Vào nội dung chính
VIỆT NAM - TỰ DO NGÔN LUẬN

Việt Nam: Trước tòa, Phạm Chí Dũng khẳng định tự do ngôn luận là quyền của công dân

Nhà báo tự do Phạm Chí Dũng trước tòa án, thành phố Hồ Chí Minh ngày 05/01/2021.
Nhà báo tự do Phạm Chí Dũng trước tòa án, thành phố Hồ Chí Minh ngày 05/01/2021. © Via REUTERS - TTXVN
Thụy My
17 phút

Hôm qua 05/01/2021 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra phiên tòa xử ba thành viên của Hội Nhà báo Độc lập với các bản án nặng nề trong đó chủ tịch hội Phạm Chí Dũng bị kết án 15 năm tù giam, phó chủ tịch Nguyễn Tường Thụy và nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn mỗi người 11 năm tù, cộng thêm ba năm quản chế vì tuyên truyền chống Nhà nước. 

Quảng cáo

Ngay sau khi phiên tòa kết thúc, luật sư Đặng Đình Mạnh đã trả lời phỏng vấn RFI Việt ngữ:

LS Đặng Đình Mạnh-Việt Nam

RFI : Kính chào luật sư Đặng Đình Mạnh. Luật sư có nhận xét như thế nào về phiên tòa xử ba thành viên của Hội Nhà báo Độc lập vừa rồi, và tinh thần của những người bị đưa ra xét xử ra sao ?

Luật sư Đặng Đình Mạnh : Tôi tin rằng cả ba người, ông Phạm Chí Dũng, Nguyễn Tường Thụy và Lê Hữu Minh Tuấn đã phải chịu một bản án hết sức bất công. Các ông ấy chỉ thực hiện những quyền do Hiến pháp Việt Nam quy định : quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do lập hội. Nhưng rất tiếc là những điều đó bị đẩy đi quá xa, đến mức ba ông phải ra tòa như những người vi phạm pháp luật Việt Nam.

Chúng tôi có nhận xét chung là cả ba người có tinh thần rất vững vàng. Họ rất biết điều họ làm, và có thể họ cũng biết trước khả năng sẽ phải gánh những hậu quả, mặc dù họ tin rằng mình làm đúng. Tại tòa, hầu như họ thừa nhận tất cả những việc mà cơ quan tố tụng Việt Nam cho rằng họ làm. Tuy nhiên bên cạnh đó họ vẫn khẳng định những việc làm của mình không vi phạm pháp luật Việt Nam. Đây là điều hết sức đáng lưu ý trong vụ án này.

Chúng tôi có dịp tiếp xúc với ông Phạm Chí Dũng trong trại giam, vào những ngày trước khi vụ án được đưa ra xét xử. Tôi thấy ông có thái độ hết sức ung dung, ông rất điềm nhiên về những diễn tiến của vụ án. Qua trao đổi tôi biết rằng ông có đức tin rất lớn đối với Thiên Chúa, mặc dù thật ra gia đình ông không phải là gia đình có đạo Công giáo.

Và như ông đã nói cho chúng tôi biết, năm 2012 ông chợt ngộ ra Thiên Chúa, và từ đó trở đi ông có niềm tin rất lớn đối với Công giáo, đối với Thiên Chúa. Thậm chí ở lần gặp gần đây nhất trong những ngày Giáng Sinh, thì ông cho biết trước lễ Giáng Sinh vài ngày, ông có sáng tác một bài hát tên là « Thánh ca tự do », trong đó có câu « Ngục tối không giam được đức tin ». Gần như là đức tin đã giúp cho ông ấy vượt qua được nghịch cảnh, trong hoàn cảnh bị giam hãm trong tù.

Ông Phạm Chí Dũng có đề nghị điều tra lại phải không ạ, và sẽ có kháng cáo hay không ?

Ông Dũng có cho biết vụ án được điều tra quá sơ sài, đây là đánh giá của ông. Vì vậy ông đề nghị tòa xem xét điều tra lại vụ án. Trước phiên tòa, các luật sư đã có giải thích về việc kháng cáo, những ưu điểm, khuyết điểm của việc này, và họ đều khẳng định là sẽ kháng cáo. Nhưng chúng ta cũng chưa biết họ có thực hiện điều đó hay không, vì quyền quyết định vẫn thuộc về họ. Sau 15 ngày nữa mới biết được.

Mà nếu kháng cáo có lẽ cũng không thay đổi được gì nhiều…

Có lẽ nhận định đó đúng. Tại vì qua thời gian tham gia vào quá trình hoạt động xét xử tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy những vụ án thuộc nhóm tội - mà nhóm Hội Nhà báo Độc lập bị cáo buộc là tội xâm phạm an ninh quốc gia, hay gọi tắt là những vụ án về chính trị - thường thì án sơ thẩm như thế nào, thì án phúc thẩm nếu có kháng cáo họ cũng sẽ giữ y những hình phạt như án sơ thẩm. Sự thay đổi hầu như là không có.

Thưa luật sư, dường như những năm gần đây các vụ án chính trị thường bị xử nặng ?

