Tạp chí âm nhạc

Sam Smith ngự trị giải Grammy 2015

Phần âm thanh 17:27

Nhân kỳ trao giải Grammy hồi đầu tháng Giêng năm 2015, ca sĩ người Anh Sam Smith đã đoạt bốn giải thưởng quan trọng, trong đó có giải Grammy dành cho album nhạc pop, tài năng đột phá và ca khúc xuất sắc nhất trong năm. Cho dù anh đã để vuột mất giải Grammy cao quý dành cho album hay nhất, giải này về tay nghệ sĩ Beck, nhưng Sam Smith vẫn được xem như là giọng ca hiện tượng đầu năm 2015.

Quảng cáo

Khi lên sân khấu nhận giải Grammy từ tay Barry Gibb, thành viên còn sống cuối cùng của ban nhạc The Bee Gees, Sam Smith cho biết là anh đã làm đủ mọi cách để thu hút sự chú ý của người nghe, từ việc kiêng cử giảm cân cho đến thay đổi trang phục vóc dáng, thế nhưng các bài hát của anh chỉ lôi cuốn được khán thính giả là khi anh "thật sự là chính mình", không che đậy, không giả dối. 

Tên thật là Samuel Frederick Smith, anh năm nay 22 tuổi sinh trưởng tại thành phố Luân Đôn, thủ đô vương quốc Anh. Thời còn nhỏ, anh theo học khoa thanh nhạc tại trường sân khấu nhạc kịch Youth Music Theatre. Lần đầu tiên anh lên sân khấu biểu diễn chuyên nghiệp là vào năm 15 tuổi. Đến năm 18 tuổi, Sam bắt đầu cuộc sống tự lập, dọn nhà về trung tâm Luân Đôn, làm khá nhiều nghề để kiếm sống, kể cả làm nhân viên phục vụ quán bar, chạy bàn, giữ trẻ và đi hát trong các quán nhạc jazz. Trong thời gian này, anh trao dồi thêm vốn liếng âm nhạc, học cách sáng tác với nghệ sĩ và tay đàn nhạc jazz Joanna Eden.

Năm anh tròn 20 tuổi, Sam Smith có cơ hội hợp tác với ban nhạc Disclosure. Thành công của bản ghi âm đầu tay này mở đường cho anh hợp tác sau đó với nhóm Naughty Boy. Nhờ vào chất giọng khá đặc biệt, Sam Smith giành lấy ngôi vị quán quân thị trường Anh quốc với ca khúc ghi âm thứ nhì. Với các khoản thù lao mà anh nhận được từ việc hợp tác với các ban nhạc trẻ, Sam Smith đầu tư vào việc mướn phòng thu để ghi âm 6 ca khúc solo, kết hợp thành một bộ sưu tập nho nhỏ mang tên là Nirvana, nhờ vậy mà thuyết phục được hãng đĩa Capitol ký hợp đồng ghi âm.

Trên tuyển tập này, có nhạc phẩm Stay With Me được xem như là ca khúc độc đáo nhất, do nó cho thấy cả hai sở trường luyện thanh và sáng tác của một tài năng mới xuất hiện. Nhân kỳ trao giải Grammy vừa qua, Sam Smith đã biểu diễn ca khúc này với nữ danh ca Mary J. Blige. Bản nhạc này cũng đã giúp cho ca sĩ người Anh đoạt hai giải Grammy dành cho phiên bản ghi âm và ca khúc xuất sắc nhất.

Chỉ với sáu ca khúc solo đầu tay, Sam Smith đã thuyết phục được giới phê bình. Anh chẳn những giành lấy giải thưởng BRIT Award của Anh mà còn đoạt giải giọng ca hiện tượng trong năm 2014 của đài BBC. Khi trình làng album đầu tay với tựa đề "In The Lonely Hour" vào cuối tháng Năm năm 2014, Sam Smith ngay tức khắc lập kỷ lục số bán vì tập nhạc này lọt thẳng vào Top Ten, giành lấy hạng đầu thị trường Anh. Tương tự như nữ ca sĩ Adele, Sam Smith trở thành gương mặt nổi bật nhờ có lượng đĩa bán chạy nhanh nhất và số giải thưởng âm nhạc quốc tế mà anh anh đoạt được ngay từ album đầu tiên.

Sở dĩ Sam Smith thành công một cách nhanh chóng đến như vậy là vì giọng ca này có nhiều thế mạnh, nếu không nói là nhiều bí quyết ăn tiền. Về kỹ thuật luyện thanh, giọng ca này thuộc vào cỡ cao hơn một chút so với mức trung bình (hai quãng tám), tuy không có âm vực sâu rộng, nhưng Sam Smith có lối hát chẻ giọng óc rất tài tình, mang nhiều ngẫu hứng của nhạc jazz, biểu cảm sắc màu của dòng nhạc phúc âm.

Khi ca hát, Sam Smith ít dùng những nốt nhạc trầm nhất trong quãng âm, mà thường hát ở những nốt cao bay bổng. Lối rung giọng của anh thuộc vào hàng ‘’vibrato serré’’, luyến láy trong một khoảng cách ngắn, không kéo dài trên nhiều nốt, không lê thê bậc thang, không luyến láy trường canh, cho nên các bản nhạc (ballad) của anh trữ tình mà không ướt át đẫm lệ, thổn thức mà vẫn không ủy mị.

Sam Smith thừa nhận rằng anh gợi hứng rất nhiều từ ca sĩ quá cố người Anh Amy Winehouse. Lối hát thiên về những nốt nhạc cao, một phần là cũng do ảnh hưởng của các diva nhạc pop mà anh thường nghe từ hồi còn nhỏ (như Beyoncé, Whitney Houston hay Mariah Carey …) Nhưng trong số các giọng ca diva mà anh hằng ngưỡng mộ, Amy Winehouse vẫn là người truyền cho anh nhiều cảm hứng nhất trong bước đầu sự nghiệp.

Về sáng tác, Sam Smith không những chịu ảnh hưởng của Amy Winehouse, mà còn khai thác cùng một bí quyết ăn tiền như cô bạn đồng nghiệp người Anh Adele. Những ca khúc đậm chất tự sự, đôi khi kể lể nỗi niềm, có lúc không tránh khỏi ca từ khuôn sáo, nhưng vẫn có sức thuyết phục khi hát với tấm lòng với tình cảm chân thật. Sam Smith phơi bày trái tim, soi chiếu những góc tối tâm hồn, hé mở những uẩn khúc nội tâm. Anh viết bài Stay With Me trong tâm trạng của một kẻ thất tình chạm đáy vực sâu, tựa như Amy Winehouse đã từng làm với Back To Black và ca sĩ Adele trong bài Rolling in the Deep.

Sam Smith cũng không hề che giấu định hướng giới tính của mình. Hầu hết các ca khúc viết cho album đầu tay "In The Lonely Hour” (hiểu theo nghĩa thời khắc, giờ phút cô đơn) đều nói về những mối tình đơn phương : yêu chi cho nhiều để rồi khổ một mình, tình yêu một chiều sẽ chẳng bao giờ được hồi âm đáp trả. Nhờ vào chất giọng giàu cảm xúc, dễ nhận ra trong cách chẻ giọng óc, Sam Smith thổ lộ tâm tình của một người đàn ông biết khóc : Thà chìa mặt xấu để sống thật với cảm xúc còn hơn là che giấu mình đằng sau nụ cười giả dối. 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí