MIẾN ĐIỆN - VIỆT NAM - ASEAN

ASEAN sẽ không chỉ trích Miến Điện về nhân quyền

Trung tướng Ye Myint, người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội Miến Điện (trái) đang bắt tay Thượng tướng Nguyễn Khắc Nghiên (phải), tại hội nghị lãnh đạo quốc phòng ASEAN tại Hà Nội ngày 29/3/2010.
Trung tướng Ye Myint, người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội Miến Điện (trái) đang bắt tay Thượng tướng Nguyễn Khắc Nghiên (phải), tại hội nghị lãnh đạo quốc phòng ASEAN tại Hà Nội ngày 29/3/2010. Ảnh : Reuters

Một trong những chủ đề của cuộc họp thượng đỉnh ASEAN lần thứ 16 tổ chức tuần này tại Hà Nội là vấn đề tổng tuyển cử tại Miến Điện. Thế nhưng, theo giới quan sát, Miến Điện sẽ không bị chỉ trích về tình trạng vi phạm nhân quyền và dân chủ. Bởi vì nước chủ trì là Việt Nam có chế độ độc đảng và thường xuyên bị tố cáo vi phạm nhân quyền. 

Quảng cáo

Trong tuần này, Hiệp Hội Các Nước Đông Nam Á, ASEAN họp thượng đỉnh tại Hà Nội và một trong những chủ đề sẽ được đề cập đến là vấn đề tổng tuyển cử tại Miến Điện. Thế nhưng, theo giới quan sát, điều gần như chắc chắn là thủ tướng Miến Điện, người tham dự hội nghị thượng định sẽ không phải hứng chịu những lời chỉ trích, nhắc nhở của khối ASEAN về tình trạng vi phạm nhân quyền và cải cách dân chủ.

Bởi vì hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 16 do Việt Nam chủ trì, nước có chế độ độc đảng và thường xuyên bị tố cáo vi phạm nhân quyền.

Theo ông Christopher Roberts, thuộc trường đại học Canberra, Úc, được AFP trích dẫn, thì Lào, Cam Bốt và một số nước khác lo ngại tạo ra một tiền lệ theo đó, việc thảo luận về nhân quyền và cải cách chính trị có thể được chấp nhận bên trong ASEAN. Theo chuyên gia này thì đây là « mối lo ngại chính ».

Vừa qua, ngoại trưởng Philippines Alberto Romulo nói rằng, ông sẽ đề nghị các thành viên ASEAN kêu gọi chính quyền Miến Điện thay đổi luật bầu cử vừa được ban hành, vì các quy định này đi ngược lại những cam kết của giới tướng lãnh tiến hành cải cách dân chủ đất nước.

Ngày 29/3, Liên Đoàn Quốc Gia Vì Dân Chủ, tổ chức đối lập chính tại Miến Điện đã quyết định không tham gia cuộc tổng tuyển cử có thể được tổ chức trong năm nay, theo như lời hứa của chính quyền. Lý do chính là luật bầu cử buộc các đảng phái phải đăng ký lại và không được có thành viên là người đang chịu án tù. Trong lúc đó lãnh đạo của Liên Đoàn, bà Aung San Suu Kyi hiện đang bị quản thúc tại gia. Qua quy định này, giới tướng lãnh ngăn chặn bà Aung San Suu Kyi tham gia bầu cử. Nhiều nước phương Tây đã lên tiếng cảnh báo rằng nếu bà Aung San Suu Kyi không được tham gia, thì cuộc bỏ phiếu sẽ không được coi là tự do và công bằng. Chính quyền Mỹ còn chỉ trích giới tướng lãnh Miến Điện tìm cách gạt bỏ phe đối lập, bỏ lỡ cơ hội thúc đẩy cải cách chính trị và dân chủ.

Nếu như Philippines, Malaysia, Indonesia, với tư cách là những quốc gia riêng lẻ, vẫn lên tiếng phê phán chính quyền Miến Điện trong hồ sơ nhân quyền, cải thiện dân chủ; thì cho đến nay, Miến Điện vẫn tránh né được những chỉ trích của ASEAN, với tư cách là một khối. Các nhà quan sát cho rằng tình hình sẽ diễn ra tương tự tại hội nghị thượng đỉnh ở Hà Nội, tức là ASEAN sẽ không ra được một thông cáo chung phê phán cuộc bầu cử tại Miến Điện.

Từ nhiều năm nay, các tổ chức bảo vệ nhân quyền đã phê phán mạnh mẽ nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của ASEAN, hạn chế khả năng chỉ trích, gây sức ép của toàn khối đối với Miến Điện.

Hội nghị thượng đỉnh ASEAN sẽ được tổ chức trong hai ngày, mồng 8 và mồng 9 tháng tư tại Hà Nội. Trước đó, từ mồng 2 đến mồng 4, thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã công du Miến Điện. Theo thông báo chính thức, thì lãnh đạo hai bên chỉ tập trung vào việc tăng cường hợp tác kinh tế. Một nhà ngoại giao châu Á nói với AFP rằng nếu có đề cập đến vấn đề chính trị, thì thủ tướng Việt Nam chắc là chỉ nói đến sự cần thiết tạo tính chính đáng cho cuộc tổng tuyển cử tại Miến Điện. Ông không thể kêu gọi giới tướng lãnh Miến Điện để cho bà Aung San Suu Kyi tham gia bầu cử, bởi vì chinh quyền Miến Điện có thể đáp trả lại ngay bằng cách đề nghị Hà Nội trả tự do cho các tù chính trị, hiện đang bị giam cầm.

Vẫn theo AFP, ông Phil Robertson, phó giám đốc phân ban châu Á tổ chức Human Rights Watch, nói rằng Việt Nam đã kiên quyết chống lại các nỗ lực muốn nêu ra vấn đề nhân quyền tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần này.

Chuyên gia Christopher Roberts, thuộc trường đại học Canberra, Úc nhận định là ngày càng có sự cách biệt, chênh lệnh về những giá trị dân chủ, nhân quyền giữa hai nhóm nước bên trong ASEAN. Một bên là những quốc gia bảo thủ, và bên kia là nhóm nước do Indonesia dẫn đầu, đang tìm kiếm một sự thay đổi.

Theo ông Yap Swee Seng, giám đốc điều hành Forum Asia, một diễn đàn bao gồm nhiều tổ chức đấu tranh cho nhân quyền trong khu vực, thì Đông Nam Á đang trong quá trình chuyển đổi. Sự phát triển nhanh về kinh tế và trình độ giáo dục nâng cao tạo ra tầng lớp trung lưu mạnh mẽ thúc đẩy một số nước, trong đó có Việt Nam, chuyển đổi từ chế độ toàn trị sang thể chế dân chủ hơn. Thế nhưng, Miến Điện không nằm trong số các quốc gia này.
 

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí