VIỆT NAM-CỘNG ĐỒNG

Thủy triều đen: người Việt ở Louisiana chờ bồi thường

Dân chài Việt Nam ở Louisiana bị thất thu sau vụ dầu tràn (DR)
Dân chài Việt Nam ở Louisiana bị thất thu sau vụ dầu tràn (DR)

Báo Le Monde hôm nay có một bài phóng sự về những ngư dân gốc Việt Nam ở tiểu bang Louisiana, một cộng đồng dân cư không nhỏ sống chủ yếu bằng nghề chài lưới, đang là nạn nhân trực tiếp của thảm họa sinh thái gây ra từ giếng dầu của công ty dầu lửa BP của Anh Quốc.

Quảng cáo

Đặc phái viên của Le Monde đã đến với một khu làng nằm ở phía đông New Orleans có tên gọi là làng Versailles. Nơi định cư mới của những người Việt Nam chạy khỏi chế độ cộng sản từ sau năm 1975. Những người Việt ở đó chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt tôm cá ở vùng châu thổ sông Mississipi và ngoài khơi vịnh Mêhicô.

Tác giả bài báo giới thiệu cộng đồng người gốc Việt đang sinh sống tại New Orleans có khoảng 200 nghìn người và hiện họ là những nạn nhân trực tiếp của nạn thủy triều đen. Trước đây vào năm 2005, những người việt này cũng từng là nạn nhân của trận bão Katrina khủng khiếp, nhưng chính cư dân Versailles này là những người đầu tiên quay trở lại sau bão tan để tái thiết lại cuộc sống của họ. Cũng từ cộng đồng này, năm 2008 một người gốc Việt đầu tiền được bầu làm dân biểu Liên bang đó là thượng nghị sĩ Joseph Cao.

Trở lại với cuộc sống của những ngư dân gốcViệt, bài phóng sự cho biết ở Louisiana các tàu của người Việt chiếm tới 1/3 số tàu đánh bắt tôm cá trong vùng vịnh Mêhicô. Bởi thế mà trận thủy triều đen hiện nay đã ảnh hưởng nặng nề đến cộng đồng người gốc Việt trong đó có 80% sống chủ yếu dựa vào nghề đánh bắt tôm cá, chế biến thủy sản. Theo tác giả bài báo thì những nạn nhân gốc Việt một lần nữa đã xuýt bị bỏ rơi trong tai họa thủy triều đen. Cho tới tận đầu tháng 5 khi vị Linh mục Nguyễn Viễn, chánh xứ đạo Maria Nữ Vương ở đây phải can thiệp, đấu tranh thì BP mới đoái hoài tới những người ngư dân gốc Việt ở làng Versailles.

Hãng dầu BP đã đền bù cho mỗi ngư dân 2500 đô la và chủ tàu 5000, khoản bồi thường trong tháng 6 đang được tiến hành. Tuy nhiên số tiền trợ giúp của BP chưa đủ để ổn định cuộc sống vốn đã bấp bênh của những người dân Việt ở đây. Theo tác giả bài báo thì hàng ngày, các trung tâm bảo trợ xã hội ở đây vẫn phải tiếp nhận hàng chục người đến xin trợ giúp, hay đến để bày tỏ những lo lắng trong cuộc sống. Vì không thể ra khơi nên, những người đàn ông chỉ biết ngồi nhà uống bia nếu không thì đi đánh bạc. Có nhiều trường hợp thì không được đền bù chỉ vì làm việc mà chủ không khai báo.

Theo tác giả bài báo thì BP không từ chối một đơn khiếu nại nào nhưng vẫn còn hàng ngàn hồ sơ đòi đền bù đọng lại chưa giải quyết. Công ty dầu lửa này cho biết đã chi hơn 53 triệu đô la cho 19 nghìn đơn. Một nhân chứng tên Kim Lee cho biết đã nhận được tiền bồi thường 2500 đô la nhưng chị phải đấu tranh rất mạnh mới có được. BP đòi chị phải trình hợp đồng lao động, nhưng chị lại làm nấu ăn trên thuyền đánh tôm, một thứ nghề thường chỉ được gọi đi làm theo thời vụ. Chị đang chờ xem BP có đền bù thiệt hại cho chị hay không, nếu đượuc chị sẽ lấy tiền và rời khỏi New Orleans vì theo chị vùng đất này có quá nhiều tai họa. 

Tổng giám đốc BP bị người Mỹ căm ghét 

Báo Le Monde có bài viết về Tony Hayward tổng giám đốc của tập đoàn dầu lửa đang bị nhiều tai tiếng ở Mỹ này. Tờ báo gọi ông là « người đàn ông bị nước Mỹ căm ghét nhất ». Đúng là từ khi nổ ra vụ tràn dầu ở Louisiana, ông chủ của hãng BP đang bị tấn công từ mọi phía. Từ những người đánh bắt tôm cá cho đến tổng thống Mỹ, tất cả đều muốn ông Hayward phải trả giá cho thảm họa thủy triều đen. Nhất là hôm 18 tháng 5 chủ tịch tổng giám đốc BP tuyên bố một câu xanh rờn : « tác động lên môi trường của thảm họa (dầu tràn) có lẽ rất nhỏ thôi ».

Theo bài báo thì cho đến trước khi xảy ra sự cố tràn dầu hôm 20 tháng 4 thì Tony Hayward, 53 tuổi, vẫn được đánh giá là người thành công trên cương vị lãnh đạo một tập đoàn dầu lửa lớn nhất thế giới. Nhưng từ sau vụ nổ dàn khoan thì hình ảnh của một vị lãnh đạo tin cậy này đã bị tổn hại đi nhiều. Người ta bắt đầu bới móc ra đủ các vi phạm chuẩn mực của BP, mọi mũi nhọn đều chĩa về ông và báo chí thì đưa ra những dự báo về khả năng Tony Hayward sẽ phải ra đi khỏi BP. 

Hải Nam, hòn đảo của những "thái quá Trung Hoa" 

Báo Le Figarro nhận thấy hòn đảo lớn nằm phía Nam Trung Quốc giờ đây là nơi lui tới thường xuyên của giới tỷ phú đỏ Trung Quốc. Nhưng giữa các tụ điểm vui chơi giải trí và những bãi tắm cao cấp, Hải Nam còn ẩn giấu một căn cứ tàu ngầm hạt nhân và trong tương lai nơi đây sẽ còn được xây dựng một bãi phóng tên lửa vũ trụ của Trung Quốc.

Cả một thế hệ trước đây của Trung Quốc chỉ biết đến Hải Nam qua những vở nhạc kịch tuyên truyền cách mạng. Nhưng giờ đây hòn đảo này đang là biểu tượng của chủ nghĩa tư bản được thả dàn trong cuộc cải cải cách ở Trung Quốc, của sự thành công và của sự dư thừa đủ thứ. Người ta thấy xuất hiện trên đảo ngày càng nhiều những khu nhà nghỉ lộng lẫy của các nhà chủ tư bản đỏ. Một thiên đường thực sự cho các nhà thầu bất động sản và các dự án đầu tư. Hải Nam đang là nơi được người ta nói đến nhiều nhất trong những tháng qua ở Trung Quốc. Mời bạn bè người quen, đối tác làm ăn đến Hải Nam ăn chơi đang là một mốt thời thượng của các ông chủ Trung Quốc hiện nay. Được sở hữu một cái gì đó ở hòn đảo này cũng là một biểu tượng cho đẳng cấp xã hội của mình.

Theo bài báo thì Hải Nam đang được xây dựng để trở thành một « Hawai Trung Quốc », hay một Monaco của vùng đông Á. Chính quyền đưa ra mục tiêu đến năm 2020 xây dựng Hải nam thành một điểm đến du lịch có tầm cỡ quốc tế với những dự án xây dựng các khu giải trí, đánh bạc hạng sang.