Quả đúng là như vậy. Thời gian gần đây với những vụ án chính trị thường thì hình phạt ngày càng nặng thêm. Và chúng tôi rất lấy làm tiếc là đối với những vụ án thuộc nhóm tội, tuy gọi là tội chính trị nhưng nội dung là tuyên truyền chống nhà nước. Nếu nói nôm na, gọi là « vạ miệng » đó mà. Tức là nói những điều không nên nói ! Thế nhưng hình phạt thì rõ ràng ngày càng nặng.

Và dường như ông Phạm Chí Dũng với hình phạt được tuyên là 15 năm tù, có vẻ ông là người đang nắm giữ kỷ lục mức hình phạt cao nhất đối với tội danh theo Điều 117 Luật Hình sự. Những hình phạt phải nói là hết sức nặng nề, khắc nghiệt.

Thật ra cả ba người đều bị truy tổ theo khoản 2 Điều 117, với hình phạt dao động từ 10 đến 20 năm tù. Nhưng so với những người bị truy tố cùng tội danh này, thì cho đến nay tôi thấy hình như chưa có ai chịu hình phạt nặng như ông Dũng. Mười lăm năm tù, theo tôi là cái mức kỷ lục rồi đó !

Ông Phạm Chí Dũng có chờ đợi một mức phạt nặng như thế này không ?

Ông Dũng hầu như là không quan tâm đến vấn đề hình phạt, ông nhấn mạnh điều đó rất nhiều lần. Và thậm chí ông cũng nhờ tôi trấn an gia đình là chuyện hình phạt cao hay thấp bao nhiêu không phải là con số ông quan tâm. Gần như đây là điều cơ bản mà ông thường nhắc đi nhắc lại với tôi, rằng « Chúng tôi đã làm điều gì mà phải chịu hình phạt ? ».

Cho nên số năm tù đối với ông Phạm Chí Dũng có vẻ không phải là con số mà ông ấy quá bận tâm. Trong phiên tòa, thái độ đó thể hiện rất rõ. Ông ấy hết sức điềm nhiên, không hề có dấu hiệu sợ sệt gì cả.

Thưa luật sư, có một nhận xét là các bị cáo ra tòa lần này tuy mặc thường phục nhưng rất giống nhau, như một kiểu đồng phục…

Thật ra thì như thế này. Từ lâu đã có một văn bản của Tòa án Tối cao, miễn cho những người ra tòa khỏi phải mặc bộ đồng phục sọc - tức là đồng phục của những người thụ án, có hình phạt đã có hiệu lực pháp luật rồi. Và cho phép họ được mặc đồ dân sự bình thường, để bảo đảm nguyên tắc một người chỉ được coi là có tội khi đã có bản án xét xử họ có hiệu lực pháp luật. Vì vậy nên khi ra tòa họ là người chưa có tội, được mặc loại áo bình thường.

Tuy nhiên sau đó chúng tôi thấy các trại giam dần dần buộc họ mặc những bộ tuy dân sự nhưng lại mang tính chất như những bộ đồng phục. Tức là những bộ quần áo mang màu sắc y như nhau.

Họ (cơ quan chức nặng) có lý giải rằng điều đó tốt cho việc giữ an ninh và quản lý tại trụ sở tòa án. Theo chúng tôi thật ra điều này không thỏa đáng. Như sáng nay chúng tôi nhận thấy ba người đều mặc chiếc áo màu nâu đen. Bộ quần áo hết sức nhàu nhĩ, trông rất thảm hại. Tôi nghĩ rằng nếu họ có sự chọn lựa, họ sẽ không chọn những bộ quần áo giống như sáng nay họ phải mặc ra tòa.

Đây là một phiên tòa được thông báo là công khai, như vậy các đại diện ngoại giao có quan tâm, và thân nhân có được dự thoải mái không thưa luật sư ?

Tôi được biết là sáng nay có bà tổng lãnh sự Hoa Kỳ, tổng lãnh sự Đức và của EU có đến theo dõi phiên tòa. Tôi biết điều này bởi lẽ cuối phiên tòa họ có ra gặp, an ủi gia đình ông Dũng, ông Thụy và cậu Tuấn.

Thân nhân được vào rất hạn chế, mỗi một gia đình chỉ có một người được vào thôi. Thí dụ như ông Thụy có vợ là bà Lân, bà từ Hà Nội vào, sáng nay đến tòa với cậu con trai thì cuối cùng chỉ bà Lân được vào thôi, người con phải ở ngoài chờ đợi.

Phiên tòa này được thông báo là phiên xét xử công khai. Thế nhưng mà với lý do dịch, rồi lý do an ninh vân vân…Thật ra dù không có dịch đi nữa thì trước đây họ nại lý do an ninh. Mà nếu không có lý do an ninh thì chúng tôi được biết là phiên tòa vẫn lấp đầy người.

Như sáng nay chúng tôi thấy có một đoàn, khi họ vào trình giấy tờ thì chúng tôi biết họ là những cán bộ của quận 1, là nơi trụ sở họ đóng ở đó. Họ được sắp xếp vào ngồi kín những dãy ghế của những người dự khán phiên tòa. Vì vậy cho nên nếu những người khác - công chúng hoặc gia đình của các bị cáo - muốn vào tham dự thì có thể cũng chẳng có chỗ để ngồi nữa !

RFI Việt ngữ xin chân thành cảm ơn luật sư Đặng Đình Mạnh.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí

Không tìm thấy trang

Nội dung bạn đang cố truy cập không tồn tại hoặc không còn khả dụng.