Mỹ do diễn viên Raymond Burr (Perry Mason, Ironside) thủ vai.

Ban đầu là một con quái vật đáng gờm, khủng long Godzilla do sau đó được tạo dựng trên màn bạc như một vị cứu tinh bảo vệ địa cầu, cho nên hình ảnh của Godzilla càng dễ đi vào văn hóa phổ thông đại chúng. Tuy là một biểu tượng hoàn toàn hư cấu, nhưng Godzilla vẫn y như một diễn viên thật bằng xương thịt, được khán giả kênh truyền hình MTV trao giải Thành tựu trọn đời vào năm 1998, và từng được gắn ngôi sao trên Đại lộ Danh vọng Hollywood Walk of Fame vào năm 2004.

Sau phiên bản thực hiện với đạo diễn Mỹ Terry Morse, làng phim Hollywood khai thác thêm hai lần bộ phim Godzilla. Từ những năm 1980, đạo diễn người Mỹ Steve Miner đã mua quyền khai thác Godzilla từ hãng phim Toho, nhưng dự án này thất bại do không huy động được vốn đầu tư. Đến năm 1992, hãng phim TriStar mua lại bản quyền của Godzilla Toho với kế hoạch sản xuất thành ba tập. Người đầu tiên được chọn làm đạo diễn là Jan de Bont sau khi ông thành công với loạt phim Speed (1994). Tuy đã làm xong giai đoạn tiền kỳ, nhưng sau đó Jan de Bont lại rút lui do bất đồng quan điểm với các nhà sản xuất.

Dự án Godzilla lọt vào tay đạo diễn Roland Emmerich và nhà sản xuất Dean Devlin. Đạo diễn Roland Emmerich vào năm 1996 đã thành công với bộ phim Independence Day, theo đó nhân loại có nguy cơ bị diệt vong trước sự xâm chiếm của người ngoài hành tinh, họ đổ bộ xuống địa cầu để chiếm đoạt các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Khai thác cùng ý tưởng này, đạo diễn Roland Emmerich mới quay phim Godzilla nói về thảm họa do chính bàn tay con người tạo ra. Tuy thành công trên thị trường quốc tế, nhnưg Godzilla lại thất bại ở Nhật Bản, do hình tượng của con khủng long quá dữ tợn, không gần giống với sự chờ đợi của người dân xứ hoa anh đào.

Hơn một thập niên sau phiên bản của Roland Emmerich, đạo diễn Anh Gareth Edwards tái khởi động (reboot) dự án Godzilla với sự hậu thuẫn của hai hãng phim Legendary Pictures và Warner Bros. Phiên bản 2014 của Mỹ gần hơn với các phiên bản gốc của Nhật, tìm lại đúng vai trò của nó : Tuy là quái vật, nhưng Godzilla lại là cứu tinh của nhân loại. Xét về phương diện blockbuster, Godzilla phiên bản mới đúng là loại phim bom tấn, đầy dẫy những kỹ xảo điện toán, ngoạn mục trong các màn sụp đổ tàn phá. Godzilla mạnh trong các pha hành động, nhưng vẫn còn hơi yếu trong tuyến truyện con người. Quan hệ giữa các nhân vật hơi rời rạc, thiếu chiều sâu khi phải ứng phó với một thảm họa kinh thiên động địa.

Do trước đây, hai bộ phim Battleship và Pacific Rim từng gặp thất bại do khán giả có cảm tưởng đây là phần ngoại truyện (spin of) của loạt phim Transformers (Người máy biến hóa), phiên bản Godzilla 2014 đã khéo léo luồn lách để chiều lòng đối tượng. Phim đơn thuần nhắm vào giới trẻ thích xem phim bắt mắt và tương đối dễ hiểu. Không phải ngẫu nhiên mà khủng long Godzilla được khai thác như một vị anh hùng, một đấng cứu tinh trong cái thời mà giới trẻ ghiền xem phim super hero. Nói rằng phim Godzilla thuộc vào mạch phim thảm họa cũng đúng, nói rằng Godzilla là một siêu anh hùng đội lốt khủng long có lẽ cũng không sai.
 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.