Le Figaro còn nhận thấy nếu Hải Nam đang thể hiện sức mạnh kinh tế đang lên của Trung Quốc thì bên cạnh đó hòn đảo này còn có một gai trò địa chính trị và quân sự đối với Trung Quốc. Phía Bắc hòn đảo rộng lớn này là khu vực đặt các căn cứ quân sự danh cho tàu ngầm. Ở phía đông của đảo Trung Quốc đang cho xây dựng một bãi phóng tên lửa vũ trụ dự tính đi vào hoạt động bắt đầu từ năm 2013. Công trình này nằm trong tham vọng đến năm 2020 Trung Quốc sẽ đưa người lên mặt trăng. Tờ báo kết luận, như vậy là đối với Trung Quốc, đảo Hải Nam vừa là Hawai, Las Vegas đồng thời còn là Cap Canaveral. 

Trung Quốc : đình công lan rộng thành phong trào. Thông tin lại bị bưng bít 

Trong khi mà Trung Quốc đang cố gắng xây dựng thêm những thiên đường kinh tế, thì ở trong nước những người lao động trực tiếp làm ra của cải vật chất cho xã hội thì lại đang phải đấu tranh với giới chủ để đòi một chút quyền lợi của mình. Nhật báo Le Monde trở lại với chuyện đình công của công nhân Trung Quốc qua bài phóng sự trên trang kinh tế.

Bài báo cho biết, trong tuần đầu của tháng 6 này, tại nhà máy KOK của Đài Loan đóng trong một khu công nghiệp nằm ở ngoại ô thành phố Thượng Hải, đã diễn ra một cuộc đình công mà không ai biết. 2000 công nhân của nhà máy đã ngừng làm việc trong 5 ngày và họ đã được cảnh sát chống bạo động đến hỏi thăm. Kết quả là hàng chục công nhân bị thương và bị tạm giữ. Tác giả bài báo còn cho biết, trong những ngày qua có những tin đồn cho rằng ông chủ của nhà máu KOK đã chi 500 nghìn nhân dân tệ cho công an để phá cuộc biểu tình hôm 7/6 vừa qua.

Bài báo nhận thấy, cuộc đấu tranh thắng lợi của công nhân nhà máy Honda tại Phú Sơn trong tỉnh Quảng Đông cuối tháng 5 đã cổ vũ cho những công nhân nơi khác. Trong tuần qua, hai nhà máy gia công cho Honda cũng đã nổ ra các cuộc đình công. Hôm 11/6 một nhà máy khác của Honda chuyên sản xuất khóa cũng phải đối mặt với cuộc đình công của công nhân. Cũng tại Quảng Đông, hôm 7/6, 2000 công nhân của một nhà máy của Hàn Quốc cũng đã bắt đầu đình công. Những vụ việc như vậy diễn ra thường xuyên ở Trung Quốc, nay trở thành cao trào vào lúc mà vấn đề khoảng cách giầu nghèo đang là đề tài được đưa ra thảo luận.

Đảng cộng sản ngày càng khó có thể biện minh được điểm yếu hiển hiện trong hệ thống bảo vệ quyền của người lao động, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa đang thay đổi triệt để bộ mặt xã hội của nước này.

Tác giả bài phóng sự cũng ghi nhận thấy ban đầu vụ việc ở Foxconn và Honda đã được báo chí trong nước đưa tin rộng rãi, chủ yếu là bởi vì có liên quan đến các công ty nước ngoài. Thế nhưng giờ đây là lúc người ta đưa vào khuôn khổ. Từ hôm 28 tháng 5 báo chí Trung Quốc được lệnh chỉ phổ biến về các phong trào đình công qua tin của thông tấn xã chính thức là Tân Hoa Xã. Nhiều diễn đàn trên mạng thảo luận vấn đề này cũng đã bị đóng.

Thư TinHãy nhận thư tin hàng ngày của RFI: Bản tin thời sự, phóng sự, phỏng vấn, phân tích, chân dung, tạp chí